44, 2

PSYCHIATRIA POLSKA 2010; VOL. 44, NR 2

 

Hubert M. Wichowicz, Wiesław J. Cubała

Postaci somatopsychiczna i cenestetyczna schizofrenii: podobieństwa i różnice   163–172

Somatopsychic and cenesthetic types of schizophrenia: common features and discrepancies   163–172

Streszczenie

Celem pracy jest przedstawienie rozwoju koncepcji nozograficznych pojęć schizofrenii cenestetycznej (cenestopatycznej) i somatopsychicznej oraz przedstawienie różnic pomiędzy wyróżnionymi typami z uwzględnieniem tła historycznego i współczesnych koncepcji diagnostycznych. Typ cenestetyczny schizofrenii podkreśla obecność zaburzeń somatycznych, podczas gdy w typie somatopsychicznym podnosi się rolę zaburzeń myślenia i objawów psychopatologicznych ściśle powiązanych z zaburzeniami stricte schizofrenicznymi. Niezależnie od tego oba typy, opisane zupełnie niezależnie od siebie posiadają, pewne wspólne cechy.

Summary

The aim of this paper is to discuss the development of the concepts of cenesthetic type of schizophrenia and somatopsychic type of schizophrenia along with the review of differences between those two diagnostic approaches in scope of their historical background and the current diagnostic concepts. Those independently described diagnostic phenomena have some common features. However, the cenesthetic type of schizophrenia emphasises sensory elements of the disorders and includes a broader spectrum of the psychopathology while the somatopsychic type of schizophrenia focuses on the thought disorders and strictly schizophrenic psychopathology.

Słowa klucze: schizofrenia cenestetyczna, schizofrenia somatopsychiczna, koncepcje diagnostyczne

Key words: cenesthetic type of schizophrenia, somatopsychic type of schizophrenia,diagnostic concepts

 

 

 

Andrzej Cechnicki, Igor Hanuszkiewicz, Roman Polczyk, Łukasz Cichocki, Aneta Kalisz, Maria Rostworowska

Wskaźnik ekspresji emocji (EE) jako rodzinny predyktor przebiegu schizofrenii   173–184

The role of expressed emotions indicator as a predictor of the course of schizophrenia   173–184

Streszczenie

Cel: Badania są częścią krakowskich, prospektywnych badań przebiegu schizofrenii. Ogólnym ich celem jest wieloletnia obserwacja chorych na schizofrenię od pierwszego epizodu przez lata życia z chorobą, ocena wyników leczenia i czynników rokowniczych. Celem prezentowanej pracy było zbadanie czy poziom ujawnianych emocji w rodzinie przy pierwszym zachorowaniu może mieć wartość prognostyczną dla dalszego przebiegu choroby.

Metoda: Przyjęto cztery wskaźniki wyników leczenia: ilość nawrotów, czas rehospitalizacji stacjonarnych, ilość rehospitalizacji stacjonarnych oraz nasilenie objawów psychopatologicznych ocenianych w rok, 3, 7 i 12 lat od pierwszej hospitalizacji. Do oceny wskaźnika ujawnianych uczuć użyto półustrukturowanego wywiadu Camberwell Family Interview (CFI). Nasilenie objawów mierzono zmodyfikowaną w UCLA skalą BPRS-S.A.

Wyniki: 1/ Wzrost liczby nawrotów w poszczególnych katamnezach, był bardziej nasilony w grupie osób o wyższym EE przy pierwszej hospitalizacji. 2/ Liczba rehospitalizacji i ich czas nie wykazywały powiązania z poziomem EE przy pierwszej hospitalizacji. 3/ Dynamika objawów ogólnych i syndromu pozytywnego była związana z poziomem EE przy pierwszej hospitalizacji. Syndrom negatywny nie wykazał tego typu powiązań. Wnioski: 1/ Poziom EE zbadany podczas pierwszej hospitalizacji można uznać za specyficzny predyktor nawrotu w badanej grupie. 2/ Budowanie modeli badawczych, które pomogłyby rozróżnić bardziej trwałe i zmienne, a także zależne od rodziny i od chorowania aspekty EE, pozwoliłoby lepiej poznać specyfikę tego zjawiska, które jawi się zarówno jako predyktor jak i efekt przebiegu choroby.

