46, 3

Najnowsze zeszyty Psychiatrii Polskiej - pełne teksty 

Recent issues of Psychiatria Polska - Polish fulltexts  

PSYCHIATRIA POLSKA 2012; VOL. 46, NR. 3

 

PSYCHIATRIA POLSKA 3/2012


 

READ ABSTRACTS in 3 languages:


English - see below   French - click here    Russian - click here


FREE ACCESS TO SELECTED ENGLISH FULLTEXTS



Psychiatria Polska
2012, tom XLVI, numer 3
strony 345–360

Marek Dąbrowski, Tadeusz Parnowski
Analiza kliniczna skuteczności i bezpieczeństwa leczenia elektrowstrząsowego
Clinical analysis of safety and effectiveness of electroconvulsive therapy
Streszczenie:
Cel badania: Ocena skuteczności i bezpieczeństwa stosowania leczenia elektrowstrząsowego.
Metoda: Do analizy zakwalifikowano 43 pacjentów hospitalizowanych w Klinikach Psychiatrycznych IPiN w Warszawie, u których przeprowadzono łącznie ponad 400 obustronnych zabiegów elektrowstrząsowych (EW).Większość pacjentów (N = 25) została zakwalifikowana do EW z powodu nieskuteczności leczenia farmakologicznego depresji (58,1%). Ze wskazań życiowych zakwalifikowano 6 osób: 2 w stanie katatonii i 4 chore na depresję. Trzy osoby (7%) wykluczono z leczenia elektrowstrząsami po wykonaniu 1 lub 2 zabiegów EW. Leczenie elektrowstrząsowe kontynuowano u 40 pacjentów.
Wyniki: U pacjentów, którzy kontynuowali leczenie elektrowstrząsowe, nie zaobserwowano poważnych działań niepożądanych i powikłań związanych z zabiegami EW. Elektrowstrząsy były na ogół dobrze tolerowane, tylko u 1 chorej skrócono serię zabiegów EW z powodu działań niepożądanych i znacznego ryzyka powikłań. Najczęstszym (10% chorych) działaniem niepożądanym, związanym z zabiegami EW były przemijające zaburzenia rytmu serca, natomiast pacjenci (35% chorych) najczęściej zgłaszali bóle głowy. Po wykonaniu serii zabiegów elektrowstrząsowych u 22 chorych (55%) zaobserwowano remisję, u 14 pacjentów (35%) poprawę, a tylko 4 (10%) chorych nie zareagowało na leczenie EW. Największą skuteczność zabiegów EW (pełna poprawa) zaobserwowano w grupie chorych leczonych z powodu katatonii (80% pacjentów) w przebiegu schizofrenii i u chorych na depresję w przebiegu choroby afektywnej dwubiegunowej (73% pacjentów).
Wnioski: Elektrowstrząsy były bezpieczną i skuteczną metodą leczenia. Największą skuteczność zabiegów EW zaobserwowano w grupie pacjentów leczonych z powodu katatonii i u chorych na depresję w przebiegu choroby afektywnej dwubiegunowej.
Summary
Aim. The aim of the study was to assess efficacy and safety of electroconvulsive therapy.
Methods. 43 patients included into the study were hospitalised in The Institute of Psychiatry and Neurology and received all together over 400 bilateral electroconvulsive procedures. Most of the patients (N=25) were qualified for electroconvulsive therapy due to treatment resistant depression (58.1%). Six patients: 2 with catatonia and 4 with depression had life saving indications for electroconvulsive therapy. Three patients (7%) were excluded from electroconvulsive therapy, following 1 or 2 electroconvulsive procedures. Forty patients continued electroconvulsive therapy.
Results. There were no complications and serious adverse events in patients who continued electroconvulsive therapy. Generally, electroconvulsive therapy was well tolerated and treatment had been cut down in only one case due to adverse events and high risk related to the procedure. Transient cardiac arrhythmias (10% of patients) were the most often occurring adverse events and patients (35%) mostly reported headaches. We observed remission in 22 patients (58%) and improvement in 14 patients (35%) following electroconvulsive treatment. Only 4 patients (10%) had no benefit after a series of electroconvulsive procedures. Electroconvulsive treatment was most effective in patients with catatonia (80% patients had full recovery) and in depressive patients with bipolar disorder (73% patients had full recovery).
Conclusion. Electroconvulsive procedures were safe and effective. Electroconvulsive treatment was most effective in catatonic patients with schizophrenia and in depressive patients with bipolar
disorder.
Słowa klucze: zabiegi elektrowstrząsowe, bezpieczeństwo, skuteczność
Key words: electroconvulsive therapy, safety, effectiveness



