40, 5


Leszek Bidzan, Mariola Bidzan
Czynniki naczyniowe a obraz psychopatologiczny w otępieniu Alzheimera  823
Vascular factors and the psychopathological picture in Alzheimer's disease  823
Summary
The aim of the study was to assess the impact of the vascular component on the psychopathological picture in Alzheimer's disease.
The study included 50 patients with dementia of Alzheimer’s type diagnosed according to the DSM-IV criteria. The following criteria were fulfilled: the patient's consent to examination, the possibility of obtaining an objective interview from a caregiver who knew the patient's history well.
The patients were assessed with the following scales: the Alzheimer Disease Assessment Scale – cognitive subscale (ADAS – cog) and non-cognitive subscale (ADAS-non-cog), the Montgomery-Asberg Depression Scale (MADRS), the Instrumental Activity of Daily Living (IADL); moreover, there were examinations carried out with the AMDP Scale and the Hachinsky Scale, whose results constituted the basis for dividing the patients into two groups: those with a slight vascular component (the score of 0-1 on the Hachinsky Scale) and a prominent vascular component (the score of 2-4).
 Significant statistical differences between patients with slight and prominent vascular components were noticed; the differences referred to: somatic symptoms and orientation, thinking disorders, emotional disorders and "other" symptoms.
Summing up, it must be said that the presence of vascular factors affects the clinical picture of Alzheimer's disease. The study shows that vascular factors do not intensify the severity of the very dementia itself but contribute to the presence of non-cognitive symptoms.
Streszczenie
Celem podjętych badań była ocena wpływu komponenty naczyniowej na obraz psychopatologiczny w chorobie Alzheimera.
Do badań włączono 50 osób z rozpoznanym w oparciu o kryteria DSM IV otępieniem Alzheimera w oparciu o następujące kryteria: zgoda pacjenta na przeprowadzenie badania; możliwość uzyskania obiektywnego wywiadu od opiekuna znającego dobrze biografię pacjenta.
Pacjenci zostali ocenieni w oparciu o skale: Alzheimer Disease Assesment Scale – część kognitywna (ADAS – kog) i niekognitywna (ADAS-nkog), Skala Depresji Montgomery-Asberg (MADRS), Instrumental Activity of Daily Living (IADL), Ponadto przeprowadzono badanie skalą AMDP oraz skalą niedokrwienną Hachinskiego, której wynik był podstawą do podzielenia badanej grupy na osoby z nieznaczną komponentą naczyniową (wynik skali Hachinskiego 0 – 1 pkt) i dużą komponentą (2 – 4 pkt.).
Stwierdzono istotne statystycznie różnice pomiędzy osobami z małą i dużą komponentą naczyniową, które dotyczyły: objawów somatycznych oraz orientacji, zaburzeń myślenia, zaburzeń uczuciowości, „innych” objawów.
W podsumowaniu należy stwierdzić, że obecność czynników naczyniowych wpływa na obraz kliniczny choroby Alzheimera. Badania wskazują, że czynniki naczyniowe nie nasilają głębokości samego otępienia natomiast wpływają na obecność objawów pozapoznawczych.


Leszek Bidzan, Mariola Bidzan
Ocena zaburzeń zachowania i objawów psychotycznych oraz funkcjonowania mieszkańców domów opieki z rozpoznanym otępieniem  833
Assessment of behavioural and psychological symptoms and functional status of nursing home residents with a diagnosis of dementia  833
Summary
This study sought to determine the relationship between behavioural and psychological disturbance and the functional status of dementia patients.
The link between results of the Neuropsychiatric Inventory – Nursing Home Version (NPI – NH) and Multidimensional Observation Scale for Elderly Subjects (MOSES) with cognitive impairment in 23 demented and 30 non-impaired nursing home residents was examined.
Diagnosis of dementia was based on ICD-10 criteria.
Results showed that behavioural and psychotic symptoms were most often found in cognitively impaired residents. Several symptoms of behavioural pathology showed associations with lower cognitive status, including delusions, apathy and aberrant motor behaviour. But dementia was not associated with more aggressive behaviours.
Results of NPI-NH were correlated significantly with the MOSES scale in both groups.
The results suggest that some non-cognitive symptoms may be related to the cognitive dysfunction in dementia and behavioural pathology may also have impact on the patient's ability to function.
Streszczenie
Celem badania było określenie związku pomiędzy nasileniem objawów psychopatologicznych a zaburzeniami zachowania i funkcjonowaniem pacjentów otępiałych.
Określono związek pomiędzy zaburzeniami zachowania i objawami psychologicznymi ocenionymi skalą Neuropsychiatric Inventory – Nursing Home Version (NPI – NH) i funkcjonowaniem wg skali Multidimensional Observation Scale for Elderly Subjects (MOSES) a upośledzeniem funkcji poznawczych u 23 osób otępiałych i 30 bez otępienia pensjonariuszy domu opieki. Rozpoznania otępienia dokonano w oparciu o kryteria ICD-10.
Wyniki wskazują, że objawy psychologiczne i zaburzenia zachowania występowały częściej w grupie osób otępiałych. Niektóre z objawów wykazywały związek z otępieniem: były to urojenia, apatia oraz nienormalne zachowania motoryczne. Jednak nie stwierdzono związku pomiędzy otępieniem a nasileniem zachowań agresywnych.
Wyniki skal NPI-NH i MOSES istotnie korelowały ze sobą w obydwu badanych grupach.
Wyniki wskazują, że niektóre z objawów psychopatologicznych mają związek z zaburzeniami funkcji poznawczych. Ponadto objawy psychologiczne i zaburzenia zachowania wpływają istotnie na funkcjonowanie badanych osób.