Summary

Objective. The study is a part of a prospective schizophrenia research project run in Kraków. The general objective of the project is a long-time observation of people with schizophrenia, starting from the first episode through the years of living with the illness, the assessment of treatment results and predictors. The goal of this study was to investigate whether the level of expressed emotions in family at the onset of schizophrenia may have a prognostic value in regard to the further course of the illness.

Method. Four indicators of treatment results were observed: the number of relapses, the overall time of inpatient hospitalisations, the number of inpatient hospitalisations and the severity of psychopathological symptoms, all in 3, 7 and 12 years since first hospitalisations. Expressed emotions (EE) were assessed with Camberwell Family Interview (CFI), the severity of symptoms was assessed with BPRS-SA, the UCLA version.

Results. 1) The increase of the number of relapses in subsequent follow-ups was more pronounced in the group of subjects with higher EE at the time of their first hospitalisations. 2) The number and overall time of hospitalisations did not correspond in any way with the EE level at the time of the first hospitalisation. 3) The dynamics of general and positive symptoms was related to the EE level at the time of the first hospitalisation. The negative syndrome was found to have no significant relationships.

Conclusions. 1) The level of EE at the time of the first hospitalisation can be regarded as a specific predictor of relapses in the study group. 2) Creating research models that enable to differentiate: trait and state as well as dependent on family and on the course of illness aspects of EE, would enable better understanding of this phenomenon, which appears both as predictor and as effect of the course of schizophrenia.

Słowa klucze: schizofrenia, wskaźnik ekspresji emocji, wyniki leczenia

Key words: schizophrenia, expressed emotions, outcome of treatment

 

 

 

Andrzej Cechnicki, Łukasz Cichocki, Joanna Franczyk-Glita

Spójność wymiarów objawowych schizofrenii w dwunastoletniej katamnezie   185–196

Consistency of symptomatic dimensions of schizophrenia in a 12 year follow up study   185–196

Streszczenie

Metoda: Zbadano grupę osób (n = 80) z diagnozą schizofrenii przy użyciu skali Brief Psychiatry Rating Scale. Grupa była badana w rok, trzy, siedem i dwanaście lat po pierwszej hospitalizacji.

Cel: Celem badania było wyszczególnienie wymiarów objawowych schizofrenii w trakcie dwunastoletniej katamnezy oraz ocena spójności wyszczególnionych wymiarów w tym okresie.

Wyniki: Uzyskane wyniki pozwoliły na ustalenie, że objawy grupują się w cztery czynniki: negatywny, pobudzenia, depresyjny i pozytywny. Spośród nich najbardziej spójnym na przestrzeni lat badania okazał się być czynnik negatywny. Cztery z dziesięciu przyporządkowanych mu objawów: spowolnienie ruchowe, zubożenie uczuciowe, brak współpracy z badającym, wycofanie emocjonalne występowały w jego obrębie we wszystkich punktach pomiarowych. Z objawów tworzących czynnik pobudzenia dwa zawierały się w obrębie czynnika we wszystkich punktach pomiarowych. Były to: wrogość oraz napięcie wewnętrzne. Z objawów tworzących czynniki depresyjny i pozytywny nie było ani jednego pojawiającego się stabilnie w obrębie obejmującego go syndromu we wszystkich punktach pomiarowych.

Summary

Aim. Objectives were to identify syndromes measured by BPRS – E scale and to analyse changes in syndromes’ consistency in the course of a 12 year prospective study.

Method. A group of 80 patients with diagnosis of schizophrenia was followed up in 1, 3, 7 and 12 years after their first psychiatric hospitalisation. Their psychopathological status was investigated with BPRS – E scale.

Result. Four syndromes were found: positive, negative, depressive and excitement. However, in the following time points, consistency of syndromes was different. The most consistent syndrome was the negative one. Of ten symptoms connected with this syndrome four, namely: motor retardation, blunted affect, uncooperativeness, emotional withdrawal were present in every follow–up within this syndrome. In the case of the excitement syndrome two symptoms (hostility and tension) were present in all follow–ups. None of the symptoms included in the depressive and positive syndromes were consistently present within these syndromes over the period of twelve years.