Psychiatria Polska
2012, tom XLVI, numer 3
strony 361–372

Leszek Bidzan, Jakub Grabowski, Beata Dutczak, Mariola Bidzan
Wpływ farmakoterapii inhibitorami acetylocholinesterazy, kwasem walproinowym i lekami przeciwpsychotycznymi na zachowania agresywne w przebiegu otępienia typu Alzheimera
Impact of treatment with acetylcholinesterase inhibitors, valproic acid and antipsychotics on aggressive behaviour in Alzheimer’s type dementia
Streszczenie
Zachowania agresywne i impulsywne występują powszechnie w przebiegu otępienia typu Alzheimera. Terapia tych zaburzeń jest ważnym, ale i trudnym zagadnieniem praktycznym.
Cel: Celem badania było określenie wpływu leczenia farmakologicznego na zachowania agresywne z uwzględnieniem dynamiki progresji choroby w okresie obserwacji. Przy ocenie leczenia brano pod uwagę inhibitory acetylocholinesterazy (IAChE), kwas walproinowy (VA) oraz leki przeciwpsychotyczne.
Metoda: Badaniu, polegającemu na dwuletniej naturalistycznej obserwacji, poddano pensjonariuszy DPS z rozpoznaniem możliwej choroby Alzheimera (kryteria NINCDS/ADRDA) w stopniu lekkim i umiarkowanym (minimum 12 punktów w MMSE). Nasilenie zachowań agresywnych badano Inwentarzem Pobudzenia Cohen-Mansfield (CMAI), a nasilenie zmian otępiennych ADAS – Cog. Badanie przeprowadzono dwukrotnie: przy włączeniu (0) oraz po upływie dwóch lat obserwacji (2). Odnotowano wszelkie prowadzone w tym okresie leczenie.
Do obserwacji zakwalifikowano 71 osób z rozpoznaną chorobą Alzheimera. Średnia wieku wynosiła 77,10 (SD = 8,39), poziom zaburzeń poznawczych wg skali ADAS-Cog = 20,40 pkt (SD = 5,24). Ponowne badanie przeprowadzono u 43 osób.
Wyniki: W grupie osób leczonych IAChE notowano mniejsze narastanie zachowań agresywnych i impulsywnych w porównaniu z pozostałymi osobami, różnice pomiędzy badaniem pierwszym i drugim dla wyniku globalnego skali CMAI wyniosły odpowiednio 2,76 i 9,09 punktów. Zbliżone wyniki uzyskano dla badanych przyjmujących VA (1,0 i 8,65). Dla leków przeciwpsychotycznych uwidoczniła się podobna zależność (3,0 i 8,65), która jednak nie uzyskała potwierdzenia statystycznego, ponadto w grupie leczonej środkami przeciwpsychotycznymi obserwowano znamiennie większą progresję zaburzeń otępiennych.
Wnioski: Inhibitory acetylocholinesterazy mogą mieć korzystny wpływ na zachowania agresywne w przebiegu Choroby Alzheimera, zbliżony do obserwowanego przy stosowaniu kwasu walproinowego lub środków przeciwpsychotycznych.
Summary
Aggressive and impulsive behaviour are common in Alzheimer’s dementia. Therapy of these disorders is an important but difficult practical question.
Aim. The purpose of this study was to determine the effect of pharmacological treatment of aggressive behaviour, while taking into account the dynamics of disease progression during observation. In the assessment of treatment acetylcholinesterase inhibitors (IAChE), valproic acid (VA), and antipsychotics were considered.
Method. The study was based on a two-year naturalistic observation of nursing homes’ residents with a diagnosis of possible Alzheimer’s disease (NINCDS/ADRDA criteria) in its mild and moderate stage (at least 12 points in MMSE). Aggressive behaviour was measured by Cohen-Mansfield Agitation Inventory (CMAI), and the severity of dementia by ADAS - Cog. Examination was performed twice: at baseline (0) and after two years of observation (2). All treatment administered during this time has been taken into account. 71 people diagnosed with Alzheimer’s disease were enrolled to the observation. The average age was 77.10 (SD=8.39), the level of cognitive impairment by ADAS – Cog=20.40 points (SD=5.24). The second examination was conducted in 43 individuals.
Results. In the group treated with IAChE there was a lesser increase of aggressive and impulsive behaviour in comparison to other persons. The differences between the examination (2) and (0) for the CMAI global scale were, respectively, 2.76 and 9.09 points. Similar results were obtained for subjects treated with VA (1.0 and 8.65). Antipsychotic drugs revealed a similar correlation (3.0 and 8.65), but this has not proven statistically relevant, while in the group treated with antipsychotics a significantly greater progression of dementia was observed.
Conclusion. Acetylcholinesterase inhibitors may have beneficial effects on aggressive behaviour in the course of Alzheimer’s Disease, similar to that seen with the use of valproic acid and antipsychotics.
Słowa klucze: agresja, otępienie, inhibitory acetylocholinesterazy, kwas walproinowy, leki przeciwpsychotyczne
Keywords: aggression, dementia, cholinesterase inhibitors, valproic acid, antipsychotics