Tomasz Sobów, Marcin Wojtera, Iwona Kłoszewska
Występowanie potencjalnie odwracalnych zaburzeń funkcji poznawczych u pacjentów konsultacyjnej poradni zaburzeń pamięci  845
Prevalence of potentially reversible dementias in a memory clinic population  845
Streszczenie
Potencjalnie odwracalne przyczyny otępień są rzadko relatywnie wykrywane w ambulatoryjnej praktyce psychiatrycznej. Skuteczność możliwego leczenie jest zatem trudna do oceny.
Cel: Ocena częstości występowania potencjalnie odwracalnego otępienia wśród pacjentów poradni konsultacyjnej oraz oszacowanie wskaźnika „rzeczywistej odwracalności” zaburzeń funkcji poznawczych.
Metoda: Retrospektywna analiza dokumentacji medycznej 258 kolejno zgłaszających się pacjentów z powodu zaburzeń funkcji poznawczych do specjalistycznej poradni konsultacyjnej w latach 2002–2003.
Wyniki: Rozpoznanie potencjalnie odwracalnej przyczyny deficytów poznawczych (POZP), i osiągających nasilenie otępienia, postawiono u 18 pacjentów (5 kobiet, średnia wieku 60,9±4,9), co stanowiło 7% wszystkich zgłoszeń. Chorzy z potencjalnie odwracalnymi przyczynami otępienia byli istotnie młodsi a nasilenie otępienia niższe niż pozostali pacjenci z otępieniem. Ustąpienie objawów po wdrożeniu odpowiedniego leczenia obserwowano zaledwie u 1,5% całej badanej grupy. W ocenianej oddzielnie grupie chorych z zaburzeniami funkcji poznawczych niespełniającymi kryteriów dla otępienia wśród przyczyn dominowała depresja i działania niepożądane leków a oceniany krótkoterminowo wskaźnik popraw był wysoki (22/27); u 13 z 27 w ciągu 2 lat diagnozę zweryfikowano jednak jako otępienie, najczęściej typu Alzheimera.
Wnioski: Otępienie potencjalnie odwracalne jest rzadkie w populacji chorych ambulatoryjnych. Większość przypadków dotyczy pacjentów młodszych i z niewielkim nasileniem deficytu funkcji poznawczych. U znacznego odsetka pacjentów, u których uzyskano objawową poprawę po wdrożeniu leczenia, w ciągu 2 lat rozwija się, mimo to, otępienie.
Summary
Potentially reversible dementias are rarely detected in out-patient care facilities. Actual reversibility is virtually not known and has been occasionally reported in literature.
Aim: To determine the prevalence of potentially reversible dementias among patients seen at the ambulatory care facility and to estimate their “real life” reversibility.
Method: A retrospective analysis of medical records of 258 outpatients attending the Memory Clinic of the Central University Hospital of Łódź in the years 2002-2003.
Results: Potentially reversible dementia was diagnosed in 18 (5 women, mean age 60.9±4.9) subjects yielding 7% of all the subjects presented. These patients were significantly younger and the severity of their cognitive deficits milder as compared to the “non-reversible” cases. Treatment was successful only in 3 cases what translates into only 1.5% of those diagnosed as demented. Twenty seven cases with cognitive deficit but no dementia (depression or drugs side-effects) were claimed as potentially reversible and treated, in most cases (22 out of 27), successfully. However, within the 2 years period of follow-up in 13 of the 22 cases, the development of dementia was observed.
Conclusions: Potentially reversible dementia is a rare phenomenon in ambulatory care facility. The majority of potentially reversible cases can be found among younger and less impaired patients. Even in cases treated successfully, the risk of developing dementia within 2 years is very high.


Ewa Kopińska
Jakość opieki psychiatrycznej w domach pomocy społecznej  855
The quality of the psychiatric care in social welfare houses  855
Streszczenie
Cel. Celem badań jest diagnoza poziomu opieki psychiatrycznej w domach pomocy społecznej.
Metoda. Badania przeprowadzono za pomocą kwestionariusza ankiety. Ankietę wysłano do losowo wybranych 60 domów pomocy społecznej dla osób z zaburzeniami psychicznymi na terenie całej Polski. Otrzymano 37 odpowiedzi zwrotnych.
Wyniki. Wszystkie badane placówki zapewniają podopiecznym regularny kontakt z psychiatrą, 86% na terenie domu pomocy. 92% podopiecznych nie ma problemów z uzyskaniem skierowania do szpitala psychiatrycznego, jednak 70% mieszkańców domów pomocy ma kłopoty z przyjęciem do szpitala. W połowie badanych placówek stosowany jest przymus bezpośredni. We wszystkich badanych placówkach funkcjonują zespoły terapeutyczno – opiekuńcze, w 97% domów pomocy leczenie oparte jest na indywidualnym planie. 14% domów pomocy nie umożliwia podopiecznym wglądu w dokumentację medyczną dotyczącą jego osoby. We wszystkich placówkach stosowana jest farmakoterapia zintegrowana z różnorodnymi formami terapii, w 76% domów pomocy w proces leczenia włączana jest rodzina mieszkańca. 78% badanych wskazuje na istnienie różnych czynników obniżających jakość sprawowanej opieki psychiatrycznej.
Wnioski. Poziom opieki psychiatrycznej w domach pomocy społecznej dostosowany jest w większości badanych placówek do potrzeb zdrowotnych podopiecznych. Mieszkańcy spotykają się jednak z utrudnieniami w przyjmowaniu ich do szpitali psychiatrycznych oraz mogą mieć problemy z udostępnieniem im dokumentacji medycznej dotyczącej ich osoby. Leczenie i rehabilitacja zaburzeń psychicznych odbywa się na zasadzie zindywidualizowanego i wielokierunkowego oddziaływania terapeutycznego. Przygotowanie personelu do świadczenia opieki psychiatrycznej, zwłaszcza członków zespołów terapeutyczno – opiekuńczych, jest zróżnicowane w poszczególnych placówkach (w połowie zespołów terapeutycznych nie ma psychiatry, którego obecność wydaje się niezbędna). Wśród czynników obniżających jakość sprawowanej opieki psychiatrycznej najistotniejsze to niedostateczne środki finansowe i brak personelu.
Summary
Aim. The aim of the research is a diagnosis of the level of the psychiatric help in social welfare houses.
Method. The research was conducted in the form of a questionnaire. The questionnaire was sent at random to 60 houses of social welfare for people with psychic disorders on the whole territory of Poland. 37 responses were received.
Results. All the houses in question provide their inhabitants with regular contact with a psychiatrist, 86% inside the social welfare house. 92% of inhabitants have no problems with obtaining referral to psychiatric hospital, however, 70% inhabitants of the social welfare houses have problems with being admitted to hospital. Half of the houses in question use direct compulsion. All the places studied possess therapeutic-caring teams, in 97 % of the houses treatment is based on the individual plan. 14% of the houses do not allow the patients to have access to the medical documentation concerning them. In every house integrated pharmacotherapy is used together with various forms of therapy, 76% of the houses involve the family of the patient into the therapeutic process. 78% of those studied note the existence of different factors reducing the quality of the psychiatric care offered.
Conclusions. The level of psychiatric care in the social welfare houses is adjusted to the health needs of the patients in the majority of the houses studied. However, the inhabitants have to face the difficulties connected with being admitted to psychiatric hospitals and can have problems with gaining access to medical documentation concerning them. Treatment and rehabilitation of psychic disorders is based on individualized and multi-directional therapeutic interaction. Preparation of the staff providing psychiatric care, especially therapeutic-caring ones, is diversified in individual houses (half of the therapeutic teams do not have a psychiatrist, whose presence seems to be indispensable). The most essential factors reducing the quality of psychiatric care include insufficient financial resources and shortage of staff.