Słowa klucze: schizofrenia, wymiary objawów, analiza spójności

Key words: schizophrenia, symptomatic dimensions, integrity analysis

 

 

Paweł Kapelski, Joanna Hauser, Maria Skibińska, Aleksandra Szczepankiewicz, Monika Dmitrzak-Węglarz, Bartłomiej Budziński, Karolina Gorzkowska, Piotr M. Czerski

Brak asocjacji pomiędzy polimorfizmem insercyjno-delecyjnym promotorowego odcinka genu transportera serotoniny oraz polimorfizmem T102C genu kodującego receptor 5HT2A a schizofrenią – badania rodzinne   197–206

Lack of association between the insertion/deletion polymorphism in serotonin transporter gene, T102C polymorphism of the 5HT2A receptor gene and schizophrenia – family based study   197–206

Streszczenie

Cel badań: Celem niniejszej pracy było określenie częstości przekazywania alleli dwóch genów kandydujących (nawiązujących do serotoninowej hipotezy schizofrenii) przez rodziców ich chorującym na schizofrenię dzieciom. Analizie poddano geny: 5HTR2A (polimorfizm T102C) i SLC6A4 (polimorfizm 5-HTTLPR).

Metoda: W badaniu wzięło udział 116 rodzin (chory z rozpoznaniem schizofrenii i oboje rodziców). Ze względu na braki w genotypowaniu lub niezgodność dziedziczenia (inny rodzic biologiczny albo błąd genotypowania) liczba badanych trio dla poszczególnych polimorfizmów jest różna (tria te nie zostały usunięte z badania, nie były jednak analizowane w przypadku danego polimorfizmu). Stan psychiczny chorych oraz ich rodziców oceniany był w oparciu o ustrukturalizowany wywiad SCID – dotyczący zaburzeń I osi DSM IV. U wszystkich rodziców pacjentów biorących udział w badaniu nie stwierdzono zaburzeń psychicznych. Analizie poddano DNA wyizolowany z krwi obwodowej metodą wysalania. Oznaczenia genotypowe badanych polimorfizmów przeprowadzono w oparciu o metodę PCR, przy wykorzystaniu analizy PCR-RFLP (5HTR2A) i PCR-VNTR (SLC6A4). Analizę statystyczną częstości przekazywania alleli przeprowadzono z wykorzystaniem metody TDT. Do analizy nierównowagi transmisji alleli badanych polimorfizmów zastosowano program Haploview v. 3.2.

Wyniki: W prezentowanym badaniu nie stwierdzono związku analizowanych polimorfizmów genów: 5HTR2A (T102C) i SLC6A4 (5-HTTLPR) ze schizofrenią.

Wnioski: Celowe wydaje się przeprowadzenie dalszych badań nad rolą powyższych polimorfizmów w schizofrenii, w tym badań z wykorzystaniem metody TDT i klasycznych badań asocjacyjnych.

Summary

Aim. The aim of the study was to estimate the transmission of two candidate genes’ alleles (according to the serotonergic hypothesis of schizophrenia) by parents to their children with schizophrenia. The genes under investigation were the following: 5HTR2A (polymorphism T102C) and SLC6A4 (polymorphism 5-HTTLPR).

Method. There were 116 families in the group under investigation (patient and his/her both parents). Due to the missing genotypes or unlikely inheritance (other biological parent or genotyping error) the number of analysed trios differs for particular polymorphisms (these trios were not excluded from the study, however they were not analysed in the case of a given polymorphism). The patients and their parents were examined using the SCID (Structured Clinical Interview for DSM-IV Axis I Disorders). No mental disorders were found with all the patients’ parents. The DNA was extracted from the peripheral blood leukocytes by the salting out method. The polymorphisms were studied by the PCR method (PCR-RFLP method for: 5HTR2A and PCR-VNTR method for: SLC6A4). The statistical analysis of the frequency of transmission of alleles was carried out by the TDT (Transmission Disequilibrium Test) method. To analyse the transmission disequilibrium of alleles under examination, the Haploview v. 3.2. programme was used.

Results. According to the results obtained, no association between the analysed polymorphism of genes: 5HTR2A (T102C), SLC6A4 (5-HTTLPR) and schizophrenia was found.

Conclusions. Thus it seems advisable to carry out further examinations of the role of these polymorphisms in schizophrenia by means of TDT method and the classical association method.