Psychiatria Polska
2012, tom XLVI, numer 3
strony 373–386

Andrzej Jakubczyk, Marcin Wojnar
Całkowita abstynencja czy redukcja szkód – różne strategie terapii uzależnienia od alkoholu w świetle badań i międzynarodowych zaleceń
Total abstinence or harm reduction – different strategies of alcohol treatment in research studies and international guidelines
Summary
Alcohol use is considered to be one of the major factors contributing to global health burden as well as social and economic harm. Only about 16% of alcohol dependent individuals enter addiction treatment programs in Poland, with only a few more in Western Europe. The aim of the paper was to present two main treatment strategies of alcohol dependence: total abstinence and harm reduction. The advantages and disadvantages of both treatment goals are presented, pointing to a possibility of treating them as complementary strategies. A need to choose a proper, personalized patient-oriented aim of a treatment program is emphasized, with an option to revise the objective during long-term therapy.. The paper describes implications from investigating the problem of alcohol dependence from a population health perspective. The surprisingly high amount of individuals remitting spontaneously from alcohol dependence without treatment is also discussed, and a possible bias resulting from analyzing data on alcoholic subjects coming only from addiction centers, not from general population is taken into consideration. In the second part of the paper, American as well as British alcohol treatment guidelines are presented.
Słowa klucze: abstynencja, redukcja szkód, alkohol
Key words: abstinence, harm reduction, alcohol
Summary
Alcohol use is considered to be one of the major factors contributing to global health burden as well as social and economic harm. Only about 16% of alcohol dependent individuals enter addiction treatment programs in Poland, with only a few more in Western Europe. The aim of the paper was to present two main treatment strategies of alcohol dependence: total abstinence and harm reduction. The advantages and disadvantages of both treatment goals are presented, pointing to a possibility of treating them as complementary strategies. A need to choose a proper, personalised patient-oriented aim of a treatment program is emphasised, with an option to revise the objective during long-term therapy.. The paper describes implications from investigating the problem of alcohol dependence from a population health perspective. The surprisingly high amount of individuals remitting spontaneously from alcohol dependence without treatment is also discussed, and a possible bias resulting from analysing data on alcoholic subjects coming only from addiction centres, not from general population is taken into consideration. In the second part of the paper, American as well as British alcohol treatment guidelines are presented.
Słowa klucze: abstynencja, redukcja szkód, alkohol
Key words: abstinence, harm reduction, alcohol



Psychiatria Polska
2012, tom XLVI, numer 3
strony 387–399

Barbara Bętkowska-Korpała
Osobowość w Modelu Wielkiej Piątki a utrzymywanie abstynencji od alkoholu przez rok od rozpoczęcia leczenia

Personality in the Big Five Model and maintaining abstinence after one year follow-up
Streszczenie
Cel: Porównanie cech osobowości w Modelu Wielkiej Piątki pomiędzy pacjentami utrzymującymi abstynencję a osobami, które wróciły do picia w ciągu roku, po 8 tygodniach leczenia w oddziale i 3 miesięcy poradni, od rozpoczęcia leczenia uzależnienia od alkoholu. Metoda: W longitudinalnych badaniach analizowano wyniki dla grupy 190 osób (49 k i 141 m, śr wieku: 43). Badani uczestniczyli w programach terapeutycznych w kilkunastu placówkach leczenia uzależnień. Na początku terapii cechy osobowości mierzono Inwentarzem Osobowości NEO PI-R Costy i McCrae, w polskiej adaptacji Siuty, a oceny abstynencji dokonywano po roku na podstawie wywiadu.
Wyniki: W zakresie głównych czynników osoby utrzymujące abstynencję uzyskały większe wartości w czynnikach Ugodowość i Sumienność niż osoby, które w ciągu roku wróciły do picia. Ponadto charakteryzują się większe wynikami w składowych: Prostolinijność, Idee i Altruizm, a także uzyskały większe wartości w Skłonność do porządku, Samodyscyplina i  Obowiązkowość, natomiast mniejsze wartości w składowych:  Agresywna wrogość niż osoby, nie utrzymujące abstynencji.
Wnioski: W grupie osób uzalenionych, która utrzymuje abstynencję alkoholową w ciagu roku obserwuje się wyższe wartości w czynnikach Ugodowość i Sumienność, co jest korzystne dla współpracy z innymi oraz podejmowania i realizowania zadań życiowych. Dodatkowo niższe wartości składników czynnika Neurotyczność, wiążą się z leprzymi możliwościami przystosowawczymi i korzystania z terapii niż w grupie, która po wstępnym okresie leczenia wraca do używania alkoholu. Wczesne identyfikowanie osób z takim nasileniem cech, które nie sprzyja dobremu przystosowaniu stworzy szansę na ograniczenie ryzyka nawrotu poprzez pomoc w uczestniczeniu w terapii ze zwróceniem uwagi na prawdopodobieństwo współwystępowania zaburzeń psychopatologicznych.
Summary
Aim. To compare Five-Factor personality traits in patients maintaining abstinence and relapsed patients (i.e. those who relapsed within a year after treatment), following eight weeks of in-house treatment and three months of out-patient treatment.
Method. In longitudinal studies, a sample of 190 patients was analysed (49 females and 141 males; mean age: 43). The patients participated in therapeutic programmes at several addiction treatment centres across Poland. Personality traits were measured using the NEO PI-R inventory proposed by Costa and McCrae (adapted into Polish by Jerzy Siuta) at the initial stage of the treatment. Abstinence was assessed based on the interview.
Results. As far as the main traits are concerned, abstinent patients have higher levels of Agreeableness and Conscientiousness than patients who relapsed within a year following the therapy. Moreover, they are characterised by higher levels of constituent traits: Straightforwardness, Ideas and Altruism, as well as higher levels of Order, Self-Discipline and Dutifulness. However, their levels of Hostility are lower compared to patients not maintaining abstinence.
Conclusions. After one year follow-up, the group maintaining abstinence is characterised by a higher Agreeableness and Conscientiousness, which is beneficial for cooperation with others as well as undertaking and realising tasks. Moreover, lower constituent values of Neuroticism are linked to higher adaptability and greater therapy participation than in a relapsed group. An early identification of patients bearing traits linked to lower adaptability will decrease the possibility of relapse thanks to making a greater effort at enhancing treatment participation while paying special attention to any co-existing psychopathology.
Słowa klucze: uzależnienie od alkoholu, leczenie, Model Wielkiej Piątki, abstynencja
Key words: alcohol dependence, treatment, Big Five Model, abstinence