Jacek Wciórka, Anna Bembenek, Beata Hintze, Aleksandra Kühn-Dymecka
Zaburzenia schizofreniczne – czy dysfunkcje poznawcze wiążą się z cechami przebiegu i obrazu psychopatologicznego?  867
Schizophrenic disorders – does cognitive dysfunction relate to characteristics of course and psychopathology of the illness?  867
Streszczenie
Cel. Dysfunkcje poznawcze są dziś często zaliczane do podstawowych cech zaburzeń schizofrenicznych, istotnych dla patogenetycznych i klinicznych aspektów choroby, jak również funkcjonowania życiowego pacjentów. Celem badania była ocena związków między wybranymi wskaźnikami zaburzonych czynności poznawczych a wybranymi zmiennymi opisującymi przebieg i obraz zaburzeń schizofrenicznych.
Metoda. Zbadano 69 chorych spełniających kryteria schizofrenii jednocześnie według DSM-IV i ICD-10. Do oceny stanu klinicznego wykorzystano dwa narzędzia kliniczne (skale: PANSS i KOSS), również dwie skale do oceny funkcjonowania przedchorobowego (skale: GAF i W). Dysfunkcje neuropoznawcze badano za pomocą wspomaganych komputerowo testów z Wiedeńskiej Baterii Testów - czasu reakcji (RT), śledzenia linii (LVT), perseweracji (Persev) i pojemności pamięci wzrokowo-przestrzennej (CORSI). W analizie statystycznej wykorzystano proste testy nieparametryczne oraz współczynniki korelacji rangowej.
Wyniki. Stwierdzono związki między dysfunkcjami poznawczymi a: wiekiem, funkcjonowaniem społecznym przed hospitalizacją, czasem trwania choroby i liczbą hospitalizacji. Dysfunkcje były mniej nasilone w okresie pierwszego epizodu niż w fazie nawrotowej lub rezydualnej. Ilościowa ocena nasilenia zaburzeń nie korelowała z dysfunkcjami poznawczymi, natomiast szczegółowa analiza obrazu psychopatologicznego wykazała korelacje niektórych dysfunkcji z wymiarami deficytu, dezorganizacji i dysforii. Wymiar zniekształcenia oceny (pozytywny) nie wykazywał takich związków. Wszystkie wskaźniki dysfunkcji poznawczych korelowały z gorszymi wynikami leczenia aktualnego epizodu. Wszystkie istotne korelacje osiągały jedynie słabą lub umiarkowaną wysokość.
Wnioski. Dysfunkcje poznawcze wiążą się raczej z niekorzystnymi cechami przebiegu choroby. Wyniki oceny psychopatologicznej słabo korelują z oceną neuropsychologiczną – dysfunkcje poznawcze wiążą się raczej z deficytem, dezorganizacją i dysforią niż z wytwórczymi objawami choroby.
Summary
Aim. Because of their importance both for pathogenesis or clinical aspects of the disease and for patients’ social functioning, cognitive dysfunctions are nowadays often considered as basic characteristics of schizophrenic disorders. This study was aimed at evaluation of the correlation between some indices of disordered cognitive functioning on the one hand and some variables describing course and psychopathology of schizophrenic disorders on the other.
Method. The study group consisted of 69 inpatients suffering from schizophrenia diagnosed according to both DSM-IV and ICD-10 criteria. Their mental state was rated by two clinical tools (scales: PANSS, KOSS). Also social functioning of patients in the year preceding current hospitalisation was rated by two scales (GAF, scale W). Cognitive dysfunctions were assessed by computer-aided tests from Dr. Schufried’s Vienna Test System including measures of reaction time (RT), visual line pursuit (LVT), perseveration (PERSEV), and span of visual-spatial short term memory (CORSI). In statistical analysis simple nonparametric tests and rank correlation measures were applied.
Results. Correlations were confirmed between cognitive dysfunctions and social functioning prior to hospitalisation, age, duration of illness and number of previous hospitalizations. Dysfunctions were less severe in first episode patients than in patients during relapses or the residuum stage of illness. Overall assessments of severity of illness do not correlate with cognitive dysfunctions, but detailed analysis of psychopathology revealed correlations of the latter with such psychopathological dimensions as deficit, disorganization and dysphoria. Reality distortion (positive) psychopathological dimension did not have any correlation with cognitive measures. All indices of cognitive dysfunction correlated with poorer outcome of treatment of the current episode. All correlations confirmed were only of weak or moderate level.
Conclusions. Cognitive dysfunctions correlate rather with unfavourable characteristics of the course of the illness. Results of psychopathological assessment hardly correlate with neuropsychological measures – cognitive dysfunctions are related rather to deficit (negative), disorganisation or dysphoria dimensions of a schizophrenic syndrome than to productive (reality distortion, positive) dimension of the syndrome.


