47; 5

Najnowsze zeszyty Psychiatrii Polskiej - pełne teksty

Recent issues of Psychiatria Polska (Polish Psychiatry) - Polish fulltexts

PSYCHIATRIA POLSKA 2013; VOL. 47, NR. 5

READ ABSTRACTS IN 4 languages:

English & Polish abstracts - see below

French - click here Russian - click here German - click here


Wydawanie czasopisma współfinansowane ze środków programu INDEX PLUS
Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego



FREE ACCESS TO SELECTED ENGLISH FULLTEXTS


Od Redakcji



Psychiatr. Pol. 2013; 47(5): 759–773

Karolina Friemann, Jacek Wciórka
Cztery miary przestrzegania zaleceń u chorych po przebytym epizodzie psychotycznym – porównanie
ENGLISH FULLTEXT: Four measures of treatment compliance among patients recovering from psychotic episodes – a comparative study
Streszczenie
Cel. Realizowanie zaleceń lekarskich wpływa na wyniki leczenia zaburzeń psychicznych. Celem pracy było porównanie przydatności czterech miar oceny przestrzegania zaleceń.
Metoda. Zbadano 103 osoby po przebytym kryzysie psychotycznym (schizofrenia, zaburzenia schizoafektywne). Porównywano przestrzeganie zaleceń psychofarmako-terapeutycznych oceniane za pomocą prostych skal: 5-przedziałowej POP (ocena pacjenta), 7-przedziałowej POK (ocena klinicysty) oraz 2 popularnych, złożonych kwestionariuszy: „Inwentarza postawy wobec leku” (DAI-10) i „Skali oceny wypełniania zaleceń lekowych” (MARS). Krzywej ROC użyto do analizy czułości i swoistości przewidywania prostych ocen klinicysty lub pacjenta za pomocą wyników DAI-10 i MARS.
Wyniki. Odsetek pacjentów realizujących zalecenia wahał się od 42,8% do 62% (20,4–26,2% przy zaostrzonych kryteriach). W uproszczeniu można uznać, że w okresie miesiąca poprzedzającego hospitalizację około połowa badanych respektowała zalecenia. POK wykazywało silniejszą korelację (0,50) z POP niż z ocenami według DAI-10 (0,30) czy MARS (0,36). POP słabo korelowała z oceną według DAI-10 (0,23) i MARS (0,32). Korelacja między MARS a DAI-10 była wysoka (0,67), a ich rzetelność (współczynnik α Cronbacha) umiarkowanie przekraczała poziom uważany za satysfakcjonujący (DAI-10: α = 0,76) lub zbliżała się do niego (MARS: α = 0,61). Pole pod krzywą (AUC) dla DAI i dla MARS wskazuje na ich porównywalną i nieprzypadkową (p < 0,005) wartość diagnostyczną. Wyniki DAI i MARS przekraczające 7,5 punkta wykazują optymalną relację czułości i swoistości w przewidywaniu oceny klinicysty i pacjenta.
Wnioski. Około połowa badanych (co czwarty z nich w przypadku mocniejszych wymagań) przestrzegała zaleceń dotyczących przyjmowania leków. Korelacja pomiędzy kwestionariuszowymi ocenami respektowania zaleceń jest stosunkowo wysoka, pozostałe dwa użyte narzędzia korelują słabiej. DAI-10 i MARS wykazują umiarkowaną rzetelność, czułość i swoistość.
Summary
Objectives. Patient compliance influences results of treatment of mental disorders. The study compares four measures of treatment adherence.
Methods. 103 subjects were examined in the early remission from an acute psychotic (schizophrenic or schizoaffective) crisis. Compared was patient’s compliance assessed by two simple scales: 5-point POP (patient’s self-rating) and 7-point POK (clinician’s rating) as well as by two composite questionnaires: the Drug Attitude Inventory (DAI-10) and the Medication Adherence Rating Scale (MARS). The ROC curve was used to compare sensitivity and specificity of DAI-10 and MARS scores as predictors of simple ratings.
Results. The percentage of patients who complied ranged between 42.8% to 62% (20.4-26.2% with stringent criteria applied). The POK shows a stronger correlation with the POP (0.50) than with the results of DAI-10 (0.30) or MARS (0.32). The POP correlated low with DAI-10 (0.23) and MARS (0.32). The correlation between MARS and DAI-10 was relatively high (0.67). Their reliability (Cronbach’s coefficient) only moderately exceeded the satisfactory level (DAI-10: .=0,76) or approximated it (MARS: .=0.61). Area under the curve (AUC) suggested comparable and significant diagnostic value of the DAI-10 and MARS. Scores extending 7.5 points indicated their optimal relation between sensitivity and specificity in predicting the clinician or patient ratings.
Conclusions. Approximately one in two (one in four assuming the more demanding criteria) of the subjects complied with treatment recommendations. The correlation between the results of the questionnaires was relatively high, though moderate between the simple ratings. DAI-10 and MARS showed moderate reliability, sensitivity and specificity.
Słowa klucze: przestrzeganie zaleceń, miary, psychoza
Key words: compliance/adherence, measures, psychosis