Psychiatria Polska
2012, tom XLVI, numer 3
strony 401–408

Anna Pastuszak
Regulacja emocji u pacjentów z zaburzeniem osobowości borderline – aktualne kierunki badań
Emotion regulation in borderline personality disorder – actual research directions
Streszczenie
Kontrola emocji zdaje się być głównym obszarem, w którym uwidacznia się zaburzenie osobowości borderline (BPD). Kryteria diagnostyczne BPD są odbiciem następstw nieadaptacyjnej regulacji emocji. Badacze w odniesieniu do BPD powszechnie posługują się terminem: dysregulacja emocjonalna. Najnowsze badania umiejscawiają deficyty regulacji emocji u pacjentów z zaburzeniem osobowości borderline w zakresie poziomu akceptacji i świadomości przeżywanych stanów emocjonalnych oraz niestabilności emocjonalnej. Wpływ inteligencji emocjonalnej na procesy regulacji emocji nie został jednoznacznie określony.
Summary
Emotional control seems to be the main area in which the borderline personality disorder (BPD) is noticeable. The nonadaptative emotion regulation is reflecting in BPD diagnostic criteria. Researchers are using the term emotion dysregulation in reference to borderline personality disorder. The recent researches place the emotion regulation deficiencies of BPD patients in the area of emotional acceptance, awareness and large emotional instability. The influnence of emotional intelligence on the emotion regulation has not yet been defined.
Słowa klucze: zaburzenie osobowości borderline, regulacja, niestabilność emocjonalna, świadomość emocjonalna, akceptacja
Key words: borderline personality disorder, regulation, emotional instability, emotional awareness, acceptance



Psychiatria Polska
2012, tom XLVI, numer 3
strony 409–420

Anna Pastuszak
Strategie regulacji emocji a inteligencja emocjonalna u pacjentów z zaburzeniem osobowości borderline
Relationship between emotion regulation and emotional intelligence in borderline personality disorder
Streszczenie
Cel badań. Charakterystycznym rysem zaburzenia osobowości borderline (BPD) jest chwiejność emocjonalna. Celem pracy jest próba zbadania strategii, jakimi posługują się pacjenci z BPD w procesie regulacji swoich afektów i różnic w inteligencji emocjonalnej między osobami z BPD a grupą kontrolną, oraz występowaniem ewentualnych zależności w wymienionych grupach między tymi zmiennymi. W ramach prezentowanego badania przeprowadzono również prace wstępne nad nowym narzędziem samoopisowym, dotyczącym strategii regulacji emocji.
Metoda. W badaniu wzięło udział 19 pacjentów z diagnozą BPD oraz 20 zdrowych osób. W części diagnostycznej badania użyto następujących narzędzi: Mini – DIPS, SKID II. W celu zweryfikowania postawionych hipotez posłużono się kwestionariuszami: FrAGe (narzędzie własne), ERQ, DERS i testami: MSCEIT, TEMINT, LPS – K.
Wyniki. Między grupami istnieją znaczne różnice w częstotliwości posługiwania się poszczególnymi strategiami regulacji emocji, zarówno negatywnych, jak i pozytywnych,  jakkolwiek pacjenci z osobowością borderline nie różnią się od grupy kontrolnej pod względem poziomu inteligencji emocjonalnej. Wyniki nie wskazują na istnienie zależności między strategiami regulacji emocji a globalnym wskaźnikiem inteligencji emocjonalnej, różnicujących obie grupy.
Wnioski. Posługiwanie się dysfunkcjonalnymi strategiami radzenia sobie z emocjami wśród pacjentów z BPD przejawia się raczej na poziomie behawioralnym, a nie w obszarze ich wiedzy i zdolności dotyczących funkcjonowania w konkretnych sytuacjach o charakterze emocjonalnym. W zakresie regulacji emocji można zaobserwować u nich  częstsze posługiwanie się strategiami o charakterze nieadaptacyjnym, podczas gdy wyniki testów mierzących inteligencję emocjonalną nie sugerują istotnych różnic w tym zakresie.
Summary
Aim. A typical trait of borderline personality disorder is emotional instability. The strategies that patients with BPD use to regulate their affects are not yet known. The purpose of presented research was an attempt to find the often used emotion regulation strategies, the eventual differences in value of emotional intelligence between BPD patients and healthy controls, and a relationship between emotion regulation and emotional intelligence in BPD. The work on FrAGe (an own self-descriptive tool) which asks about different emotion regulation strategies, has also been included in this research.
Methods. The investigation – which is a part of a wider project – was conducted in the Clinic of Psychiatry and Psychotherapy Bethel in Bielefeld, Germany. Subjects were 19 patients with diagnosis of BPD and 20 healthy people as a control group. Tools used in the diagnostic part of the research were: Mini – DIPS, SKID II. In order to verify the hypothesis were used: 1. to assess emotion regulation: FrAGe, ERQ, DERS, 2. to assess EI: MSCEIT, TEMINT; 3. for the assessment of general intelligence: LPS – K.
Results. BPD patients reported severe impairments in emotion regulation – there are significant differences between groups in frequency of using the individual strategies of emotional regulation, negative and positive as well – but did not exhibit impairments of ability EI. The results do not prove the dependence between emotion regulation strategies and the global value of EI.
Conclusions. Emotional dysfunction in BPD might affect a self perceived behaviour of the patients rather than their abilities: patients seems to possess a sufficient theoretical knowledge about functioning in the emotional context.
Słowa klucze: zaburzenie osobowości borderline, regulacja emocji, inteligencja emocjonalna
Key words: borderline personality disorder, emotions, regulation, emotional intelligence