Piotr Tomczak
Poszerzone badania nad religijnością pacjentów z rozpoznaniem schizofrenii  885
Religiousness of patients with diagnosis of schizophrenia. Wide-ranging studies  885
Summary
Aims: (1) The correlations between: (1.1) various aspects of religiousness and (1.2) age, anxiety-state, anxiety-trait, locus of control, and, in the group of patients with shizophrenia: span of treatment, rate of therapy, ego psychopathology, paranoid and depression dimensions, self-rating of state of self-feeling, state of feeling of illness, and quality of life and (2) the comparison of various aspects of religiousness of patients with schizophrenia and healthy people were studied.
Methods: The Scale of Christian Religiousness, Individual Religiousness Scale, Intrinsic, Extrinsic and Quest Religious Orientation Scales, Scale of Fundamentalism, State-Trait Anxiety Inventory, Rotter’s questionnaire of locus of control, Scharfetter’s questionnaire of ego psychopathology, Paranoid-Depresivity Scale-abridgment, Frankfurt Self-feeling Scale-abridgment, visual analogy of self-feeling, visual analogy of feeling of illness, and questionnaire of quality of life (WHOQOL-BREF) were used in the study.
91 adults both of sexes, 60 patients with a diagnosis of schizophrenia according to ICD-10 and DCR-10 in the diagnostic group and 31 healthy persons were studied.
Results: It was noticed that: (1) various correlations are manifested between religiousness and psychopathology of patients with schizophrenia; (2) patients diagnosed as having schizophrenia have a significantly higher level of extrinsic religiousness and fundamentalism than healthy individuals; (3) many results pointed out in the bibliography had no verification in these studies.
Conclusions: Intrinsic, extrinsic, quest, and orthodox religiousness and fundamentalism realize significant functions in psychopathology of schizophrenia disorder. The knowledge about religiousness of schizophrenia patients can be important for diagnostic and therapeutic processes of the disorder.
Streszczenie
Cele: (1) zbadanie korelacji między: (1.1) różnymi aspektami religijności a (1.2) wiekiem, lękiem-stanem, lękiem-cechą, umiejscowieniem kontroli oraz, w grupie osób chorych: długością leczenia, liczbą hospitalizacji, psychopatologią ja, wymiarami paranoidalności i depresyjności, samooceną stanu samopoczucia, poczucia choroby i jakości życia oraz (2) porównanie poziomu różnych aspektów religijności między grupą pacjentów z rozpoznaniem schizofrenii a grupą osób zdrowych psychicznie.
Metody: Skala Religijności Chrześcijańskiej, Skala Indywidualnej Religijności, skala Twoja Religijność składająca się z podskal: (1) wewnętrznej, (2) zewnętrznej i (3) poszukującej orientacji religijnej, Skala Fundamentalizmu Instytutu Religioznawstwa Uniwersytetu Jagiellońskiego, Inwentarz Stanu i Cechy Lęku, skala umiejscowienia kontroli Rottera, kwestionariusz psychopatologii ja, Skala Nastawień i Nastroju – wersja skrócona, Frankfurcka Skala Samopoczucia – wersja skrócona, Wzrokowa Analogia Samopoczucia, Wzrokowa Analogia Choroby, WHOQOL-BREF.
Badaniami objęto 91 osób obu płci: 60 pacjentów z rozpoznaniem schizofrenii zgodnie z ICD-10 i DCR-10 w grupie badawczej i 31 osób zdrowych psychicznie w grupie porównawczej.
Wyniki: (1) ujawniły się współzależności między poszczególnymi aspektami religijności a wiekiem (w obu grupach) oraz długością leczenia, liczbą hospitalizacji, psychopatologią ja, paranoidalnością, samooceną samopoczucia i jakości życia w obszarze psychologicznym (w grupie osób chorych), a także umiejscowieniem kontroli (w grupie osób zdrowych); (2) osoby z rozpoznaniem schizofrenii przejawiają wyższy poziom religijności zewnętrznej i fundamentalizmu.
Wnioski: Religijność wewnętrzna, zewnętrzna, poszukująca, fundamentalizm i ortodoksja pełnią istotne funkcje w obrazie psychopatologicznym w przypadku osób z rozpoznaniem schizofrenii. Wiedza na temat specyfiki religijności w schizofrenii może być istotna w diagnozie i terapii tej choroby.


Szymon Chrząstowski
Związki między brzemieniem rodziców osób z rozpoznaniem schizofrenii lub zaburzeń osobowości a kształtowaniem się relacji w rodzinie  901
Links between burden of care in parents of patients with schizophrenia or personality disorders and family interactions  901
Streszczenie
Cel badań: Celem badania była analiza związku między nasileniem brzemienia rodziców, a ich sposobem odnoszenia się do swoich dorosłych dzieci z rozpoznaniem schizofrenii lub z diagnozą zaburzeń osobowości. Zgodnie z koncepcją Stierlina wyróżniono dwa główne wzory odnoszenia się rodziców do dzieci: 1) mające charakter wiązania oraz 2) mające charakter odsuwania. Wiązanie zwiększa zależność i opóźnia separację, a odsuwanie nasila lub wymusza separację.
Metoda: Badaniem objęto matkę, ojca i ich dorosłe dziecko (18 - 35 lat). Porównywano trzy grupy rodzin, w których młody dorosły: 1) miał rozpoznanie schizofrenii (n = 33), 2) miał rozpoznanie zaburzeń osobowości (n = 35), 3) nie korzystał z pomocy psychiatry (n = 35). Grupy zostały zrównoważone pod względem wieku rodziców i dorosłych dzieci, miejsca zamieszkania rodzin, aktywności zawodowej rodziców, liczby dzieci w rodzinie oraz stażu małżeńskiego rodziców.
Specjalnie dla potrzeb pracy do pomiaru badanych zmiennych zostały skonstruowane oryginalne narzędzia, których podstawowe właściwości psychometryczne ustalono we wcześniejszych badaniach pilotażowych.
Wyniki: Brzemię rodziców osób z rozpoznaniem schizofrenii okazało się większe niż rodziców młodych dorosłych bez zaburzeń psychicznych, ale nie różniło się w sposób istotny statystycznie od poziomu brzemienia rodziców młodych dorosłych z rozpoznaniem zaburzeń osobowości. Większemu brzemieniu rodziców towarzyszyło bardziej nasilone odsuwanie w przypadku rodzin młodych dorosłych z zaburzeniami psychicznymi. Otrzymane rezultaty wskazywały także, że odsuwanie przez matkę było dodatnio skorelowane z poziomem brzemienia ojca.
Wnioski: Poziom brzemienia rodziców jest związany ze sposobem ich odnoszenia się do dorosłego dziecka: im większe brzemię rodziców, tym bardziej nasilone odsuwanie dziecka z diagnozą schizofrenii lub zaburzeń osobowości.
Summary
Aim: The aim of this study is to explore relationships between burden of care in parents of patients with schizophrenia or personality disorders and family interactions. Two main types of family interactions were distinguished according to Stierlin’s theory: binding and expelling. Whereas binding leads to an increase in mutual dependency, expelling leads to a rise of mutual independence.
Method: Families were divided into three groups according to the ICD-10 diagnosis of the index offspring (18-35 years old): 1) schizophrenia (N=33), 2) personality disorder (N=35), 3) control group (N=35). There were no significant differences in the mean age of adult children and mean age of parents, occupational patterns of parents, number of children in families and length of marriage between three groups.
Subjects (mother, father and young adult) completed the originally designed questionnaires in which psychometric properties had been analyzed in earlier pilot research.
Results: In families with schizophrenic young adults, the levels of burden were elevated. However there was no statistical significance between the mean scores of parental burden in the families of schizophrenic patients and young adults with diagnosis of personality disorders. Parental burden was positively correlated with parents’ expelling in families with young adults with schizophrenia or personality disorders. Father’s burden was positively correlated with mother’s expelling in all groups of families.
Conclusions: This study suggests that the degree of parental burden may have an impact on family interactions.