Słowa klucze: schizofrenia, genetyka, serotonina

Key words: schizophrenia, genetics, serotonin

 

 

Aneta Tylec, Katarzyna Kucharska-Pietura, Witold Jeleniewicz, Andrzej Czernikiewicz, Marta Stryjecka-Zimmer

Funkcjonalny polimorfizm genów enzymów inaktywujących katecholaminy a deficyty procesów emocjonalnych w schizofrenii paranoidalnej   207–219

Functional polymorphism of genes inactivating catecholamines and emotional deficits in paranoid schizophrenia   207–219

Streszczenie

Cel: Celem pracy była ocena deficytów emocjonalnych u osób chorych z rozpoznaną schizofrenią wg klasyfikacji ICD-10, we wczesnych i późnych stadiach procesu chorobowego oraz badanie zależności między polimorfizmem genów enzymów wpływających na przekaźnictwo dopaminergiczne, serotoninergiczne i noradrenergiczne a funkcjonowaniem emocjonalnym badanych pacjentów.

Metoda: Podstawę naukowego warsztatu metodologicznego stanowiły neuropsychologiczne Test Pamięci Rozpoznawczej Twarzy Neutralnych, Test Rozpoznawania Wyrazu Emocjonalnego Twarzy, test „Odczytywania umysłu w oczach” i psychiatryczne baterie testowe (SAPS, SANS, BDI) oraz techniki genetyki molekularnej (reakcja PCR, technika RFLP i VNTR). Badaniami objęto grupę 100 pacjentów z rozpoznaną schizofrenią (43 kobiety i 57 mężczyzn) oraz 50 osób z grupy kontrolnej (30 kobiet i 20 mężczyzn).

Wyniki: Wyniki naszych badań wykazały asocjację pomiędzy polimorfizmem Val158Met COMT a deficytami emocjonalnymi pacjentów leczonych z powodu schizofrenii paranoidalnej. Analiza zależności między polimorfizmem VNTR MAO-A w rejonie promotora a funkcjonowaniem emocjonalnym chorych na schizofrenię miała innowacyjny charakter. Wyniki wskazują na obecność zależności pomiędzy polimorfizmem MAO-A a deficytami empatii.

Nie znaleziono związku pomiędzy rozkładem genotypowym polimorfizmu Val158Met COMT i VNTR MAO-A w rejonie promotora a występowaniem schizofrenii. Rozkład alleliczny polimorfizmu Val158Met COMT i VNTR MAO-A w rejonie promotora nie wykazywał różnic pomiędzy grupą badaną a kontrolną. Pacjenci z genotypem Val/Val polimorfizmu Val158Met COMT wykazywali głębsze deficyty emocjonalne. Pacjenci z genotypem 4/4 polimorfizmu VNTR MAO-A w rejonie promotora wykazywali głębsze deficyty empatii.

Summary

Aim. The aim of our work was to assess qualitatively and quantatively emotional deficits in patients diagnosed with schizophrenia following ICD-10 criteria in early and late stages of the schizophrenic process and the evaluation of the relationship between genes polymorphism of enzymes influencing dopaminergic, serotoninergic, and noradrenergic transfer and emotional functioning of the examined patients.

Method. In our study the following methods have been used: Short Recognition Memory test for Faces (TPRT), Facial Expression Recognition Test (FERT), “Reading the mind in the eyes” Test and psychiatric scales (SAPS, SANS, BDI) and molecular techniques (PCR reaction, RFLP and VNTR techniques). 100 paranoid schizophrenia patients (43 female and 57 man) and 50 healthy controls (30 female and 20 man) were invited to participate in the study.

Results. Our results revealed an association between polymorphism of Val158Met COMT and emotional deficits in schizophrenic patients. Furthermore, the relationship between polymorphism of MAO-A and empathy/theory of mind deficit was found. No relationship was elicited between polymorphism of Val158Met COMT and VNTR MAO-A in the promoter area and schizophrenia onset. Allelic distribution of polymorphism of Val158Met COMT and VNTR MAO-A in the promoter area did not differ between the groups. The patients with genotype Val/Val of polymorphism Val 158Met COMT showed major emotional deficits. The patients with genotype of 4/4 of polymorphism VNTR MAO-A showed deeper empathy/theory of mind deficits.