Psychiatria Polska
2012, tom XLVI, numer 3
strony 421–428

Małgorzata Kostecka, Irena Namysłowska, Krystyna Ostoja-Zawadzka
Problemy etyczne w terapii schizofrenii
Ethical problems in the treatment of schizophrenia
Streszczenie
Autorki przedstawiają etyczne dylematy terapii, zwłaszcza psychoterapii schizofrenii – zarówno rodzinnej,  indywidualnej, jak i grupowej – w kontekście szczególnej osobowości osób chorych na schizofrenię i ich przeżyć.
Summary
The authors present ethical dilemmas in the therapy, particularly family therapy, individual and group psychotherapy of schizophrenia in the context of the specific personality of persons suffering from schizophrenia as well as their experience
Słowa klucze: schizofrenia, psychoterapia, etyka
Key words: schizophrenia, psychotherapy, ethics



Psychiatria Polska
2012, tom XLVI, numer 3
strony 429–440

Małgorzata Talarczyk
Anoreksja psychiczna z perspektywy koncepcji Karla Jaspersa, Ericha Fromma oraz nurtu konstrukcjonizmu społecznego – hipotezy i refleksje
Anorexia nervosa in light of Karl Jaspers and Erich Fromm’s ideas and social constructivism – hypotheses and thoughts
Streszczenie
Celem artykułu jest analiza i refleksje dotyczące określonych objawów anoreksji psychicznej z perspektywy koncepcji Karla Jaspersa, Ericha Fromma oraz nurtu konstrukcjonizmu społecznego. Rozważając zaburzenie z perspektywy wymienionych koncepcji filozoficznych, autorka poddaje analizie takie aspekty chorych jak: funkcjonowanie na granicy życia i śmierci oraz paradoksalne uciekanie od wolności w dążeniu do niezależności, jak również różne rozumienie i opisywanie anoreksji z uwzględnieniem perspektywy konstrukcjonizmu społecznego. Autorka opierając się na wybranych koncepcjach filozoficznych i psychologicznych, dzieli się swoimi refleksjami, oraz stawia hipotezy próbując spojrzeć na anoreksję z perspektyw, które w swoich założeniach nie analizowały i nie opisywały anoreksji psychicznej. Z perspektywy koncepcji Karla Jaspersa autorka koncentruje się na tzw. „sytuacjach granicznych”, w koncepcji Ericha Fromma zwraca uwagę na „ucieczkę od wolności” ku nowym zależnościom, a z perspektywy konstrukcjonizmu społecznego, na konteksty kulturowe.
Summary
The point of the article is to analyse and reflect on certain symptoms of anorexia nervosa in light of Karl Jaspers and Erich Fromm’s ideas and social constructivism. Contemplating the disorder in view of the philosophical ideas mentioned earlier, the author analyses such aspects of patients as: functioning on the verge of life and death, the paradoxical struggle to escape from freedom in search of independence, as well as various understandings and descriptions of anorexia in consideration of social constructivism. The author shares thoughts and poses hypotheses, trying to view anorexia in light of selected philosophical and psychological ideas, which in their general assumptions were not concerned with defining nor analysing anorexia nervosa. In view of Karl Jaspers’ ideas, the author focuses on the so called ‘limit-situations’, in the ideas of Erich Fromm she takes notice in „Escape from Freedom” to new relations. Finally in the light of social constructivism the author focuses on the cultural context.
Słowa klucze: anoreksja, Karl Jaspers, Erich Fromm, konstrukcjonizm społeczny
Key words: anorexia nervosa, Karl Jaspers, Erich Fromm, social constructivism