Piotr Tybura, Anna Grzywacz, Szymon Syrek, Michał Parus, Jerzy Samochowiec
Związki funkcjonalnych polimorfizmów genów kluczowych enzymów w metabolizmie amin biogennych z występowaniem schizofrenii paranoidalnej oraz ich wpływ na wyniki w PANSS pod wpływem leczenia przeciwpsychotycznego  913
Association of functional genes polymorphisms of key enzymes in the metabolism of biogenic amines with paranoid schizophrenia susceptibility and the influence of these polymorphisms on PANSS results in antipsychotic treatment  913
Streszczenie
Cel: Wpływ czynników genetycznych warunkujących wystąpienie schizofrenii szacuje się na 50%. W badaniu porównywano częstość alleli i genotypów polimorfizmów genów COMT i MAO-A wśród pacjentów chorych na schizofrenię oraz w zdrowej grupie kontrolnej. Badano związek pomiędzy genotypami i wynikami w PANSS podczas trzymiesięcznej terapii przeciwpsychotycznej u pacjentów ze schizofrenią.
Metoda: W badaniu porównywano 72 pacjentów spełniających kryteria ICD-10 rozpoznania schizofrenii i 187 zdrowych osób z grupy kontrolnej. Analiza polimorfizmów genów COMT i MAO-A została przeprowadzona przy użyciu techniki PCR (RFLP-restriction fragments length polymorphism i VNTR-variable number tandem repeats). Nasilenie objawów psychopatologicznych było mierzone przy pomocy PANSS (Positive and Negative Schizophrenia Scale).
Wyniki: Nie stwierdzono asocjacji pomiędzy genotypowymi wariantami polimorfizmów COMT i MAO-A a schizofrenią. Znaleziono istotnie częstszą dystrybucję allelu o trzech powtórzeniach tandemowych w regionie promotorowym polimorfizmu genu MAO-A wśród kobiet chorujących na schizofrenię. Nie zauważono związku pomiędzy polimorfizmami genów COMT i MAO-A, a wynikami w PANSS uzyskiwanymi pod wpływem leczenia przeciwpsychotycznego w badanych przedziałach czasowych. Z powodu małej liczebności grupy badanej wyniki tej pracy należy traktować jako wstępne.
Summary
Aim: The genetic components of the schizophrenia susceptibility are calculated as being 50%. We evaluated the frequency of alleles and genotypes of COMT and MAO-A genes polymorphisms in patients with schizophrenia and in the healthy population. We searched for the associations between genotypes and PANSS results among patients in a three month antipsychotic therapy.
Method: The study comprised 72 unrelated patients who met ICD-10 criteria for schizophrenia, and 187 unrelated healthy controls. The analysis of COMT and MAO-A genes polymorphisms were performed using the polymerase chain reaction technique (RFLP-restriction fragments length polymorphism and VNTR-variable number tandem repeats). The severity of psychopathological symptoms was measured by the PANSS (Positive and Negative Schizophrenia Scale).
Results: We did not find an association between the genotype of COMT and MAO-A genes polymorphisms and schizophrenia. We found statistically significant different allele distribution in MAO gene polymorphism: alleles with three tandem repeats in the promoter region were more frequent among females with schizophrenia. We did not find any association between the genotype of COMT and MAO-A genes polymorphisms and PANSS results in any time periods. Due to a small number of patients in this study the obtained results should be regarded as preliminary.


Paweł Kapelski, Joanna Hauser, Monika Dmitrzak-Węglarz, Maria Skibińska, Agnieszka Słopień, Magdalena Kaczmarkiewicz-Fass, Aleksandra Rajewska, Karolina Gattner, Piotr M. Czerski
Brak asocjacji pomiędzy polimorfizmem insercyjno-delecyjnym promotorowego odcinka genu transportera serotoniny a schizofrenią  925
Lack of association between the insertion/deletion polymorphism in the serotonin transporter gene and schizophrenia  925
Streszczenie
Cel badań: Analizowano związek polimorfizmu genu kodującego transporter serotoniny ze schizofrenią. Badany polimorfizm charakteryzuje się insercją lub delecją fragmentu wielkości 44 par zasad w promotorowym rejonie genu i związany jest ze zróżnicowaną aktywnością transkrypcyjną genu.
Metoda: W badaniu wzięło udział 349 nie spokrewnionych pacjentów z rozpoznaniem schizofrenii paranoidalnej spełniających kryteria diagnostyczne DSM-IV diagnozowanych przez dwóch niezależnych psychiatrów przy pomocy ustrukturalizowanego wywiadu klinicznego SCID. Grupa kontrolna liczyła 372 osoby – nie badane psychiatrycznie. Genomowy DNA został wyizolowany z leukocytów krwi obwodowej metodą wysalania. Analizy dokonano metodą PCR-VNTR. Uzyskano produkty PCR o wielkości 406 par zasad (allel short) lub 450 par zasad (allel long).
Wyniki: Analizowano liczebność poszczególnych genotypów oraz alleli polimorfizmu 5-HTTLPR w grupie pacjentów oraz w grupie kontrolnej, a także w podgrupach uwzględniających podział badanych na płeć oraz na wczesny (do 18 r.ż.) początek choroby. Nie wykazano istotnych statystycznie różnic pomiędzy badanymi grupami.
Wnioski: W przedstawionym badaniu nie stwierdzono związku polimorfizmu insercyjno - delecyjnego promotorowego odcinka genu transportera serotoniny ze schizofrenią.
Summary
Aim: The authors analyzed the association between polymorphism of serotonin transporter gene and schizophrenia. This polymorphism is characterised by a 44-bp insertion or deletion in the promoter region of the gene which influences its transcriptional activity.
Method: 349 not related patients with paranoid schizophrenia were included in this study. Using the SCID (Structured Clinical Interview for DSM-IV Axis I Disorders) a consensus diagnosis, according to the DSM-IV criteria was made by two independent psychiatrists for each patient. The control group consisted of 372 persons who have not been examined by psychiatrists. Genomic DNA was extracted from whole blood leukocytes using a salting out method. The polymorphism was amplified by the polymerase chain reaction (PCR). We received two products of PCR: 406 base pairs (short allele) and 450 base pairs (long allele).
Results: We analyzed genotypes and alleles of the 5-HTTLPR polymorphism in the group of patients and in the control group. We also divided our sample according to their gender and early onset of schizophrenia. The analysis did not show any significant differences between the studied groups.
Conclusions: In the present study no association between 5-HTTLPR polymorphism and schizophrenia was found.


