46; 6


PSYCHIATRIA POLSKA 2012; VOL. 46, NR. 6

READ ABSTRACTS IN 4 languages:

English & Polish abstracts - below

French - click here Russian - click here

German - click here


Wydawanie czasopisma współfinansowane ze środków programu INDEX PLUS
Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego



FREE ACCESS TO SELECTED ENGLISH FULLTEXTS


Psychiatria Polska
2012, tom XLVI, numer 6
strony 933–949

Łukasz Gawęda, Paweł Holas, Andrzej Kokoszka
Dysfunkcjonalne przekonania metapoznawcze oraz lęk, depresja i samoocena u osób zdrowych psychicznie mających doświadczenia podobne do omamów
ENGLISH FULLTEXT Dysfunctional meta-cognitive beliefs and anxiety, depression and self-esteem among healthy subjects with hallucinatory-like experiences
Streszczenie
Wprowadzenie: Badanie dotyczy związku dysfunkcjonalnych przekonań meta-poznawczych oraz nasilenia depresji, lęku i samooceny z doświadczeniami podobnymi do omamów (hallucinatory-like  experiences) występujących u zdrowych psychicznie osób.
Metoda: W badaniu wzięło udział 198 (149 kobiet) osób zdrowych psychicznie, w większości rekrutowanych spośród studentów uczelni wyższych. Na podstawie Zrewidowanej Skali Halucynacji (RHS) wyłoniono dwie grupy: 1 – osoby, które nigdy nie miały słuchowych ani wzrokowych doświadczeń podobnych do omamów (n=35) oraz 2 - osoby o wysokiej częstości doświadczeń podobnych do omamów (n=40). Obie grupy porównywano pod względem przekonań meta-poznawczych ocenianych Kwestionariuszem Przekonań Meta-poznawczych (MCQ), nasilenia lęku mierzonego za pomocą Inwentarzu Stanu i Cechy Lęku (STAI), nasilenia nastroju depresyjnego ocenianego za pomocą Skali Depresji Becka (BDI) oraz samooceny mierzonej Skalą Samooceny Rosenberga (R-SES). W dalszej kolejności analizowano związki poszczególnych doświadczeń podobnych do omamów z przekonaniami meta-poznawczymi i zmiennymi emocjonalnymi.
Wyniki: Osoby z wysoką częstotliwością występowania doświadczeń podobnych do omamów wykazywały większe nasilenie dysfunkcjonalnych przekonań meta-poznawczych w porównaniu do osób nie mających takich doświadczeń. Ponadto osoby częściej doświadczające fenomenów podobnych do omamów charakteryzowały się sub-kliniczną depresją, wyższym nasileniem lęku oraz niższą samooceną w stosunku do osób doświadczających ich stosunkowo rzadko. Obok wyniku ogólnego na skali RHS, doświadczenia dysocjacyjne oraz słuchowe i wzrokowe zniekształcenia percepcyjne najsilniej istotnie statystycznie związane były z dysfunkcjonalnymi przekonaniami meta-poznawczymi.
Wnioski: Doświadczenia podobne do omamów występujące u osób zdrowych psychicznie związane są z dysfunkcjonalnymi przekonaniami meta-poznawczymi. Związki doświadczeń podobnych do omamów z dystresem emocjonalnym mogą wskazywać na ich znaczenie kliniczne.
Summary
Aim. This study focuses on the relationship between dysfunctional meta-cognitive beliefs, depression, anxiety and self-esteem and hallucinatory-like experiences among healthy subjects.
Methods. 198 participants (149 women), mostly recruited from universities, took part in the study. Hallucinatory-like experiences were assessed with the Polish version of the Revised Hallucinations Scale (RHS). Based on two sub-scales of RHS that measure visual and auditory hallucinatory-like experiences, two groups were divided: 1 – participants with no auditory and visual hallucinatory-like experiences (n=35) and 2 – participants with high frequent hallucinatory-like experiences (n=40). Meta-cognitive beliefs were assessed with the Metacognitions Questionnaire. Beck Depression Inventory (BDI), State and Trait Anxiety Inventory (STAI) and Rosenberg Self-Esteem Scale (R-SES) were used for emotional processes assessment. Further correlations between meta-cognitive beliefs, hallucinatory-like experiences and emotional processes were calculated.
Results. Persons with frequent hallucinatory-like experiences tend to exhibit higher dysfunctional meta-cognitive beliefs in comparison to those who had no psychotic-like experiences. Moreover, those who had more frequent hallucinatory-like experiences revealed subclinical depression, were more anxious and exhibit lower level of self-esteem. Besides a total score in the RHS scale, dissociative experiences and auditory and visual perceptual alternations were found to be related to more dysfunctional meta-cognitive beliefs.
Conclusions. Hallucinatory-like experiences among healthy subjects are related to dysfunctional meta-cognitive beliefs. In addition, hallucination-like experiences were found to be linked to emotional dysfunctions, which implies that psychotic-like experiences observed in healthy persons may be of clinical interest.
Słowa klucze: doświadczenia podobne do omamów, emocje, przekonania metapoznawcze
Keywords: hallucinatory experiences, emotions, meta-cognitive beliefs