Psychiatria Polska
2012, tom XLVI, numer 3
strony 441–450

Małgorzata Janas-Kozik, Jan Zejda, Martyna Stochel, Grzegorz Brożek, Adam Janas, Ireneusz Jelonek
Ortoreksja – nowe rozpoznanie?
Orthorexia – a new diagnosis?
Streszczenie
Ortoreksja (Orthorexia nervosa, z gr. ortho – prawidłowy, właściwy; orexis – apetyt, pożądanie) jest pojęciem wprowadzonym w 1997 roku przez amerykańskiego lekarza Stevena Bratmana, definiowanym jako patologiczna fiksacja na spożywaniu właściwej i zdrowej żywności. Nie zostały jeszcze opracowane jednoznaczne kryteria klasyfikacyjne ortoreksji i trwa dyskusja dotycząca jej przynależności do zaburzeń odżywiania lub zaburzen obsesyjno-kompulsyjnych. Celem artykułu jest zwięzłe podsumowanie stanu wiedzy dotyczącej ortoreksji i wskazanie na trudności związane z próbą zakwalifikowania jej do określonej grupy zaburzeń, jak również z próbą ustalenia kryteriów klasyfikacyjnych. Przedstawione w artykule argumenty uzasadniają celowość wdrożenia badań epidemiologicznych, które pokażą skalę problemu, jego rozpowszechnienie i uwarunkowania. Uzyskane w ten sposób dane ułatwią weryfikację kryteriów  klasyfikacyjnych oraz przyczynią się do formułowania kryteriów diagnostycznych ortoreksji.
Summary
Introduction: Orthorexia nervosa (Greek: ortho – correct, right; orexis – appetite, desire) is a term introduced in 1997 by the American doctor Steven Bratman and is defined as a pathological fixation with righteous and healthy eating. Clear classification criteria of orthorexia have not been developed yet and there has been an on-going discussion whether it belongs to the group of eating disorders or the obsessive-compulsive disorders.
Aim. The aim of this paper is to summarise briefly the current state of knowledge regarding orthorexia and to point out the difficulties connected with an attempt to classify it in a given disorders group as well as with the attempt to establish the classification criteria. Discussion. Despite the fact that the problem of orthorexia has been signalled in the Polish media, it has neither been discussed nor published in the Polish medical literature yet. Orthorexia starts when a diet becomes an escape from life – everyday activities are dominated by planning, buying and preparing “proper” meals. Each departure from this regime causes anxiety and guilty conscience and leads to even further tightening of the dietary habits. According to Bratmann, orthorexia is connected with an illusory feeling of safety (preventing from diseases), the urge to exercise a full control over one’s life (elimination of the unpredictable), “a hidden conformism” (eating philosophy helps in a subconscious way to achieve a culturally accepted model of a beautiful body), a search for spirituality and identity, and a desire for self-deprivation.
Conclusions. The arguments presented in this paper substantiate the expediency of implementing the epidemiological studies which will show the scale of the problem, its prevalence and conditionings. Data obtained in this way should facilitate the verification of classification criteria and will also help to formulate the diagnostic criteria of orthorexia.
Słowa klucze: ortoreksja, zaburzenia odżywiania się, zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne
Key words: orthorexia, eating disorders, obsessive-compulsive disorders


Psychiatria Polska
2012, tom XLVI, numer 3
strony 451–459

Justyna Kucharska
Problemy psychiczne w grupach mniejszości etnicznych i narodowych
Mental health problems in ethnic minority groups
Streszczenie
Celem niniejszego opracowania jest przedstawienie danych dotyczących specyfiki występowania zaburzeń psychicznych u przedstawicieli mniejszości etnicznych. Dostępnych jest szereg opracowań statystycznych, które sugerują, że członkowie grup mniejszościowych częściej niż inni przedstawiciele populacji zapadają na przykład na zaburzenia psychotyczne, afektywne, częściej też wykazują skłonności samobójcze. Aby odnieść się do tych danych, odwołam się do teorii biologicznych oraz socjo-kulturowych.
Przedstawiona zostanie Teoria Społecznej Deaferencacji(Social Deafferentation Hypothesis) (SDH) zaproponowana przez Ralpha Hoffmana. Koncepcja ta powstała między innymi jako próba wyjaśnienia częstszej występowalności schizofrenii u imigrantów. Zgodnie z tą teorią, zaburzenia psychotyczne łączyć można z deficytem kontaktów społecznych i związaną z tym nadaktywnością mózgu.
Koncepcja Hoffmana zestawiona zostanie z teoriami o charakterze socjo-kulturowym. Pod uwagę wzięte zostaną zjawiska akulturacji i problemów z tożsamością jako wyjaśnienia faktu, że zwiększona zapadalność na zaburzenia psychiczne dotyczy zwłaszcza drugiego pokolenia imigrantów.
Na końcu pod uwagę wzięty zostanie aspekt dyskryminacji oraz tego, jak przedstawiciele grup mniejszościowych poddani są negatywnemu wizerunkowi grupy własnej płynącemu od reszty społeczeństwa. Postawione zostanie pytania, czy na tym wymiarze mniejszości etniczne porównywane mogą być do innych grup społecznie dyskryminowanych, jak kobiety czy mniejszości seksualne.
Summary
The aim of this paper is to provide an insight into the specificity of mental health issues as experienced by ethnic minority groups’ representatives. A substantial body of evidence clearly indicates the differences in incidence of psychosis, affective disorders and suicidal tendencies in members of minority groups compared to the rest of the population. Relevant statistical data will be presented and examined from both a biological and socio-cultural point of view. Hoffman’s Social Deafferentation Hypothesis will be introduced as a possible explanation of high incidence of psychotic disorders in immigrants. Subsequently, socio-cultural factors will receive attention. Acculturation and identity issues will be taken into account with regards to the data suggesting that these are second generation immigrants that suffer from mental health disorders most. The fact of being discriminated against and being exposed to negative social messages regarding one’s group of reference will also be taken into consideration.Moreover, ethnic minorities will be compared on this dimension with other groups discriminated against, such as women and sexual minorities.
Słowa klucze: psychopatologia, etniczność, grupy mniejszościowe
Key words: psychopathology, ethnicity, minority groups