Piotr Gałecki, Tadeusz Pietras, Janusz Szemraj
Polimorfizm genu manganowej dysmutazy ponadtlenkowej (MnSOD) u pacjentów z centralnej Polski z objawami późnych dyskinez w przebiegu schizofrenii  937
Manganese superoxide dismutase gene (MnSOD) polimorphism in schizophrenics with tardive dyskinesia from Central Poland  937
Streszczenie
Wstęp. Późne dyskinezy (TD) są poważnymi objawami ubocznymi pojawiającymi się w przebiegu wieloletniego leczenia neuroleptykami. TD występują średnio u 20% osób, które przewlekle przyjmują neuroleptyki. Hipoteza „wolnorodnikowa” późnych dyskinez zakłada, że powstają w wyniku uszkodzenia neuronów cholinergicznych w układzie pozapiramidowym przez reaktywne formy tlenu (ROS). Kluczową rolę w ochronie przed ROS odgrywa manganowa dysmutaza ponadtlenkowa (MnSOD).
Cel: Celem pracy była ocena funkcjonalnego polimorfizmu genu dla MnSOD u osób chorych na schizofrenię z obecnością późnych dyskinez.
Metoda: Do badania zaproszono 122 osoby chore na schizofrenię paranoidalną. Objawy TD występowały u 57 osób. Oceny dokonywano stosując skalę PANSS, natomiast nasilenie TD oceniano przy użyciu skali AIMS. Wyniki. Zaobserwowano istotność statystyczną w częstości występowania alleli (p<0,001) i w rozkładzie genotypów między grupą kontrolną i chorymi na schizofrenię (p<0,001) oraz w rozkładzie genotypów między grupą osób z TD i grupą kontrolną (p<0,001). Rozkład alleli także różnicował grupę kontrolną z osobami z objawami późnych dyskinez (p<0,05). Względne ryzyko zachorowania na schizofrenię i powstanie TD zależy od genotypu w genie dla MnSOD.
Wnioski. 1. W Polskiej populacji istnieje istotna statystycznie asocjacja między zapadalnością na schizofrenię a genotypem Val-9Val w genie dla ponadtlenkowej dysmutazy manganowej. 2. Osoby chore na schizofrenię posiadające genotyp Val-9Val w genie dla MnSOD mają blisko dziesięciokrotnie wyższe ryzyko wystąpienia późnych dyskinez niż osoby nie posiadające tego genotypu. 3. Ryzyko zachorowania na schizofrenię u osób posiadających genotyp Val-9Val w genie dla MnSOD jest ponad trzykrotnie wyższe niż u osób nie posiadających tego genotypu.
Summary
Tardive dyskinesias (TD) are serious side effect symptoms appearing in the course of many years´ neuroleptic treatment. On average, TD appear in 20% patients who take neuroleptics chronically. The free radical hypothesis of tardive dyskinesias assumes that they come into existence due to cholinergic neuron damage in the extra-pyramidal system by reactive oxygen species (ROS). Manganese superoxide dismutase (MnSOD) plays a key role in protection against ROS.
Aim: The aim of this study was to evaluate functional gene polymorphism for MnSOD in schizophrenic patients with tardive dyskinesias presence.
Method: 122 paranoid schizophrenia patients were invited to paticipate in the study. TD symptoms were observed in 57 people. The evaluation was performed by applying the PANSS scale, while TD increase was evaluated with the AIMS scale.
Result: Statistical association in allele incidence frequency (p<0.001) and in a genotype layout was observed between the control group and the schizophrenic group (p<0.001), and also in a genotype layout between the TD group and the control group (p<0.001). Allele layout also differentiated the control group and the TD symptoms group (p<0.05). Relative risk for developing schizophrenia and TD development depends on the genotype in the gene for MnSOD.
Conclusion: In the Polish population there is a statistically substantial association between schizophrenia incidence and the Val-9Val genotype in a gene for MnSOD. Schizophrenic patients having a Val-9Val genotype in the gene for MnSOD have nearly a ten times higher risk for developing TD than schizophrenics not having this genotype. Risk for developing schizophrenia for people having the Val-9Val genotype in the gene for MnSOD is over three times higher than for people lacking this genotype.


Alina T. Midro, Henryk Midro
Czy dialog genów ze środowiskiem może kształtować fenotyp zachowania w zespole Retta i innych zaburzeniach?  949
May the dialogue between genes and environmental factors modify the behavioural phenotype of Rett syndrome and others?  949
Streszczenie
Kształtowanie fenotypu podczas rozwoju człowieka może wynikać ze swoistego dialogu pomiędzy genami a czynnikami środowiskowymi kontrolującymi ekspresję poszczególnych genów nie tylko na poziomie transkrypcji, ale również na poziomie regulacji dostępności informacji genetycznej poprzez ich wpływ na przebudowę chromatyny.
Scharakteryzowano zespół Retta i jego podłoże molekularne jako przykład relacji pomiędzy genami a środowiskiem oddziaływującym na procesy epigenetyczne warunkujące ekspresje genów oraz podano przykłady znaczenia metylacji DNA w psychiatrii.
Summary
Formation of a phenotype during development of the human being may result from a specific dialogue between genes and environmental factors. Expression of particular genes is controlled not only on the transcriptional level but also on the level of accessibility of genetic information through the influence for remodelling of chromatin. We characterized Rett syndrome and its molecular basis as an example of the relation between genes and environment and their influence on epigenetic processes determining the gene expression. Examples of importance of DNA methylation in psychiatric disorders were shown.