Psychiatria Polska
2012, tom XLVI, numer 6
strony 951–960

Małgorzata Chądzyńska, Anna Osuchowska-Kościjańska, Agata Bednarek
Porównanie obrazu siebie przed i po wystąpieniu kryzysu psychotycznego poprzez analizę narracji osób chorych na schizofrenię
ENGLISH FULLTEXT The comparison of self image before and after the psychotic crisis – the analysis of schizophrenic patients’ narration
Streszczenie
Cel badań. Celem badania było zobrazowanie wpływu doświadczeń związanych z zachorowaniem na schizofrenię na indywidualny świat znaczeń jednostki, a w szczególności na sposób opisu siebie i własnej historii życia. Osiągano go poprzez analizę narracji osób chorych na schizofrenię.
Metoda. Przeprowadzono częściowo kierowane wywiady narracyjne z 20 osobami chorymi na schizofrenię krytycznymi do choroby. Opisywały one swoje życie i siebie – z okresu przed i po wystąpieniu kryzysu psychotycznego. Wywiady zostały poddane analizie narracji opracowanej na podstawie różnych metod literaturoznawczych i wiedzy z zakresu lingwistyki formalnej. Ponadto kontrolowano zmienne demograficzne i stan kliniczny pacjentów.
Wyniki. Osoby chore na schizofrenię użyły istotnie więcej atrybutów pozytywnych i istotnie mniej określeń negatywnych opisując siebie z okresu przed zachorowaniem w porównaniu do opisu po wystąpieniu kryzysu psychotycznego. Ponadto przytoczyły istotnie więcej wydarzeń o pozytywnym przebiegu w okresie przed zachorowaniem.
Wnioski. Wystąpienie kryzysu psychotycznego owocuje dramatycznym spadkiem samooceny i zmianą własnej opowieści o życiu. Osoby badane postrzegają siebie i rzeczywistość społeczną po zachorowaniu w negatywnym świetle. Trauma choroby psychicznej odzwierciedla się w narracji załamaniem „dobrej opowieści” o sobie i swoim życiu. Taka zmiana obrazu siebie występuje wśród osób krytycznych do choroby i współpracujących w terapii.
Summary
Aim. The aim of this study was to show the influence of schizophrenia on the individual system of meanings – the way in which the persons describe themselves and their life story. In order to achieve this goal, the analysis of narration of patients suffering from schizophrenia was conducted.
Method. We examined 20 patients suffering from schizophrenia. We interviewed the patients with a structured narrative questionnaire. The persons described their life and themselves - in the time before and after the psychotic crisis. The interviews were analysed according to different literary methods and the knowledge of formal linguistics. The demographic variables and the clinical state of patients were also controlled.
Results. Persons suffering from schizophrenia used more positive attributes and less negative attributes while describing themselves before illness. They reported more positive episodes from their life, before the psychotic crisis.
Conclusions. The psychotic crisis causes the dramatic decrease of self esteem and breakdown of the life story. The patients described themselves and their life in negative, pessimistic optics. The trauma of mental illness is reflected in narration by breakdown of “good story” about the person and her/his life. This change of self image concerns the persons who both cooperate in psychotherapy and are critical to illness.
Słowa klucze: schizofrenia, narracja, samoocena
Key words: schizophrenia, narration, self esteem


Psychiatria Polska
2012, tom XLVI, numer 6
strony 961–973

Beata Hintze
Czy zaburzenia pamięci operacyjnej i funkcji wykonawczych u adolescentów chorych na schizofrenię są bardziej nasilone niż u dorosłych chorych na schizofrenię?
ENGLISH FULLTEXT Are deficits of working memory and executive functions more severe in adolescent schizophrenic patients than in adult schizophrenic patients?
Streszczenie
Cel. Celem pracy było porównanie sprawności pamięci operacyjnej i funkcji wykonawczych u chorych na schizofrenię adolescentów oraz chorych na schizofrenię dorosłych w pierwszych latach choroby, a także określenie stopnia ewentualnych deficytów w zakresie ocenianych funkcji poznawczych w obu grupach chorych w okresie częściowej remisji objawów psychopatologicznych. Metody. Zbadano 25 adolescentów chorych na schizofrenię w wieku 15-18 lat (M-17), w okresie częściowej remisji objawowej (PANSS M-77) oraz 25 osób dorosłych chorych na schizofrenię, w wieku 20-37 (M-26,9), w okresie częściowej remisji objawowej (PANSS M-56). Grupy kontrolne stanowiło 25 zdrowych adolescentów, w wieku 15-18 lat (M-17) oraz 25 osób zdrowych dorosłych w wieku 21-39 (M-26,8). Do oceny nasilenia objawów psychopatologicznych zastosowano skalę PANSS, a w badaniu neuropsychologicznym komputerowy Test Sortowania Kart Wisconsin (WCST), i Test N-back. Wyniki i wnioski. U chorych na schizofrenię, niezależnie od okresu zachorowania, występują istotne zaburzenia pamięci operacyjnej i funkcji wykonawczych w porównaniu z osobami zdrowymi. Nie stwierdzono różnic w nasileniu zaburzeń pamięci operacyjnej i funkcji wykonawczych u chorych z wczesnym początkiem w porównaniu z osobami z zachorowaniem w okresie dorosłości w  pierwszych latach choroby.
Summary
Aim. The aim of the study was to compare working memory and executive function capacity in the first years of illness, in early-onset schizophrenic subjects with later-onset patients, who became ill in adulthood. The aim was also to asses the possible level of cognitive dysfunction in two groups of schizophrenic patients in partial remission of psychopathological symptoms.
Method. 25 adolescent schizophrenic patients, aged 15-18 (Mean 17) years during partial remission of symptoms (PANSS-77) and 25 adult schizophrenic patients, aged 20-37 (Mean 26.9) years during partial remission of symptoms (PANSS Mean 56). The control group consisted of 25 healthy adolescents, aged 15-18 (Mean 17) years and 25 healthy adults, aged 21-39 (Mean 26.8) years.
Results and conclusions. In schizophrenic patients with various types of illness onset (early vs. later), the significant dysfunction of working memory and executive function, compared to healthy controls were found. In the first years of the disease there were no differences in the level of working memory and executive functions impairment in patients with early-onset compared with patients with illness onset in adulthood.
Słowa klucze: schizofrenia, wczesne zachorowanie, pamięć operacyjna, funkcje wykonawcze
Key words: schizophrenia, early-onset, working memory, executive functions


