261-276

Psychiatr. Pol. 2014; 48(2): 261-276

DOI:

Daria Dembińska-Krajewska, Janusz Rybakowski

FREE POLISH FULLTEXT:
Skala TEMPS-A (Temperament Evaluation of Memphis, Pisa and San Diego Autoquestionnaire) – ważne narzędzie do badania temperamentów afektywnych

FREE ENGLISH FULLTEXT:

The Temperament Evaluation of Memphis, Pisa and San Diego Autoquestionnaire (TEMPS-A) – an important tool to study affective temperaments

Streszczenie
Celem pracy jest opisanie skali TEMPS-A (Temperament Evaluation of Memphis, Pisa and San Diego Autoquestionnaire) skonstruowanej przez wybitnych badaczy chorób afektywnych pod kierunkiem Hagopa Akiskala, funkcjonującej w pełnej wersji od 2005 roku. Artykuł zawiera odniesienie do definicji temperamentu, spośród których wyłoniona została koncepcja temperamentu afektywnego powiązanego z obszarem emocjonalności i rozumianego jako endofenotyp chorób afektywnych. Na podstawie obserwacji klinicznych wyłoniono początkowo 4 jego typy: hipertymiczny, depresyjny, drażliwy i cyklotymiczny, a następnie dodano typ lękowy. Pełna wersja skali zawiera 110 pozycji dotyczących pięciu typów temperamentu, które w pracy szczegółowo opisano. Skala TEMPS-A została przetłumaczona na 32 języki.  Jej weryfikacji dokonano w wielu krajach, w tym także w Polsce. Skala ta jest szeroko stosowana w badaniach epidemiologicznych i klinicznych dotyczących populacji ogólnej, pacjentów z chorobami afektywnymi oraz w innych chorobach. W chorobach afektywnych poszczególne rodzaje temperamentu wykazują m.in. związek z typem i symptomatologią choroby afektywnej oraz predyspozycją do zachowań samobójczych. W ośrodku poznańskim wykazano związek między nasileniem poszczególnych wymiarów temperamentu w skali TEMPS-A a skutecznością profilaktycznego stosowania litu. Poszczególne typy temperamentu odgrywają też rolę w innych zaburzeniach psychicznych i chorobach somatycznych. Na zakończenie artykułu przedstawiono dotychczasowe badania dotyczące molekularno-genetycznych uwarunkowań wymiarów temperamentu mierzonych za pomocą skali TEMPS-A.

Summary
The aim of the paper is to describe the Temperament Evaluation of Memphis, Pisa and San Diego Autoquestionnaire (TEMPS-A) constructed by prominent researchers of affective disorders, under the direction of Hagop Akiskal, and functioning in full version since 2005. The article refers to the definitions of temperament, including the concept of affective temperament, related to the area of emotionality and conceptualized as the endophenotype of affective disorders. Based on clinical observations, initially four types of temperament had been delineated: hiperthymic, depressed, irritable and cyclothymic, and, subsequently, the anxious temperament was added. Full version of the scale contains 110 items for the five types of temperament, which were discussed in detail. The TEMPS-A has been translated into 32 languages and its verification was performed in many countries, including Poland. The scale has been widely used in epidemiological and clinical studies in general population, in patients with affective disorders, and in other diseases. In affective disorders, different types of temperament show, among others, a relationship to the type and symptomatology of bipolar disorder as well as to a predisposition to suicidal behavior. In Poznań centre, an association between several dimensions of temperament of the TEMPS-A, and prophylacic efficacy of lithium has been shown. Different types of temperament also play a role in other mental disorders and somatic diseases. In the final section of the article, the studies performed so far on the molecular-genetic determinants of temperament dimensions, measured by the TEMPS-A are presented.

Słowa klucze: temperament afektywny, TEMPS-A, choroba afektywna dwubiegunowa

Key words: affective temperament, TEMPS-A, bipolar disorder



ISSN 0033-2674 (PRINT)

ISSN 2391-5854 (ONLINE)


Psychiatria Polska
is an Open Access journal:
Creative Commons: CC-BY
SHERPA RoMEO:
Blue





Inne strony PTP:
Other PTP websites:

www.psychiatria.org.pl
www.psychiatriapsychoterapia.pl

www.archivespp.pl
www.psychoterapiaptp.pl

Psychiatria Polska
INDEXED IN:
Thomson Reuters Master List
Science Citation Index Expanded
Journal Citation Reports
(Impact Factor 1,010)

Medline/Index Medicus
MNiSW (15 pkt)
Scopus/SCImago
EMBASE/Excerpta Medica
PsycINFO, EBSCO, DOAJ
Index Copernicus (18.59)
Erih Plus, Cochrane Library
CrossRef/DOI

We recommend:

Pharmacological Reports



+48  518-330-994
kontakt z Biurem KRW PTP