Jerzy W. Aleksandrowicz, Andrzej Urbanik, Marek Binder
Obrazowanie hipnozy w funkcjonalnym rezonansie magnetycznym  969
Imaging of hypnosis with functional magnetic resonance  969
Streszczenie
Celem badań było obrazowania metodą fMRI funkcji ośrodkowego układu nerwowego w czasie hipnozy, a także potwierdzenie obserwacji, że subiektywnemu zmniejszeniu doznania bólu pod wpływem sugestii analgezji towarzyszą zmiany czynnościowe na poziomie neurofizjologicznym.
Materiał i metoda: W eksperymencie wzięło udział 14 ochotników, 7 kobiet i 7 mężczyzn. Skanowano mózg w stanie spoczynkowym oraz czterokrotnie w trakcie stosowania bodźców bólowych (kłucie prawej dłoni) – w warunkach wyjściowych, po sugestii analgezji, indukcji hipnozy oraz po sugestii analgezji w hipnozie. W kolejnym badaniu warunkiem eksperymentalnym była koncentracja uwagi, warunkiem kontrolnym jej rozproszenie (np. swobodne kojarzenie). Analizowano różnice kontrastów między pomiarami w kolejnych fazach eksperymentu.
Wyniki: potwierdzono zmiany aktywności w obszarach, związanych z recepcją bólu, w efekcie sugestii analgezji, zwłaszcza we wzgórzu po stronie lewej. Działanie sugestii (a ściślej - recepcja jej treści) wiąże się ze wzrostem aktywności, zwłaszcza w przedniej części zakrętu obręczy prawej półkuli (R-ACG) Indukcja hipnozy jest skorelowana ze wzrostem aktywności w okolicach oczodołowo-czołowych, szczególnie w lewej półkuli. Koncentracja uwagi łączyła się ze wzrostem aktywności w dolnym płaciku ciemieniowym, w okolicach zakrętów kątowego, potylicznego górnego i środkowego obustronnie oraz zwojach oczodołowo-czołowych i styku wyspy z wieczkiem czołowym w lewej półkuli.
Summary
The aim of the study was imaging of the central nervous system activity with the fMRI method during hypnosis as well as confirmation of the observations linking subjective effects of suggested analgesia with the functional changes on the neurophysiological level.
Material and method: at first volunteers (7 female, 7 male) were examined with fMRI in the resting state and then four times during application of painful stimuli such as pricking of the right hand. Four experimental conditions were associated with this stimulation: only nociceptive stimulation, after analgesic suggestion, after hypnotic induction and after consecutive analgesic suggestion in hypnosis. In the fifth condition, concentration of attention was an experimental condition, while the control condition was distraction of attention (e.g. free associations). The contrast differences between measurements in the consecutive phases of the experiment were analysed.
Results: Decreases of activity of regions known for contributing to pain reception were found, probably as an effect of analgesic suggestion. This effect was seen especially in the area of L-thalamus. Suggestion (more precisely – the reception of its content) was related mainly to the R-ACG area activity growth. Hypnotic induction was correlated with increasing activity of the L-orbitofrontal gyrus.
Concentration of attention was linked with activity increase within inferior parietal lobule, occipital middle/superior gyri; in the left hemisphere in the orbital frontal gyri and insula/frontal operculum.
Conclusion: Both hypnosis and reception of analgesic suggestion are linked with increasing activity in particular brain areas, whereas the effect of analgesic suggestion demonstrates itself in the fMRI mainly by diminishing the reaction on painful stimuli.


Marcin Wojnar, Kirk J. Brower, Andrzej Jakubczyk, Izabela Żmigrodzka, Margit Burmeister, Halina Matsumoto, Elżbieta Woźny, Elżbieta Śliwerska, Andrea M. Hegedus, Anna Husar, Anna Ślusarska, Michał Lipiński, Robert A. Zucker
Wpływ impulsywności, skłonności samobójczych oraz genów układu serotoninowego na wyniki leczenia uzależnienia od alkoholu  985
Influence of impulsivity, suicidality and serotonin genes on treatment outcomes in alcohol dependence  985
Streszczenie
Cel: Celem badania była ocena zależności między skłonnościami samobójczymi, impulsywnością i genetycznymi markerami aktywności serotoninergicznej a nawrotem picia u pacjentów uzależnionych od alkoholu.
Materiał i metody: Prospektywną obserwacją objęto 90 pacjentów leczonych z powodu uzależnienia od alkoholu w ośrodkach terapii uzależnień w Warszawie. W czasie badania dokonano dokładnej oceny psychopatologicznej, ze szczególnym uwzględnieniem skłonności samobójczych i impulsywności oraz oceniano poziom używania alkoholu i substancji psychoaktywnych. Pobrane DNA zbadano pod kątem polimorfizmów genów istotnych dla aktywności układu serotoninowego.
Wyniki: Wskaźniki nawrotu picia były istotnie wyższe u pacjentów z próbami samobójczymi w wywiadzie. Analiza genetyczna wykazała, że osoby z genotypem G/G genu 5HTR1A są bardziej podatne na nawrót picia,  podczas gdy pacjenci z genotypem C/C w większym odsetku dotrzymują abstynencji. Wykazano prawdopodobny związek pomiędzy genotypem G/G a tendencjami samobójczymi.
Wnioski: Tendencje samobójcze mogą w istotny sposób zwiększać ryzyko nawrotu u pacjentów uzależnionych od alkoholu. Zaburzenia funkcji układu serotoninowego mogą zwiększać prawdopodobieństwo wystąpienia prób samobójczych i mogą przyczyniać się do częstszych nawrotów picia u pacjentów uzależnionych od alkoholu.
Summary
Aim: The aim of the study was to identify risk factors of relapse by investigating relationships among suicidality, impulsivity, genetic markers of serotonin activity, and relapse in alcohol-dependent patients.
Material and methods: 90 alcohol dependent patients were followed for 12 months after the baseline assessment, which entailed evaluation of suicidality and impulsivity as well as collection of DNA samples. Polymorphisms of genes involved in the synthesis and activity of the serotonin system were analyzed. After 12 months from the first visit, the patients were re-contacted and interviewed for relapse.
Results: Relapse rates were significantly higher among patients with the history of suicidal attempts recorded at the baseline assessment. The genetic analysis showed that patients with the G/G genotype in the 5HTR1A gene were more likely to relapse, whereas patients with the C/C genotype were more likely to abstain. Moreover, there was a strong trend for an association between the G/G genotype and a history of suicide attempts.
Conclusions: High level of suicidality may predict relapse in alcoholic patients. Altered serotonergic function increases the risk of a suicide attempt and may contribute to higher risk of relapse in alcohol dependent patients.