Psychiatria Polska
2012, tom XLVI, numer 6
strony 975–984

Karina Badura-Brzoza, Magdalena Piegza, Michał Błachut, Piotr Ścisło, Aleksandra Leksowska, Piotr Gorczyca
Ocena wpływu wybranych czynników psychicznych i socjodemograficznych na jakość życia pacjentów ze schizofrenią
ENGLISH FULLTEXT The association of quality of life with mental status and sociodemographic data in schizophrenic patients
Streszczenie
Wstęp: Przewlekła choroba, jaką jest schizofrenia może mieć istotny wpływ na wszystkie aspekty jakości życia. 
Cel. Ocena wpływu wybranych czynników psychicznych i socjodemograficzych, na jakość życia pacjentów z rozpoznaniem schizofrenii.
Materiał i metody. W badaniach udział wzięło 64 chorych (28 kobiet i 36 mężczyzn) w wieku od 21 do 58 lat, średnia wieku 33,40 ± 10,79 lat. Badania przeprowadzono w Poradni Zdrowia Psychicznego przy Katedrze i Oddziale Klinicznym Psychiatrii w Tarnowskich Górach. Wszyscy badani byli w całkowitej bądź częściowej remisji objawów, tak by stan ich  pozwalał na przeprowadzenie badania  ankietowego. Oceniano związek jakości życia mierzonej skalą SF-36 J Ware’a w podskalach wymiaru fizycznego (PCS) i psychicznego (MCS) z wybranymi parametrami demograficznymi (kwestionariusz własny) i innymi mierzonymi przy użyciu skal Orientacji Życiowej (SOC-29 A. Antonovskiego), objawów pozytywnych i negatywnych schizofrenii (PANSS), depresji (CDS), Akceptacji Choroby (AIS). W analizie statystycznej posłużono się testem regresji wielokrotnej.
Wyniki: W badaniach wykazano pozytywną zależność podskal PCS i MCS  z wynikami skali SOC-29 i AIS a ujemną z nasileniem depresji (CDI). Natomiast liczba hospitalizacji i liczba lat trwania choroby, oraz nasilenie objawów negatywnych (PANSS-N) wpływały ujemnie jedynie na fizyczny wymiar jakości życia (PCS). Nie wykazano związku pozostałych zmiennych socjodemograficznych z wynikiem skali SF-36 w obu podskalach (PCS i MCS).
Wnioski: Na ocenę jakości życia wśród pacjentów z rozpoznaniem schizofrenii mogą wpływać takie czynniki jak stopień akceptacji choroby, poczucie koherencji oraz obecność objawów depresyjnych.
Summary
Aim. The aim of this study was to assess the mental status and sociodemographic data as well as their influence on the quality of life in schizophrenic patients.
Methods. SF-36, Soc-29, CDS, PANSS, AIS and sociodemographic questionnaire were given to a cohort of 64 subjects who participated in this study (28 female, 36 male), with age range of 21-58 (Mean 33.4 ± 10.8). Questionnaires were administered to all patients in partly-remission or remission time.
Results. Patients showed significant positive correlation of summary scales of PCS and MCS with SOC and AIS and negative correlation with depression symptoms estimated by CDS. There were no significant differences in MCS and sociodemographic factors. The values of the PCS were negatively associated with the number of hospitalisations, disease duration time and negative syndromes estimated by PANSS-N.
Conclusions. Sense of coherence, acceptance of illness and depressive syndromes influence quality of life.
Słowa klucze: schizofrenia, jakość życia, czynniki socjodemograficzne
Key words: schizophrenia, quality of life, sociodemographic data


Psychiatria Polska
2012, tom XLVI, numer 6
strony 985–993

Tomasz Adamowski, Andrzej Kiejna
Opinie lekarzy dotyczące perazyny w leczeniu zaburzeń psychicznych – wyniki badania metodą delficką
Physicians’ opinion on the use of perazine in the treatment of mental disorders – results of the Delphi consensus study
Streszczenie
Cel badań. Współcześnie stosowanie leków przeciwpsychotycznych pierwszej generacji (LPIG) jest znacznie ograniczone a jednocześnie nie u każdego pacjenta można zastosować lek drugiej generacji (LPIIG). Dlatego istotne znaczenie ma uzyskanie informacji dotyczącej wiedzy i doświadczeń lekarzy praktyków odnośnie skuteczności i bezpieczeństwa leczenia perazyną, najczęściej przepisywanego LPIG w Polsce. Z uwagi na ograniczoną liczbę publikacji dotyczących perazyny – autorzy zaprojektowali i przeprowadzili badanie, która powinno dostarczyć lekarzom wiedzy dotyczącej leczenia perazyną wynikającej z codziennej praktyki klinicznej lekarzy wyłonionych do badania.
Metoda. Analizę przeprowadzono na podstawie 142 opinii 26 lekarzy praktyków mających doświadczenie w leczeniu perazyną. W badaniu zastosowano metodę Delphi opartą o wnioskowanie za pomocą opinii panelu eksperckiego. Przeprowadzono III rundy badawcze.
Wyniki. W opinii lekarzy praktyków perazyna jest jednym z najtańszych i najlepiej tolerowanych LPIG, który posiada  również inne profile działania - efekt anksjolityczny, nasenny, co umożliwia stosowanie go w wielu różnych wskazaniach i polifarmakoterapii. Lekarze powołując się na swoje wieloletnie doświadczenie podkreślili skuteczność perazyny i dobrą współpracę z leczonym pacjentem.
Wnioski. Leczenie w psychiatrii powinno być indywidualizowane, uwzględniające obok parametrów klinicznych także preferencje pacjenta i  jego oczekiwania. Perazyna w opinii lekarzy praktyków jest bezpiecznym i skutecznym lekiem w leczeniu schizofrenii oraz innych zaburzeń psychicznych pełniąc wciąż rolę alternatywnej opcji farmakologicznej do LPIIG.
Summary
Aim. Currently, the use of first generation antipsychotics (FGA) is strongly limited. On the other hand, treatment with second generation antipsychotics (SGA) can not be applied in every patient. Therefore, there is an urgent necessity to obtain information about the knowledge and experience of clinicians with regard to safety and efficacy of pernazine, which represents the most widely used FGA in Poland. Due to a striking scarcity of studies on pernazine, authors designed and performed the study, which should provide physicians knowledge arising from daily practice of clinicians included in this study.
Methods. Analysis was performed basing on 142 opinions of 26 physicians who were experienced in the treatment with pernazine. The Delphi method, which relies on concluding from expert opinions was adopted in this study. A three-round Delphi was used in order to yield final conclusions.
Results. According to clinicians, pernazine is one of the most cost-effective and well-tolerated FGA. Furthermore, its different profiles of action (anxiolytic and sedative) enable to use pernazine in various indications, as well as in polypharmacotherapy. Referring to a long-term experience, clinicians emphasised the efficacy of pernazine and a high compliance with medication.
Conclusions. Psychiatric treatment should be individualised taking into account not only clinical indices but also patient’s preferences and expectations. According to clinicians pernazine is a safe and versatile medication for schizophrenia or other mental disorders and serves as the alternative for SGA.
Słowa klucze: perazyna, schizofrenia, metoda Delphi
Key words: pernazine, schizophrenia, Delphi method