Słowa klucze: COMT, MAO-A, deficyty emocjonalne, schizofrenia

Key words: COMT, MAO-A, emotional deficits, schizophrenia

 

 

Jakub Grabowski, Leszek Bidzan

Wykładniki neurobiologiczne efektu placebo   221–234

Neurobiological expression of the placebo effect   221–234

Streszczenie

O neurobiologii efektu placebo możemy mówić od 1978 roku, kiedy to Levine wykazał, że przeciwbólowe działanie po podaniu substancji obojętnej jest odwracane przez nalokson. Od tego czasu przeprowadzono wiele badań, które miały na celu ustalenie wpływu placebo na metabolizm mózgowy i neurotransmisję w analgezji, depresji, czy chorobie Parkinsona. Liczne regiony ośrodkowego układu nerwowego, w tym jądro półleżące, czy kora przednia zakrętu obręczy (ACC), wskazano jako powiązane z działaniem placebo, podczas gdy rola układu opioidowego została uznana za istotną dla procesu. Obecnie, przy użyciu nowoczesnych metod diagnostycznych takich jak PET, czy fMRI próbuje się ustalić różnice w działaniu placebo i leku na metabolizm mózgowy i, w konsekwencji, wyodrębnić elementy wpływające na odpowiedź terapeutyczną oraz ich ewentualną korelację z czynnikami psychologicznymi. Rozważane są także uwarunkowania środowiskowe, które mogą powodować obserwowany w ostatnich latach wzrost podatności na placebo rzędu siedmiu procent na dekadę. Pomimo pewnych etycznych i prawnych dylematów, jakie pojawiają się w związku opisywanym zagadnieniem, nie ma wątpliwości, że dokładniejsze poznanie neurobiologicznych mechanizmów w jakich oczekiwanie i warunkowanie wpływają na efekt placebo, jak i na samo leczenie umożliwi w przyszłości lepszą opiekę nad pacjentem i skuteczniejszą terapię.

Summary

Neurobiology of the placebo effect dates back to 1978, when Levine discovered that its analgesic action is reversed by naloxone. Since then, various studies have been performed to estimate the impact of placebo on brain metabolism and neurotransmission in analgesia, depression or the Parkinson’s disease. A number of involved brain structures have been pinpointed, these including nucleus accumbens and the anterior cingulate cortex (ACC), while the role of opioid regulation has been established as significant to the process. Currently, modern diagnostic appliances such as PET or fMRI are being used to determine the differences between placebo and drug effect on brain metabolism and, consequently, to identify factors responsible for therapeutic response and their potential correlation with a psychological impact. Environmental conditions, which may result in placebo efficacy increase of seven percent per decade during the last years, are also looked into. Although certain ethical and legal dilemmas appear considering the use of placebo, it is beyond any doubt that realising the influence of expectation and conditioning on the neurobiology of the placebo effect, as well as on the proper therapy, should enable better patient handling and treatment in the future.

Słowa klucze: efekt placebo, neurobiologia, depresja

Key words: placebo effect, neurobiology, depression

 

 

Waldemar Kryszkowski, Antoni Florkowski, Kinga Bobińska, Piotr Gałecki

Zespół niespokojnych nóg   235–243

Restless legs syndrome   235–243

Streszczenie

Zespół Niespokojnych Nóg (ZNN) charakteryzuje się objawami czuciowymi i ruchowymi, wykazującymi dynamikę dobową. Jest stosunkowo mało znanym schorzeniem zarówno wśród neurologów, jak i psychiatrów. Mimo pojawiania się coraz większej ilości badań na ten temat, problem wydaje się niedodiagnozowany. Składa się na to m. in. subiektywność objawów jak również fakt, że objawy pojawiają się w godzinach popołudniowych i wieczornych, co znacznie utrudnia ich zaobserwowanie w lecznictwie ambulatoryjnym. W przypadku pojawienia się ZNN terapeuci zwracają uwagę przede wszystkim na zaburzenia snu, które zazwyczaj jako jedyne podlegają leczeniu z pominięciem pozostałych objawów. Niektórzy są przekonani ponadto o małej szkodliwości tego zespołu. Tymczasem same tylko zaburzenia snu znacznie utrudniają funkcjonowanie społeczne, a trwające długo – zwiększają prawdopodobieństwo pojawienia innych chorób, nie tylko psychicznych. Oddzielną kwestią pozostaje wciąż nie ustalona jednoznacznie patogeneza ZNN, szczególnie jego podłoże genetyczne. Jest to o tyle ważna kwestia, że na niej opiera się leczenie. Niewątpliwie ZNN wymaga dalszych badań, a także rozpropagowania zgromadzonej do tej pory wiedzy na ten temat, nie tylko wśród lekarzy, ale także wśród społeczeństwa.