Psychiatria Polska
2012, tom XLVI, numer 3
strony 461–472

Marcin Jaracz, Alina Borkowska
Iowa Gambling Task – narzędzie do oceny podejmowania decyzji
Iowa Gambling Task – tool for assessment of decision making
Test Iowa Gambling Task jest jednym z najczęściej wykorzystywanych narzędzi do neuropsychologicznej oceny procesu podejmowania decyzji. Początkowo stosowany był do oceny podejmowania decyzji przez pacjentów z uszkodzeniami kory przedczołowej. Obecnie używany jest w badaniach z udziałem osób zdrowych oraz w wielu populacjach klinicznych. Celem niniejszej pracy jest zaprezentowanie konstrukcji i administracji testu oraz dokonanie przeglądu wyników badań przeprowadzonych z jego zastosowaniem. Przedstawione zostaną także proces konstrukcji polskiej wersji narzędzia oraz wyniki pierwszych badań wykonanych przy jej użyciu.
Summary
Iowa Gambling Task is one of the most commonly used tools in the neuropsychological assessment of the decision making process. It was designed to assess decision making in patients with damage to their prefrontal cortex. Up to date, it has been used in studies of healthy subjects and numerous clinical populations. The aim of this paper is to enclose construction and administration of the test as well as to review results of studies in which it was applied. Construction of the Polish version of the tool and results of the studies performed with it are also presented.
Słowa klucze: podejmowanie decyzji, Iowa Gambling Task
Key words: decision making, Iowa Gambling Task



Psychiatria Polska
2012, tom XLVI, numer 3
strony 473–482

Krzysztof Szwed, Maciej Bieliński, 2, Wiktor Drożdż, Wojciech Pawliszak, Andrzej Hoffmann, Lech Anisimowicz,
Alina Borkowska
Zaburzenia funkcjonowania poznawczego po zabiegach kardiochirurgicznych
Cognitive dysfunction after cardiac surgery
Streszczenie
Pomimo postępu medycyny pooperacyjne upośledzenie funkcjonowania poznawczego (postoperative cognitive deficiency – POCD) pozostaje nadal istotnym problemem klinicznym. Od czasu wykonania pierwszych zabiegów kardiochirurgicznych obserwuje się istotną liczbę powikłań pooperacyjnych ze strony centralnego układu nerwowego. Wraz z postępem technologicznym i coraz rzadszym występowaniem jawnych klinicznie zaburzeń takich jak śpiączka, udar, napady drgawkowe, czy utrata wzroku, uwaga naukowców i klinicystów przeniosła się na inną, ważną grupę powikłań - zaburzenia neuropsychologiczne. Wyrażone są one przede wszystkim deterioracją pamięci bezpośredniej i długoterminowej, pogorszeniem zdolności uczenia się, a także szybkości psychomotorycznej, uwagi i koncentracji. Obserwuje się negatywny wpływ POCD na jakość życia i funkcjonowanie zawodowe, a szczególnie niepokojąca jest zależności pomiędzy tą patologią a ryzykiem zgonu operowanych pacjentów.
Wystąpienie zaburzeń funkcjonowania poznawczego po operacjach kardiochirurgicznych związane jest przede wszystkim z obecnością mikrozatorów, hipoperfuzją ośrodkowego układu nerwowego oraz uogólnioną reakcją zapalną. Nie bez znaczenia są również zaburzenia biochemiczne, rola obrzęku mózgu oraz wpływ chorób współistniejących. W świetle dotychczasowych doniesień, nie obserwuje się, aby rodzaj zastosowanej procedury zabiegowej w sposób istotny wpływał na rozległość i trwałość dysfunkcji.
Najnowsze publikacje wykazują, że zaburzenia poznawcze w tej sytuacji klinicznej mają najczęściej charakter przemijający. Istnieją jednak pacjenci, u których POCD nie wycofują się. Współczesna medycyna nie wypracowała standardów postępowania wobec chorych dotkniętych tą patologią, brak również doniesień dotyczących efektywnej terapii tych zaburzeń. Stworzenie ogólnodostępnych metod zapobiegania, wykrywania i leczenia POCD stanowi ważny obszar badań, który powinien być przedmiotem zainteresowania klinicystów i naukowców w nadchodzących latach.
Summary
In spite of the progress in medicine post operative cognitive deficiency (POCD) remains an important clinical problem. Since the introduction of cardiac surgery there have been frequent reports of its adverse neurological outcomes. Recent technological advances have contributed to a lesser occurrence of clinically evident complications such as coma, stroke, epilepsy or blindness. This brought to attention a more common yet occult disorder – POCD. The above malady mostly concerns memory and executive functions. POCD has a negative impact on the quality of life and labor market attachment, however it’s relation to mortality seems to be most disturbing. Prevalence of POCD is mainly associated with microembolisms, hipoperfusion and inflammatory reaction of the central nervous system following cardiac surgery. In addition many studies have shown the importance of biochemical disorders, cerebral oedema and the influence of comorbidities in the development of POCD. In the light of available evidence, there is no substantial difference between the cognitive outcomes of various types of cardiac surgery. Recent studies show that POCD in this clinical setting is mostly mild and transient. There are, however, patients who suffer from persisting POCD. Modern medicine has not developed standards for treatment of this complication. Setting up methods for prevention, detection and treatment of POCD should be the concern of both physicians and researchers in the following years.
Słowa klucze: operacje kardiochirurgiczne, funkcje poznawcze, neuropsychologia
Key words: cardiac surgery, cognitive functions, neuropsychology