Psychiatria Polska
2012, tom XLVI, numer 6
strony 995–1005

Andrzej Cechnicki, Anna Liberadzka
Nowe role osób chorujących psychicznie w procesie leczenia i zdrowienia
A new role of people suffering from mental illnessesin treatment and recovery
Streszczenie
W wielu krajach wzrasta świadomość znaczenia pomocy świadczonej sobie wzajemnie przez pacjentów chorujących psychicznie. To działanie przynosi korzyść w postaci większej aktywności, samodzielności, umacnia i przywraca poczucie wpływu na los własny i drugiego. Jest drogą przyczyniającą się do procesu zdrowienia. W ostatnich dwudziestu latach nowa rola osób chorujących psychicznie w humanizowaniu procesu leczenia w psychiatrii najpełniej wyraziła się przez tworzenie niezależnych organizacji pozarządowych. Organizacje te jako główne cele przyjęły działania samopomocowe, udział w (samo)edukacji, w procesie terapii a ostatnio również w badaniach naukowych. W Polsce, niezależny ruch pacjentów powstawał od 2003 roku, początkowo w ramach organizacji osób chorujących psychicznie Stowarzyszenia "Otwórzcie Drzwi" w Krakowie. Autorzy, wspólnym głosem opisują historię, formy działania i znaczenie tego ruchu wyrażając przekonanie, że w Polsce nadszedł czas na sformułowanie wieloletniego programu nastawionego na promowanie działań wspierających proces umacniania i zdrowienia w instytucjach psychiatrycznych i społecznych. Są przekonani, że dla polskiej psychiatrii wraz z wdrażaniem Narodowego Programu Ochrony Zdrowia Psychicznego nadszedł czas radykalnej zmiany, dla pacjentów czas przejmowania większej odpowiedzialności w swoje ręce, dla nas wszystkich czas współpracy.
Summary
In many countries there is a growing awareness of the significance of mutual help among patients suffering from mental illnesses. Such acts provide benefits in terms of a sense of greater activity, self-dependance, it empowers and restores the feeling of influence over one’s own and the other’s fate. It is a path facilitating the process of recovery. In the last twenty years, the new role of patients in the humanisation of the treatment process in psychiatry was most fully expressed by the creation of independent non-governmental organisations. Those organisations took mutual aid activities, participation in self-education, in the therapeutic process and recently, in scientific research as their main goals. In Poland, an independent movement of patients has been growing since 2003, firstly as an organisation of people suffering from mental illnesses, named as the “Open the doors” Association in Kraków. The authors, in a joint voice, describe the history, various activities and the significance of this movement, expressing a conviction that the time has come in Poland to formulate a long-term programme of promoting activities which support the process of empowerment and recovery in psychiatric and social institutions. They share the opinion, that the time for radical changes in Polish psychiatry has come with the implementation of the National Program of Mental Health Care. The time for patients to take over more responsibility and for us all to cooperate.
Słowa klucze: pacjenci-eksperci, edukacja, współpraca
Key words: patients-experts, education, cooperation


Psychiatria Polska
2012, tom XLVI, numer 6
strony 1007–1018

Anna Braniecka, Dorota Parnowska, Anna Radomska
Poczucie humoru u pacjentów z depresją – przegląd badań
Sense of humour in patients with depression – review
Streszczenie
W ostatnich latach coraz częściej podkreśla się znaczenie rozwijania u pacjentów z depresją poczucia humoru, które uważane jest za ważną kompetencję psychiczną sprzyjającą procesowi zdrowienia i przeciwdziałającą nawrotom. Badania nad poczuciem humoru w depresji koncentrują się wokół dwóch głównych obszarów. Pierwszy z nich dotyczy udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy pacjenci z depresją mają zachowaną zdolność do korzystania z humoru. Wyniki dotychczasowych badań w tym zakresie prowadzą do niejednoznacznych wniosków. Część z nich wskazuje na występowanie u osób z depresją deficytów w zakresie percepcji, rozumienia i doceniania komizmu, inne natomiast świadczą o posiadaniu przez nie ogólnej podatności na humorystyczne bodźce oraz gotowości do posługiwania się poczuciem humoru. Drugi obszar badań koncentruje się na skuteczności programów terapeutycznych, których celem jest rozwijanie poczucia humoru w depresji. Okazuje się, że posiadają one jedynie częściową efektywność - ograniczoną w czasie, obserwowaną tylko w niektórych aspektach lub warunkowaną w większym stopniu przez leczenie farmakologiczne, aniżeli wdrażane oddziaływania. Przyczyny niepełnej skuteczności tych programów wydają się w dużym stopniu wynikać z ich nadmiernie szerokiego zakresu działania, nieukierunkowanego na najbardziej pożądane dla pacjentów z depresją style humoru, a także nieuwzględniającego specyficznych dla nich potrzeb, preferencji i nastawień wynikających z aktualnego stanu psychicznego.
Summary
In recent years there has been increasingly emphasised the importance of developing a sense of humour in patients with depression, which is considered an important competence promoting recovery processes and preventing relapse. Research on the sense of humour in depression focuses on two main areas. The first one concerns the answer to the question whether depressed patients are able to make use of their sense of humour. Results of current studies in this field lead to ambiguous conclusions. Some of them point to the deficits held by these patients in terms of perception, understanding and appreciation of humour, while others demonstrate the presence of the general susceptibility to humorous stimuli and the readiness to use the sense of humour. The second area of research focuses on the effectiveness of therapeutic programmes aimed at developing a sense of humour in depression. The results showed that they have limited efficacy – short term, observed only in some aspects or determined to a greater extent by pharmacological treatment than by implemented programmes. The reasons for their limited effectiveness seem to be largely due to an excessively wide range of impacts, not focused on the most desirable styles of humour, as well as specific needs, preferences and attitudes for patients with depression.
Słowa klucze: humor, poczucie humoru, depresja
Key words: humour, sense of humour, depression