Summary

Restless legs syndrome (RLS) is characterised by daily dynamic sensorial and motor syndromes. It is a relatively little known syndrome among neurologists as well as psychiatrists. In spite of a growing number of researches on this issue, the problem seems to be underdiagnosed. Because of a subjective character of the symptoms and also their appearance in the evening hours, they are difficult to observe among outpatients. In the case of diagnosing the restless legs syndrome, therapists pay attention to sleep disorders, which usually remain as the only one being treated and others are omitted. Some are convinced of little harmfulness of this syndrome, however sleep disorders themselves worsen social functioning and those disorders lasting longer, increase the probability of other, not only psychiatric disorders appearing. A separate issue is the not yet established pathogenesis of the restlessness legs syndrome, especially its genetic background. It is important because of the possible ways of treatment. Undoubtedly RLS needs more research and promoting knowledge on this issue not only among doctors but also in the whole society.

Słowa klucze: zespół niespokojnych nóg, sen, niepokój

Key words: syndrome restless legs, sleep, anxiety

 

 

Dominika Berent, Antoni Florkowski, Piotr Gałecki

Przeniesiony zespół Münchausena   245–254

Münchausen syndrome by proxy   245–254

Streszczenie

Przeniesiony zespół Munchausena (Munchausen Syndrome By Proxy; MSBP) jest zaburzeniem psychicznym dorosłych osób, szczególną formą maltretowania dzieci. Nieprawidłowa relacja emocjonalna łączy przeważnie matkę i jej dziecko. Różnorodność manifestowanych przez ofiary nadużycia objawów sprawia, że mogą się z nimi zetknąć w codziennej praktyce lekarze wszystkich specjalności. Wciąż niewystarczająca wiedza o zespole i rzadkie uwzględnianie tego zaburzenia w diagnostyce różnicowej sprawiają, że rozpoznawane zostają głównie ciężkie, potencjalnie letalne przypadki zespołu. Pozostałe przypadki przez wiele lat stanowią źródło trwałego uszczerbku na zdrowiu zarówno fizycznym jak i psychicznym ofiary. Prawie 30 lat od pierwszej próby sprecyzowania objawów sugerujących prawidłowe rozpoznanie, przedstawiamy aktualną wiedzę na temat epidemiologii, etiologii, kryteriów diagnostycznych, sugerowanego postępowania oraz portretu psychologicznego cierpiącej na zaburzenie matki i jej dziecka, ofiary zespołu.

Summary

Münchausen syndrome by proxy (MSBP), is a psychiatric disorder, a particular form of child abuse. An impaired emotional relationship exists mainly between the mother and her child. According to the variety of victims’ symptoms, all medicine doctors may deal with this syndrome in every day clinical practice. Still insufficient knowledge about the syndrome and its’ rare consideration in the differential diagnosis result in only severe, potentially lethal cases recognition. For many years the rest remains a source of a long-term physical and mental injuries in victims. About 30 years from the first attempt to precisely point the signalling symptoms for a proper diagnosis, we present the current knowledge on epidemiology, aetiology, diagnostic criteria, advised management and psychological portrait of the mother with the syndrome and her child, the syndrome’s victim.

Słowa klucze: zaburzenie pozorowane, przeniesiony zespół Münchhausena, maltretowanie dzieci

Key words: factitious disorder, Münchausen syndrome by proxy, child abuse

 

 

Marta Anczewska, Joanna Raduj, Anna Indulska, Maciej Pałyska, Katarzyna Prot

Porównanie opinii pacjentów o jakości opieki na oddziałach psychiatrycznych i neurologicznych   255–265

Patients’ opinions on services provided in psychiatric and neurological wards – a comparison  255–265

Streszczenie

Cel: Porównanie opinii pacjentów o funkcjonowaniu opieki w oddziałach psychiatrycznych i neurologicznych w roku 2005 i 2007.

Metoda: W 2005 roku 272 respondentów z oddziałów psychiatrycznych i 245 z neurologicznych, a w 2007 roku odpowiednio 370 i 233 wypełniło anonimowo Kwestionariusz Opinii Pacjenta na temat Pobytu w Oddziale Całodobowym.

Wyniki: W obu grupach za najbardziej pozytywny element hospitalizacji uznano uprzejmość, grzeczność, cierpliwość i życzliwość personelu. Dla pacjentów psychiatrii najbardziej uciążliwa jest specyfika oddziału zamkniętego, dla chorych neurologicznie – warunki bytowe. Porównanie opinii pacjentów psychiatrii z roku 2005 i 2007 wykazuje stabilność ocen pozytywnych w większości badanych obszarów; w oddziałach neurologicznych obserwuje się istotny wzrost ocen pozytywnych w drugim badaniu. Opinie obu grup o dostępie do informacji i uzyskanym wsparciu wskazują na niedosyt w tych obszarach; w oddziałach neurologicznych mniej satysfakcjonujące są kontakty z personelem. Procent osób potwierdzających uzyskanie wsparcia psychicznego jest wyższy w oddziałach psychiatrycznych niż neurologicznych w obu badanych okresach.