Psychiatria Polska
2012, tom XLVI, numer 3
strony 483–492

Tomasz Pawełczyk, Agnieszka Pawełczyk, Jolanta Rabe-Jabłońska
Zanim rozpoznasz u pacjenta zaburzenie konwersyjne, dokładnie zbadaj jego stan somatyczny i neurologiczny. Opis przypadku
Before you diagnose a patient with a conversion disorder, perform a thorough general medical and neurological examination. Case study
Streszczenie
Zaburzenia dysocjacyjne i konwersyjne są wg ICD-10 klasyfikowane wspólnie jako stany nieznajdujące potwierdzenia w obecności chorób somatycznych, które sugerują. Zgodnie z DSM-IV oba ww. zaburzenia są klasyfikowane oddzielnie. Zaburzenia konwersyjne stanowią grupę zaburzeń psychicznych, których objawy imitują obecność niesprawności lub ubytku funkcji motorycznych lub sensorycznych, przy czym rodzaj i dynamika obserwowanych objawów nie znajduje pełnego wyjaśnienia w wynikach obiektywnych badań i konsultacji ani nie jest bezpośrednim skutkiem działania substancji psychoaktywnej. W zaburzeniach dysocjacyjnych dochodzi do upośledzenia integracji różnych funkcji psychicznych, które w warunkach prawidłowych współdziałają równolegle w percepcji rzeczywistości i przeżyć wewnętrznych jednostki.
Cel: Artykuł opisuje przypadek 25-letniego mężczyzny, u którego po wstępnym podejrzeniu miastenii, a następnie jej wykluczeniu, na podstawie obrazu klinicznego rozpoznano zaburzenia konwersyjne i zalecono leczenie lekiem przeciwdepresyjnym z grupy SSRI i rozpoczęcie psychoterapii indywidualnej. Brak poprawy stanu psychicznego i neurologicznego po sześciomiesięcznej kuracji skutkował pogłębioną diagnostyką w warunkach klinicznych i rozpoznaniem guza pnia mózgu (Astrocytoma fibrillare).
Wnioski: (a)    Badanie obrazowe mózgowia jest źródłem istotnych danych klinicznych i w wielu przypadkach powinno stanowić nieodłączny element diagnostyki psychiatrycznej. (b) Diagnoza zaburzeń konwersyjnych (dysocjacyjnych) wymaga przeprowadzenia dokładnej diagnostyki różnicowej z wykluczeniem przyczyn somatycznych i neurologicznych obserwowanych dolegliwości. (c) Późne rozpoznanie neurologicznych lub somatycznych przyczyn objawów budzących podejrzenie zaburzeń konwersyjnych (dysocjacyjnych) może prowadzić do uniemożliwienia radykalnego leczenia, znacznego pogorszenia odległego rokowania i jakości życia pacjentów.
Summary
Introduction. Dissociative and conversion disorders are classified together according to ICD-10 as states that are not confirmed by the presence of somatic diseases, which they suggest. According to the DSM-IV, both disorders are classified separately. Conversion disorders are a group of psychiatric disorders whose symptoms mimic the presence of malfunction or loss of motor or sensory function, whereas the nature and dynamics of the observed symptoms is not fully explained by the results of objective assessments and consultations, nor is the direct effect of a psychoactive substance. Impaired mental integration of different functions which normally interact simultaneously in the perception of reality and inner experience of the individual is found in dissociative disorders.
Aim. The article describes the case of 25-year old man, in whom after initial suspicion of myasthenia gravis and its exclusion, a diagnosis of conversion disorder was made on the basis of the clinical picture and treatment with an SSRI antidepressant and individual psychotherapy were recommended. No improvement in mental and neurological status after six month therapy resulted in an in-depth diagnostics in a clinical setting and diagnosis of brain stem tumor (aastrocytoma fibrillare).
Conclusions. (a) Neuroimaging is a source of important clinical data and in many cases should constitute an inherent element of a psychiatric diagnosis. (b) Diagnosis of conversion (dissociative) disorders requires a precise differential diagnosis, excluding the somatic causes of observed neurological ailments. (c) A late diagnosis of neurological or somatic causes of symptoms which arouse a suspicion of conversion (dissociative) disorders may make a radical treatment impossible or may considerably aggravate the remote prognosis and quality of the patients’ life.
Słowa klucze: zaburzenia dysocjacyjne, nowotwór mózgu, diagnostyka różnicowa
Keywords: dissociative disorders, brain neoplasm, differential diagnosis



Omówienia książek i czasopism


Stefan Krzymiński
Leon Drobnik. Do-myślenia
Wydawnictwo Akademia Medycyny, Warszawa 2012, stron 101.

Stefan Krzymiński
Janusz Rybakowski i Jan Jaracz. Leksykon manii i depresji
Termedia Wydawnictwa Medyczne, Poznań 2010, stron 134.



List do Redakcji Psychiatrii Polskiej

Andrzej Kiejna, Magdalena Ciałkowska-Kuźmińska, Patryk Piotrowski
Narodowy Program Ochrony Zdrowia Psychicznego– idea czy rzeczywistość?



ISSN 0033-2674 (PRINT)

ISSN 2391-5854 (ONLINE)


Inne strony PTP:
Other PTP websites:

www.psychiatria.org.pl
www.psychiatriapsychoterapia.pl

www.archivespp.pl
www.psychoterapiaptp.pl

Psychiatria Polska
INDEXED IN:
Thomson Reuters Master List
Science Citation Index Expanded
Journal Citation Reports
(Impact Factor 1,010)

Medline/Index Medicus
MNiSW (15 pkt)
Scopus/SCImago
EMBASE/Excerpta Medica
PsycINFO, EBSCO, DOAJ
Index Copernicus (18.59)
Erih Plus, Cochrane Library
CrossRef/DOI

Psychiatria Polska
is an open access journal


We recommend:
Pharmacological Reports



+48  518-330-994
kontakt z Biurem KRW PTP