Psychiatria Polska
2012, tom XLVI, numer 6
strony 1019–1028

Magda Błachno, Anita Bryńska
Współwystępowanie i charakter objawów obsesyjno-kompulsyjnych w jadłowstręcie psychicznym
Comorbidity and characteristic of obsessive-compulsive symptoms in anorexia nervosa
Streszczenie
Zależności pomiędzy zaburzeniem obsesyjno-kompulsyjnym (OCD) a zaburzeniami odżywiania, szczególnie jadłowstrętem psychicznym (AN) są przedmiotem stałego zainteresowania. Częstość występowania OCD w AN jest szacowana na 10% do nawet 40%. Wcześniejsze pojawienie się u pacjentów z OCD jadłowstrętu psychicznego oraz przedchorobowej osobowości obsesyjno-kompusyjnej u pacjentek z AN to również zjawiska częste. Podobieństwa pomiędzy AN i OCD dotyczą m.in. objawów zaburzeń: natrętnych i budzących lęk myśli oraz kompulsyjnego przymusu wykonywania rytuałów mających na celu redukcję niepokoju i myśli natrętnych podtrzymujących te rytuały. W przypadku AN zachowania te koncentrują się wokół zagadnień związanych z jedzeniem i szczupłym wyglądem, podczas gdy w OCD mają treść bardziej ogólną i zróżnicowaną. Badania poświęcone zależnościom pomiędzy AN i OCD dostarczają interesujących spostrzeżeń, ale również wskazują na pewne ograniczenia. Celem poniższej pracy przeglądowej jest analiza i dyskusja nad specyfiką wzajemnych zależności pomiędzy objawami AN i OCD.
Summary
There is constant interest in possible relations between obsessive-compulsive disorder (OCD) and eating disorders, particularly anorexia nervosa (AN). The comorbidity rate for OCD and AN is reported to be between 10% and even 40%. There is also an increased incidence of prior AN in OCD patients and high number of anorectic patients with obsessional premorbid personality. Similarities between AN and OCD lie in the symptoms of the disorders: intrusive, fearful thoughts, a compulsive need to perform rituals aimed at reducing the level of anxiety and obsessions maintaining these rituals. In case of AN, these behaviours revolve around food and thinness, whereas in OCD they are of more general and differential in type. Research on AN-OCD relations provides interesting insights, but also presents some limitations. The purpose of this review is to analyse and discuss the specificity of relations between symptoms of AN and OCD.
Słowa klucze: jadłowstręt psychiczny, zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne, współwystępowanie
Key words: anorexia nervosa, obsessive-compulsive disorder, comorbidity


Psychiatria Polska
2012, tom XLVI, numer 6
strony 1029–1042

Magdalena Celińska-Löwenhoff, Jacek Musiał
Zaburzenia psychiczne w chorobach autoimmunologicznych – problemy diagnostyczno-terapeutyczne
ENGLISH FULLTEXT Psychiatric manifestations of autoimmune diseases – diagnostic and therapeutic problems
Streszczenie
W chorobach autoimmunologicznych, nazywanych również układowymi chorobami tkanki łącznej, dochodzi do zajęcia różnych układów i narządów, w tym również ośrodkowego, obwodowego i autonomicznegoukładu nerwowego. Manifestacje neurologiczne i neuropsychiatryczne występujące z różną częstością w tych chorobach często są spowodowane zmianami naczyniowymi, których etiologia może być zapalno-zakrzepowa, immunologiczna, a także miażdżycowa.Objawy neuropsychiatryczne mogą występować pojedynczo lub układać się w zespół. U tego samego chorego postać zespołu neuropsychiatrycznego może się zmieniać, jeden zespół przechodzi w inny. Część manifestacji neuropsychiatrycznych w chorobach autoimmunologicznych jest wtórna do leczenia, zwłaszcza glikokortkosteroidami i lekami biologicznymi, zaburzeń metabolicznych i chorób współistniejących, np. nadciśnienia tętniczego lub infekcji. Do najczęstszych objawów psychicznych w układowych chorobach tkanki łącznej należą: łagodne zaburzenia funkcji poznawczych, chwiejność emocjonalna oraz zaburzenia snu.Objawy neuropsychiatryczne najczęściej występują w układowym toczniu trzewnym (nawet u około 80% chorych). Psychoza z lub bez drgawek zalicza się do jego kryteriów diagnostycznych. Stwierdza się je najczęściej u chorych z współistniejącym zespołem antyfosfolipidowym. Osobnym problemem klinicznym pozostaje indukcja syntezy autoprzeciwciał pod wpływem niektórych leków, między innymi psychiatrycznych. Przeciwciała te wywołują objawy kliniczne choroby autoimmunologicznej jedynie u niewielkiego odsetka chorych i są to najczęściej objawy tocznia trzewnego, tzw. tocznia polekowego, obejmujące bóle mięśni i stawów, gorączki, zmiany skórne oraz zapalenie błon surowiczych.
Rozpoznawanie i leczenie powikłań psychiatrycznych w przebiegu chorób autoimmunologicznych pozostaje trudne. Niezmiernie istotne jest zróżnicowanie czy dany objaw jest objawem pierwotnym choroby czy wtórnym do jej leczenia. W postępowaniu najważniejsze jest leczenie choroby podstawowej, jej zaostrzeń i fazy przewlekłej oraz prewencja i leczenie zmian naczyniowych.
Summary
In autoimmune diseases, also called connective tissue diseases, many systems and organs are involved, including the central, peripheral and autonomic nervous system. The frequency of neurological and neuropsychiatric manifestations varies in certain autoimmune diseases. One of the most common causes of these symptoms are vascular pathologies, including inflammatory and thrombotic, immunologic and atherosclerotic changes. Neuropsychiatric complications may present as a single symptom or might form a syndrome. In a particular patient, a syndrome might change its form in time, presenting itself as a different syndrome. Quite a lot of these symptoms are not a result of a disease itself but its treatment, metabolic abnormalities, arterial hypertension or infection. Steroids play a particular role in the induction of these complications.The role of increasingly used biological agents is uncertain. The most frequent psychiatric manifestations of the connective tissue diseases are: benign behavioural changes, emotional instability and sleep impairment. Neuropsychiatric symptoms are most frequently seen in systemic lupus erythematosus (up to 80% of these patients), particularly with the co-existent antiphospholipidsyndrome. Psychoses with or without seizures are included in the diagnostic criteria of the disease. A separate clinical problem is an induction of a synthesis of autoantiobodies by some drugs, including psychiatric drugs. These antibodies induce clinical symptoms of an autoimmune disease only in some patients, most frequently the symptoms of lupus erythematous, co called: drug induced lupus, including arthralgia, myalgia, fever, skin lesions and serositis. The diagnosis and treatment of psychiatric complications of autoimmune diseases is quite complicated. It is extremely important to distinguish whether a particular symptom is primary to the disease itself or secondary to its treatment. The most important recommendations are treatment of the underlying disease, its exacerbations and chronic phase, and prevention and treatment of vascular problems.
Słowa klucze: objawy neuropsychiatryczne, choroby autoimmunologiczne
Key words: neuropsychiatric symptoms, autoimmune disease