Psychiatr. Pol. 2013; 47(5): 775–786

Andrzej Cechnicki, Anna Bielańska, Artur Daren, Konrad Wroński,
Aneta Kalisz, Piotr Błądziński, Maciej Wojciech Pilecki
Wpływ interakcji dwóch predyktorów na wczesne i odległe wyniki leczenia schizofrenii
ENGLISH FULLTEXT: The effect of two predictors’ interaction on short- and long-term treatment outcomes of schizophrenia
Streszczenie
Cel. Prześledzenie wpływu interakcji czynnikami dwóch predyktorów na wczesne i odległe wyniki leczenia schizofrenii.
Metody. Analizie poddano wyniki 56 osób z diagnozą schizofrenii w 4 punktach czasowych. Jako wskaźniki przebiegu choroby przyjęto liczbę nawrotów i rehospitalizacji, czas rehospitalizacji i nasilenie objawów oceniane przy pierwszej hospitalizacji oraz w katamnezach po 3, 7 i 12 latach.
Wyniki. Nie stwierdzono korelacji pomiędzy DUP a wskaźnikiem EE mierzonym w chwili pierwszej hospitalizacji. W okresie dwunastu lat liczba rehospitalizacji u osób z krótkim DUP i niskim EE nie wzrastała w przeciwieństwie do osób z krótkim DUP i wysokim EE. W grupie z długim DUP liczba rehospitalizacji narastała niezależnie od poziomu EE. Nasilenie syndromu pozytywnego było niższe w grupie osób krótkim DUP i z wysokim EE w porównaniu z osobami o długim DUP i wysokim EE. W grupie z niskim EE pojawiły się analogiczne różnice względem DUP.
Wnioski. 1. Nie stwierdzono korelacji pomiędzy DUP a wskaźnikiem EE mierzonym w chwili pierwszej hospitalizacji. 2. Liczba rehospitalizacji oraz dynamika objawów pozytywnych okazały się powiązane z wzajemną interakcją czynników DUP i EE. 3. Długoterminowa obserwacja i wielokrotne pomiary pozwalają na uzyskanie bardziej wiarygodnych wyników.
Summary
Objectives. To monitor the effect of interaction of duration of untreated psychosis (DUP) and expressed emotion (EE) on treatment outcomes in schizophrenia.
Methods. 56 individuals diagnosed with schizophrenia were assessed at 4 time points. The number of relapses, the number and duration of rehospitalizations and the severity of symptoms were assessed at index hospitalization and at 3, 7 and 12-year follow-ups.
Results. No correlation was found between DUP and EE measured at index hospitalization. Over the 12-year period the number of rehospitalizations for individuals with short DUP and low EE did not increase, as opposed to those with short DUP and with high EE. In the group with long DUP, the number of rehospitalizations increased irrespectively of EE level. The positive syndrome in the group with short DUP and high EE was less severe than in individuals with long DUP and high EE. Analogous differences appeared in the group with low EE.
Conclusions. 1) No correlation was found between DUP and EE at index hospitalization. 2) Number of rehospitalizations and intensity of positive symptoms proved to be associated over time with the interaction of DUP and EE. 3) Long-time observation and multiple assessments allow to obtain more reliable results.
Słowa klucze: schizofrenia, wynik leczenia, ujawniane uczucia
Key words: schizophrenia, treatment outcome, expressed emotions