Beata R. Godlewska, Luiza Olajossy-Hilkesberger, Halina Marmurowska-Michałowska, Marcin Olajossy, Jerzy Landowski
Przyrost masy ciała spowodowany działaniem atypowych leków przeciwpsychotycznych  995
Atypical antipsychotic-induced weight gain  995
Streszczenie
Wprowadzenie nowej grupy leków przeciwpsychotycznych, które ze względu na właściwości różniące je od stosowanych dotychczas leków nazwano atypowymi, dało nadzieję na rozpoczęcie nowej ery w leczeniu psychoz, w tym schizofrenii. Wynikiem odmiennego mechanizmu działania jest nie tylko ich szersze spektrum działania oraz duża skuteczność, ale także względny brak objawów pozapiramidowych. Leki atypowe nie są jednak całkowicie wolne od objawów ubocznych. Szczególnemu uwypukleniu uległy objawy obecne wprawdzie także w przypadku leków klasycznych, ale spychane na plan dalszy przez objawy pozapiramidowe, takie, jak: sedacja, zmiany metaboliczne, a zwłaszcza przyrost masy ciała, nieraz bardzo szybki i znaczący. Wzrost wagi jest istotny zarówno w sensie klinicznym – jako związany z poważnymi konsekwencjami zdrowotnymi, jak też w subiektywnym odczuciu pacjentów, jako źródło ogromnego dyskomfortu psychicznego. Celem niniejszej pracy przeglądowej jest przybliżenie problemu wpływu poszczególnych leków atypowych na przyrost masy ciała. Uwzględniono leki dostępne na rynku polskim lub których rejestracja w najbliższym czasie jest prawdopodobna.
Summary
Introduction of a new group of antipsychotic drugs, called atypical because of the proprieties differing them from classical neuroleptics, gave hope for the beginning of a new era in treatment of psychoses, including schizophrenia. Different mechanisms of action not only resulted in a broader spectrum of action and high efficacy but also in a relative lack of extrapiramidal symptoms. However, atypical neuroleptics are not totally free from adverse effects. Symptoms such as sedation, metabolic changes and weight gain, often very quick and severe - present also in the case of classical drugs, but put to the background by extrapiramidal symptoms - have become prominent. Weight gain is important both from the clinical and subjective point of view – as associated with serious somatic consequences and as a source of enormous mental distress. These problems are addressed in this review, with the focus on weight gain associated with the use of specific atypical neuroleptics.


Luiza Olajossy-Hilkesberger, Beata Godlewska, Halina Marmurowska-Michałowska, Marcin Olajossy, Jerzy Landowski
Badania nad farmakogenetycznymi uwarunkowaniami przyrostu masy ciała po stosowaniu leków przeciwpsychotycznych  1009
Antipsychotic-induced weight gain – pharmacogenetic studies  1009
Streszczenie
U chorych na schizofrenię nieleczonych stwierdza się częściej występowanie otyłości i zaburzeń metabolicznych. Stosowanie leków przeciwpsychotycznych powoduje często przyrost masy ciała. Wśród przyczyn prowadzących do powstawania otyłości u chorych na schizofrenię, leczonych lekami przeciwpsychotycznymi wymienia się również uwarunkowania genetyczne. Dotychczas przeprowadzono szereg badań polimorfizmów różnych genów. Najwięcej badań dotyczyło polimorfizmu –759C/T genu dla receptora 5-HT2C. Aż w pięciu z nich wykazano związek występowania allelu T z mniejszym przyrostem masy ciała po leczeniu lekami przeciwpsychotycznymi. Badania genetyczne związku innych genów układu serotoninergicznego oraz układu histaminergicznego ze wzrostem masy ciała nie wykazały zależności pomiędzy polimorfizmami a zmianą masy ciała. Również badania nad układem adrenergicznym i dopaminergicznym nie doprowadziły do jednoznacznych wyników. Badania nowych genów kandydujacych (SNAP-25 i gen leptyny) potwierdziły rolę uwarunkowania genetycznego przyrostu masy ciała po stosowaniu środków przeciwpsychotycznych. Należy podkreślić, że badania prowadzono na stosunkowo małych i heterogennych grupach chorych, u których stosowano różne strategie leczenia.
Summary
Drug-naive patients with schizophrenia often present metabolic abnormalities and obesity. Weight gain may be the side effect of treatment with many antipsychotic drugs. Genetic effects, besides many other factors, are known to influence obesity in patients with schizophrenia treated with antipsychotics. Numerous studies of several genes’ polymorphisms have been performed. –759C/T polymorphism of 5HT2C gene attracted most attention. In 5 independent studies of this polymorphism the association between T allele with the lower AP-induced weight gain was detected. No associations could be detected between weight gain and other polymorphisms of serotonergic system genes as well as histaminergic system genes. Studies of adrenergic and dopaminergic system have neither produced any unambiguous results. Analysis of the newest candidate genes (SAP-25, leptin gene) confirmed the role of genetic factors in AP-induced weight gain. It is worth emphasising, that the studies have been conducted in relatively small and heterogenic groups and that various treatment strategies were used.
 

ISSN 0033-2674 (PRINT)

ISSN 2391-5854 (ONLINE)


Inne strony PTP:
Other PTP websites:

www.psychiatria.org.pl
www.psychiatriapsychoterapia.pl

www.archivespp.pl
www.psychoterapiaptp.pl

Psychiatria Polska
INDEXED IN:
Thomson Reuters Master List
Science Citation Index Expanded
Journal Citation Reports
(Impact Factor 0,884)

Medline/Index Medicus
MNiSW (15 pkt)
Scopus/SCImago
EMBASE/Excerpta Medica
PsycINFO, EBSCO, DOAJ
Index Copernicus (18.59)
Erih Plus, Cochrane Library
CrossRef/DOI

Psychiatria Polska
is an open access journal


We recommend:
Pharmacological Reports



+48  518-330-994
kontakt z Biurem KRW PTP