Psychiatria Polska
2012, tom XLVI, numer 6
strony 1043–1052

Paweł Wójciak, Agnieszka Remlinger-Molenda, Janusz Rybakowski
Rola oksytocyny i wazopresyny w czynności ośrodkowego układu nerwowego i w zaburzeniach psychicznych
The role of oxytocin and vasopressin in central nervous system activity and mental disorders
Streszczenie
Oksytocyna i wazopresyna, nazywane hormonami miłości i lęku, poza klasyczną funkcją  regulacji procesów porodu i karmienia oraz regulacji ciśnienia krwi odgrywają ważną rolę w warunkowaniu zachowań seksualnych, społecznych oraz w odpowiedzi na stres. Wydają się uczestniczyć w interakcjach społecznych, kontrolują zachowania macierzyńskie, zaufanie, współpracę oraz pamięć społeczną. Odgrywają ważną rolę w regulacji lęku, głównie przez układ podwzgórze-przysadka-nadnercza i ciało migdałowate oraz połączenia tych okolic z pniem mózgu i strukturami podwzgórza. Oba hormony, zwłaszcza zaś oksytocyna wpływają na aktywność i zachowania seksualne. Wyniki badań klinicznych wskazują także na ich potencjalną rolę w patogenezie schizofrenii, depresji, autyzmu i uzależnień, a także na możliwość wykorzystania obu hormonów w terapii wyżej wymienionych schorzeń. Chorzy na schizofrenię, z wyższym poziomem obwodowej oksytocyny charakteryzują się mniejszym nasileniem objawów pozytywnych oraz lepszym funkcjonowaniem społecznym. Istnieją przesłanki, że podawanie egzogennej oksytocyny może być wsparciem dla klasycznej terapii neuroleptycznej. Inne prace wykazały że autoprzeciwciała reagujące z oksytocyną i wazopresyną mogą mieć znaczenie patogenetyczne w powstawaniu depresji, zaburzeń jedzenia oraz zaburzeń rozwojowych.
Summary
Oxytocin and vasopressin, “peptides of love and fear”, except for their classic role in control of labor and breastfeeding and blood pressure regulation, are also implicated in various processes like sexual behaviours, social recognition and stress response. These hormones seems to be essential for appropriate and beneficial social interactions, play a very important role in maternal care and closeness, promote general trust and cooperation and prolong social memory.
They also play a very important role in modulating fear and anxiety response, especially by regulating the hypothalamic-pituitary-adrenal axis and amygdala activity by its projections to the brain stem and hypothalamic structures. Both hormones, particularly oxytocin, appears to be activating sexual behaviour or is responsible for increased sexual arousal. Evidence from clinical trials suggests their potential role in pathogenesis of schizophrenia, depression, autism and addiction together with possible therapeutic use in the above conditions. In schizophrenia, patients with higher peripheral oxytocin levels showed less severe positive, general and social symptoms and better prosocial behaviours. Literature suggests that exogenous oxytocin may be effective as an adjunctive therapy for that illness. Some data suggest that naturally occurring autoantibodies reacting with oxytocin and vasopressin are involved in depression, eating disorders and conduct disorder genesis.
Słowa klucze: oksytocyna, wazopresyna, schizofrenia, depresja, autyzm, zachowania społeczne
Key words: oxytocin, vasopressin, schizophrenia, depression, autism, social behaviours


Psychiatria Polska
2012, tom XLVI, numer 6
strony 1053–1060

Anita Bryńska
W poszukiwaniu przyczyn zaburzeń ze spektrum autyzmu – neuroobrazowanie strukturalne (część I)
Seeking the aetiology of autistic spectrum disorder. Part 1: structural neuroimaging
Streszczenie
Mimo, że etiologia zaburzeń ze spektrum autyzmu (autistic-spectrum disorder - ASD)  nie do końca została poznana, to w ostatnich latach dokonał się ogromny postęp w zakresie badania nieprawidłowości neuroanatomicznych i ich związków z objawami klinicznymi. Badania poświęcone neuroobrazowaniu strukturalnemu w ASD dostarczają zróżnicowanych wyników. Najbardziej spójną obserwacją jest występowanie przyśpieszonego wzrostu mózgu na wczesnych etapach rozwoju. Istotną rolę odgrywają również specyficzne regiony, w szczególności struktury czołowe, limbiczne, jądra podstawne oraz móżdżek. Istnieją dane potwierdzające nieprawidłowości ilościowe w zakresie istoty szarej i istoty białej. Nowe techniki, takie jak pomiar grubości warstw korowych i ich pól powierzchni oraz pomiar stopnia dyfuzji cząsteczek wody w tkankach, pozwalają na lepsze rozumienie tych obserwacji. Konieczne są dalsze badania, w liczniejszych i bardziej jednorodnych grupach, by móc określić determinanty neuroanatomiczne i ich rolę w etiologii ASD. Celem poniższego przeglądu jest podsumowanie dostępnych danych w zakresie neurobrazowania strukturalnego w ASD i zastanowienie się nad ich implikacjami w rozumieniu neurobiologii ASD.
Summary
Although the aetiology of autistic-spectrum disorder (ASD) remains unclear, great advances have been made to clarify the underlying neuroanatomical abnormalities and brain-behaviour relationships in autism. There is variability in the literature on structural neuroimaging findings in ASD. Early brain overgrowth is probably the most replicated finding in this subgroup. Additionally some specific brain regions are particularly implicated, including the frontal, limbic, basal ganglia and cerebellar regions. There is also evidence of volume abnormalities in both grey and white matter. New techniques, such as cortical-thickness measurements, surface morphometry and diffusion tensor imaging help to understand in more detail the patterns of abnormalities. More work is required, involving the use of large and homogeneous samples, to investigate the neuroanatomical determinants and their role in aetiology of ASD. The goal of this review is to summarise the available structural neuroimaging data and examine their implication for understanding of the neurobiology of ASD.
Słowa klucze: zaburzenia ze spektrum autyzmu, etiologia, neuroobrazowanie
Key words: autistic spectrum disorder, aetiology, neuroimaging