Wnioski: Przyjazny stosunek personelu jest bardzo ważnym elementem hospitalizacji. Obie grupy respondentów wskazały obszary wymagające poprawy: dostęp do informacji, forma kontaktu z personelem, wsparcie psychiczne. Wyniki ujawniają kontrast pomiędzy systemem wsparcia na oddziałach psychiatrycznych a jego brakiem na oddziałach neurologicznych. Oddziały neurologiczne mogą korzystać z doświadczeń oddziałów psychiatrycznych w zakresie znaczącej roli personelu średniego jako źródła wsparcia dla pacjentów oraz budowania więzi pomiędzy pacjentami a personelem w ramach społeczności terapeutycznej. Zmiany w opiece zdrowotnej pomiędzy 2005 a 2007 rokiem nie wpłynęły na jakość usług w badanych oddziałach. Poprawa warunków w obu rodzajach oddziałów wymaga zmian strukturalnych.

Summary

Aim. To compare patients’ opinions about services in psychiatric and neurological wards in the years 2005 and 2007.

Method. In 2005, 272 responders from psychiatric wards and 245 neurological ones and in 2007, 370 and 233 responders respectively answered the In-Patient’s Opinion Questionnaire anonymously.

Results. Both groups regarded staff politeness, kindness, patience and friendliness as the most positive element of hospitalisation. Responders from psychiatry most often complain about in-patient specifics; from neurology about the stay conditions. Comparison of patients’ opinions from psychiatry in 2005 and 2007 year indicates stability of positive opinions in majority of areas; the second study shows the essential growth of positive opinions in neurological wards. In both groups, satisfaction regarding information accessibility, form of contact with staff (less satisfying in neurological wards) and emotional support is still too low. Persons’ percentage confirming emotional support from staff is higher in psychiatric wards than neurological ones in both studies.

Conclusions. Staff friendliness plays a very important role during the hospitalisation. Both groups indicate dimensions requiring improvement: access to information, form of contact with staff, emotional support. The resultsindicate a contrast between the system of support on psychiatric wards and lack of this on the neurological ones. The neurological wards can use psychiatric ward positive experience regarding patients’ emotional support received from nurses and the building staff – patients relationship based on ideas of the therapeutic community. The changes in medical care between 2005 and 2007 had no effect on the quality of services in both kinds of wards. Progress of quality in psychiatric and neurological wards requires structural changes in medical care.

Słowa klucze: satysfakcja pacjenta, jakość opieki

Key words: patient satisfaction, quality of care

 

 

Anna Brytek-Matera

Obraz własnego ciała u otyłych kobiet: przyczyny i stopień niezadowolenia, związek z obniżoną samooceną i strategiami radzenia sobie ze stresem  267–275

Body image among obese women: consequences and degree of body dissatisfaction, relationship with low self-esteem and coping strategies   267–275

Streszczenie

Cel badania: Określenie czynników wpływających na niezadowolenie z własnego wyglądu u kobiet z otyłością oraz analiza zależności pomiędzy brakiem satysfakcji z ciała a zmiennymi osobowościowymi.

Metoda: W badaniach wzięły udział 63 pacjentki. Średnia wieku badanych osób wyniosła 41,90 lat (SD ± 12,23), natomiast średnia wskaźnika wagowo-wzrostowego (BMI) osiągnęła wartość 37,09 kg/m² (SD ± 8,09). Grupa kontrolna liczyła 60 kobiet z prawidłową masą ciała. W badaniu wykorzystano podskalę Niezadowolenia z własnego ciała Kwestionariusza Zaburzeń Odżywiania (Garner i wsp., 1984), Kwestionariusz Poczucia Własnej Wartości (Coopersmith, 1983) oraz Kwestionariusz Radzenia Sobie ze Stresem (Carver, 1997)

Wyniki: W grupie pacjentek z otyłością stwierdzono zależności pomiędzy niezadowoleniem z własnego ciała a dezorganizacją zachowania, ogólnym poczuciem własnej wartości, samooceną zawodową, strategiami radzenia sobie ze stresem skoncentrowanymi na planowaniu, samooceną społeczną, strategiami radzenia sobie ze stresem bazującymi na pozytywnej reinterpretacji oraz rodzinnym poczuciu własnej wartości. Analiza regresji wykazała, że czynnikami, które determinują niezadowolenie z własnego ciała u kobiet z otyłością są: poszukiwanie wsparcia emocjonalnego, strategie skoncentrowane na planowaniu oraz ogólne poczucie własnej wartości.