Psychiatria Polska
2012, tom XLVI, numer 6
strony 1061–1071

Anita Bryńska
W poszukiwaniu przyczyn zaburzeń ze spektrum autyzmu – neuroobrazowanie funkcjonalne (część II)
Seeking the aetiology of autistic spectrum disorder. Part 2: functional neuroimaging
Streszczenie
Różnorodne techniki mające na celu neuroobrazowanie funkcjonalne pozwalają na lepsze rozumienie uwarunkowań neurobiologicznych zaburzeń ze spektrum autyzmu (autism-spectrum disorders-ASD). Wczesne badania służące neuroobrazowaniu funkcjonalnemu, wykonywane w grupach osób z ASD, uwzględniały paradygmaty badawcze konstruowane w oparciu o zadania odzwierciedlające podstawowe obszary objawowe i analizowały wzorce aktywacji w zadaniach związanych z przetwarzaniem wyrazu emocjonalnego twarzy, teorią umysłu, bodźcami językowymi oraz funkcjami wykonawczymi. Z drugiej strony badania fMRI prowadzone w grupach z ASD i opierające się na metodach badania rozwoju połączeń funkcjonalnych, potwierdzają istnienie zmian w obrębie połączeń korowych w ASD. Pozwalają one zdefiniować autyzm jako zaburzenie niedostatecznego rozwoju połączeń funkcjonalnych w obrębie obszarów tworzących sieci neuronalne. Konsekwencją deficytów w obrębie tych połączeń jest niska efektywność i integracja procesów zachodzących w sieciach neuronalnych, istotnych dla  poszczególnych funkcji. Celem pracy jest podsumowanie aktualnych danych dotyczących neuoobrazowania funkcjonalnego w ASD i zastanowienie się na ich implikacjami dla rozumienia neurobiologii tej grupy zaburzeń.
Summary
Multiple functional imaging techniques help to a better understanding of the neurobiological basis of autism-spectrum disorders (ASD). The early functional imaging studies on ASD focused on task-specific methods related to core symptom domains and explored patterns of activation in response to face processing, theory of mind tasks, language processing and executive function tasks. On the other hand, fMRI research in ASD focused on the development of functional connectivity methods and has provided evidence of alterations in cortical connectivity in ASD and establish autism as a disorder of under-connectivity among the brain regions participating in cortical networks. This atypical functional connectivity in ASD results in inefficiency and poor integration of processing in network connections to achieve task performance. The goal of this review is to summarise the actual neuroimaging functional data and examine their implication for understanding of the neurobiology of ASD.
Słowa klucze: zaburzenia ze spektrum autyzmu, etiologia, neuroobrazowanie
Key words: autistic spectrum disorder, aetiology, neuroimaging


Psychiatria Polska
2012, tom XLVI, numer 6
strony 1073–1088

Katarzyna Prochwicz, Jagoda Różycka
Rozpoznawanie emocjonalnej ekspresji mimicznej przez osoby chore na schizofrenię
Faces affect recognition in schizophrenia
Streszczenie
Obserwacje kliniczne, a także wyniki wielu badań eksperymentalnych wskazują, że osoby chore na schizofrenię mają trudności w rozpoznawaniu emocji przeżywanych przez innych ludzi. Przyczyny i zakres tych trudności nie zostały jednak do tej pory jednoznacznie określone. Mimo iż wyniki wczesnych badań potwierdzały, że deficyt ten dotyczy jedynie rozpoznawania negatywnych stanów emocjonalnych, współczesne badania coraz częściej wskazują, że problemy te są przejawem ogólnego deficytu poznawczego i nie dotyczą wyrazów emocjonalnych dla konkretnych emocji.
Artykuł zawiera przegląd badań nad rozpoznawaniem emocjonalnej ekspresji mimicznej przez osoby chore na schizofrenię. Omawia problematykę przyczyn tych zaburzeń, zróżnicowanie trudności w percepcji poszczególnych emocji, związek rodzaju objawów z nasileniem zaburzeń w rozpoznawaniu ekspresji mimicznych, a także rodzaj funkcji poznawczych, których związek z zaburzeniami rozpoznawania emocji udało się wykazać w dotychczasowych badaniach. Szczególną uwagę zwrócono na metodologiczną stronę badań, omówiono najważniejsze procedury eksperymentalne, w tym także procedury zadań kontrolnych używanych w celu określenia zasięgu deficytu będącego przyczyną trudności w rozpoznawaniu emocji. Analiza ta pozwoliła wskazać na słabość stosowanych procedur.
W artykule podjęto także zagadnienie treningów terapeutycznych mających na celu podnoszenie umiejętności trafnego rozpoznawania cudzych stanów emocjonalnych przez osoby chore na schizofrenię. Skuteczność tych treningów interpretowano w kontekście zagadnienia specyficzności – ogólności zaburzeń w rozpoznawaniu emocjonalnej ekspresji mimicznej.
Summary
Clinical observations and the results of many experimental researches indicate that individuals suffering from schizophrenia reveal difficulties in the recognition of emotional states experienced by other people; however the causes and the range of these problems have not been clearly described. Despite early research results confirming that difficulties in emotion recognition are related only to negative emotions, the results of the researches conducted over the lat 30 years indicate that emotion recognition problems are a manifestation of a general cognitive deficit, and they do not concern specific emotions.The article contains a review of the research on face affect recognition in schizophrenia. It discusses the causes of these difficulties, the differences in the accuracy of the recognition of specific emotions, the relationship between the symptoms of schizophrenia and the severity of problems with face perception, and the types of cognitive processes which influence the disturbances in face affect recognition. Particular attention was paid to the methodology of the research on face affect recognition, including the methods used in control tasks relying on the identification of neutral faces designed to assess the range of deficit underlying the face affect recognition problems. The analysis of methods used in particular researches revealed some weaknesses. The article also deals with the question of the possibilities of improving the ability to recognise the emotions, and briefly discusses the efficiency of emotion recognition training programs designed for patients suffering from schizophrenia.
Słowa klucze: schizofrenia, rozpoznawanie emocji
Key words: schizophrenia, emotion recognition