Wniosek: Niezadowolenie z własnego ciała poważnie wpływa na poczucie własnej wartości w sferze funkcjonowania społecznego, zawodowego i emocjonalnego otyłych osób.

Summary

Aim. Definition of factors influencing negative body image among obese women and analysis of the relationship between body dissatisfaction and personality variables.

Method. 63 patients participated in this study. The mean age of the obese subjects was 41.90 years (SD ± 12.23) and the mean body mass index (BMI) was 37.09 kg/m² (SD ± 8.09). The control group consisted of 60 women with normal body weight. The Body Dissatisfaction Scale of EDI (Garner et al., 1984), the Self-Esteem Inventory (Coopersmith, 1983) and the Brief COPE (Carver, 1997) were used in the study.

Results. In the clinical sample of women suffering from obesity, we have found a correlation between body dissatisfaction and behavioural disengagement, four dimensions of self-esteem (general, social, family and professional) and coping strategies focused on planning and positive reinterpretation. The regression analysis revealed that use of emotional support, planning and general self-esteem were predictive factors for the body dissatisfaction in obesity.

Conclusion. Body dissatisfaction seriously influences the social, professional and emotional obese women’s self.

Słowa klucze: niezadowolenie z własnego ciała, otyłość, samoocena

Key words: body image dissatisfaction, obesity, self-esteem

 

 

Gabriela Jagielska, Tomasz Wolańczyk, Beata Osuch

Zaburzenia miesiączkowania w jadłowstręcie psychicznym  277–286

Menstrual dysfunction in anorexia nervosa  277–286

Streszczenie

Jednym z objawów jadłowstrętu psychicznego (j.p.) jest zahamowanie pokwitania (u dziewcząt brak menarche) lub wtórny brak miesiączki. Są one uwarunkowane wieloczynnikowo i często mimo przywrócenia prawidłowej masy ciała problemem jest utrzymujący się brak miesiączki i związana z utrzymującymi się zaburzeniami hormonalnymi osteoporoza. Autorzy omawiają przyczyny braku miesiączki w j.p. i jej utrzymywania się, wskazują na czynniki, które związane są z rokowaniem co do powrotu miesiączki. Analizują również literaturę dotyczącą stosowania leczenia hormonalnego w tej grupie chorych.

Summary

One of the symptoms of anorexia nervosa (a.n.) is cessation of pubescence or secondary amenorrhea. Their origin in anorexia nervosa is multifactorial, partly resulting from starvation-induced hipogonadism. Amenorrhea in a.n. may persist despite weight recovery and is often related to osteoporosis. The authors’ present causes of amenorrhea and its persisting in a.n., pointing to the factors influencing prognosis according to resumption of menses. They also review reports of hormonal replacement therapy in this group of patients.

Słowa klucze: jadłowstręt psychiczny, brak miesiączki, powrót miesiączki

Key words: anorexia nervosa, amenorrhea, resumption of menses

 

 

Aktualności – list do redakcji  287

Internacja – prawo czy pozory prawa?

Detention – law or colours of law?

 

 

Omówienia książek i czasopism  289

 

ISSN 0033-2674 (PRINT)

ISSN 2391-5854 (ONLINE)


Inne strony PTP:
Other PTP websites:

www.psychiatria.org.pl
www.psychiatriapsychoterapia.pl

www.archivespp.pl
www.psychoterapiaptp.pl

Psychiatria Polska
INDEXED IN:
Thomson Reuters Master List
Science Citation Index Expanded
Journal Citation Reports
(Impact Factor 0,884)

Medline/Index Medicus
MNiSW (15 pkt)
Scopus/SCImago
EMBASE/Excerpta Medica
PsycINFO, EBSCO, DOAJ
Index Copernicus (18.59)
Erih Plus, Cochrane Library
CrossRef/DOI

Psychiatria Polska
is an open access journal


We recommend:
Pharmacological Reports



+48  518-330-994
kontakt z Biurem KRW PTP