Psychiatria Polska
2012, tom XLVI, numer 6
strony 1089–1098

Monika Talarowska, Antoni Florkowski, Agata Orzechowska, Krzysztof Zboralski, Piotr Gałecki
Zastosowanie baterii RHLB do oceny funkcji językowych i komunikacyjnych pacjentów psychiatrycznych – opis przypadku
ENGLISH FULLTEXT The use of RHLB battery for the evaluation of the lingual and social skills among psychiatric patients – case study
* Praca uzyskała wsparcie grantu NCN nr 2011/01/D/HS6/05484
Streszczenie
Prozodia pełni ważną funkcję w procesie porozumiewania się słownego, uzupełniając i podkreślając lingwistyczne oraz emocjonalne aspekty języka. Zaburzenia prozodii mowy rzadko bywają przedmiotem zainteresowań diagnostów, chociaż należą do częstych objawów schizofrenii. Zaburzenia te mogą istotnie utrudniać komunikację słowną i funkcjonowanie społeczne pacjentów ze schizofrenią. Prawa półkula mózgu powiązana jest z prozodią emocjonalną, a lewa z prozodią językową. Celem pracy jest przedstawienie wykorzystania Baterii Testów do Badania Funkcji Językowych i Komunikacyjnych Prawej Półkuli Mózgu autorstwa Karen L. Bryan w adaptacji E. Łojek (RHLB-PL, The Right Hemisphere Language Battery) w badaniu pacjentów z rozpoznaniem schizofrenii.
Summary
Prosody plays an important role in the process of verbal communication, complementing and emphasising the linguistic and emotional aspects of language. Disturbances of speech prosody are rarely recognised, although aprosodia occurs frequently in patients with schizophrenia. Prosodic disturbance of speech can significantly impair verbal communication and social functioning of patients with schizophrenia. Right-hemisphere is connected with emotional prosody deficits and left-hemisphere with linguistic prosody. The aim of the study is to describe.The Right Hemisphere Language Battery by Karen L. Bryan in the examination of patients with schizophrenia.
Słowa klucze: prawa półkula, schizofrenia, umiejętności językowe i społeczne
Key words: right hemisphere, schizophrenia, lingual and social skills


Psychiatria Polska
2012, tom XLVI, numer 6
strony 1099–1108

Małgorzata Gaweł, Izabela Domitrz, Dorota Dziewulska, Andrzej Dąbrowski, Witold Przyjałkowski, Marek Gołębiowski, Hubert Kwieciński
Objawy psychotyczne i zaburzenia poznawcze w przebiegu neurosarkoidozy – opis przypadku i przegląd piśmiennictwa
Psychotic symptoms and cognitive impairment in neurosarcoidosis. Case report and review of literature
Streszczenie
Zmiany w układzie nerwowym występują u ok. 5% pacjentów z sarkoidozą. Opisano śmiertelny przypadek neurosarkoidozy u młodego mężczyzny, u którego wystąpiły rzadko spotykane w przebiegu sarkoidozy zaburzenia psychiczne w postaci zespołu depresyjnego i urojeniowego. Neurologiczną manifestacja schorzenia były  objawy móżdżkowe, neuropatia nerwów obwodowych oraz  uogólnione napady padaczkowe. W rozpoznaniu neurosarkoidozy istotne były wyniki badania płynu mózgowo-rdzeniowego, poziomu  enzymu konwertującego angiotensynę (ACE), badania rezonansu magnetycznego mózgu (MRI), badań radiologicznych klatki piersiowej i scyntygrafii izotopowej z użyciem galu. Pacjent był leczony sterydami i metotreksatem, oraz neuroleptykami bez istotnego efektu terapeutycznego. Pomimo tego, że sarkoidoza opisywana jest raczej jako choroba o dość dobrym rokowaniu, pacjent zmarł z powodu powikłań związanych z neurosarkoidozą. Badanie histopatologiczne potwierdziło rozpoznanie neurosarkoidozy.
Summary
Clinical involvement of the nervous system occurs in about 5% of patients with sarcoidosis. We describe a fatal case of a young patient with neurosarcoidosis with a relatively rare psychotic syndrome in the course of neurosarcoidosis, presenting itself as a depressive syndrome with delusions. The neurological manifestations consisted of cerebellar symptoms, peripheral neuropathy and general epileptic seizures. Cerebrospinal fluid examination, serum angiotensin-converting enzyme level, magnetic resonance imaging, chest radiography, gallium isotope scanning and other tests were used as diagnostic tools. He was treated with steroids, methotrexate and neuroleptics ineffectively. The patient died because of complications related to neurosarcoidosis. The diagnosis of neurosarcoidosis was confirmed by autopsy.
Słowa klucze: neurosarkoidoza, objawy psychotyczne, zespół móżdżkowy
Key words: neurosarcoidosis, psychotic symptoms, cerebellar syndrome

1109-1113
Aktualności
Janusz Heitzman, Prezes ZG PTP
List do czytelników Psychiatrii Polskiej i członków Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego zawierający uwagi do projektu ustawy o zmianie ustawy Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw z 2 listopada 2012 roku

1115-1116
Kronika - Sprawozdanie
Krzysztof Owczarek
Spotkanie kierowników katedr zakładów psychologii na Warszawskim Uniwersytecie Medycznym

UWAGA:
NOWY REGULAMIN OGŁASZANIA PRAC w „Psychiatrii Polskiej”

Lista recenzentów - rok 2012

Spis treści rocznika 2012


ISSN 0033-2674 (PRINT)

ISSN 2391-5854 (ONLINE)


Inne strony PTP:
Other PTP websites:

www.psychiatria.org.pl
www.psychiatriapsychoterapia.pl

www.archivespp.pl
www.psychoterapiaptp.pl

Psychiatria Polska
INDEXED IN:
Thomson Reuters Master List
Science Citation Index Expanded
Journal Citation Reports
(Impact Factor 0,884)

Medline/Index Medicus
MNiSW (15 pkt)
Scopus/SCImago
EMBASE/Excerpta Medica
PsycINFO, EBSCO, DOAJ
Index Copernicus (18.59)
Erih Plus, Cochrane Library
CrossRef/DOI

Psychiatria Polska
is an open access journal


We recommend:
Pharmacological Reports



+48  518-330-994
kontakt z Biurem KRW PTP