Psychiatr. Pol. 2013; 47(5): 787–798

Marcin Siwek, Dominika Dudek, Aleksandra Arciszewska, Dorota Filar,
Monika Rybicka, Anna Cieciora, Maciej Wojciech Pilecki
Analiza cech dwubiegunowości wśród studentów kierunków artystycznych oraz politechnicznych
ENGLISH FULLTEXT: The analysis of the bipolarity features in students of arts and the students of technology
Streszczenie
Cel. Ocena częstości występowania cech spektrum dwubiegunowego wśród studentów różnych kierunków studiów z zastosowaniem arbitralnego podziału na kierunki artystyczne oraz politechniczne.
Materiał i metoda. Przebadano 120 studentów, w tym 57 studentów kierunków artystycznych oraz 63 studentów kierunków politechnicznych. W skład narzędzi stosowanych w badaniu wchodziły: ankieta dotycząca podstawowych danych socjodemograficznych oraz Kwestionariusz Zaburzeń Nastroju Hirschfelda (KZN).
Wyniki. Wśród studentów kierunków artystycznych cechy spektrum dwubiegunowego identyfikowane za pomocą KZN występowały istotnie częściej w porównaniu ze studentami kierunków politechnicznych (odpowiednio: 28,2% vs 4,8%, p ≤ 0,001; OR = 7,8; CI 95%: 2,13–28,51; p ≤ 0,01). Ponadto studenci kierunków artystycznych istotnie częściej niż studenci kierunków politechnicznych podawali wzorzec nastroju w postaci występujących po sobie okresów „wyżów i niżów” (49,1% vs 15,9%, p ≤ 0,0001; OR = 5,11; CI 95%: 2,18–1,99; p ≤ 0,001) oraz częściej korzystali z opieki psychiatry i/lub psychologa (12,3% vs 1,5%; p ≤ 0,05; OR = 5,2; CI 95%: 1,79–15,21;  p ≤ 0,01), a także częściej podawali zażywanie leków psychotropowych (31% vs 7,9%, p ≤ 0,001; OR = 8,7; CI 95%: 1,03–72,9; p ≤ 0,05) i spożywanie substancji psychoaktywnych innych niż alkohol.
Wnioski. Znaczne rozpowszechnienie cech dwubiegunowości mierzonych za pomocą Kwestionariusza Zaburzeń Nastroju oraz wzrost częstości doświadczania okresów „niżów”
i „wyżów”, korzystania z pomocy psychologicznej lub psychiatrycznej, stosowania leków psychotropowych oraz używania substancji psychoaktywnych u studentów kierunków artystycznych wskazuje na istotny związek pomiędzy uzdolnieniami i twórczością artystyczną a spektrum zaburzeń dwubiegunowych.
Summary
Background. The aim of the research was to assess the prevalence of the bipolar spectrum features among students of a variety of faculties, by dividing them arbitrarily into ‘art’ or ‘technology’ cohorts.
Material and methods. 120 subjects were examined, including 57 students of arts, and 63 students of technology. The  tools used included a basic socio-demographic questionnaire and the Hirschfeld Mood Disorder Questionnaire (MDQ).
Results. The bipolar spectrum features (as identified by the MDQ responses) were significantly more prevalent among the students of arts, as compared to the students of technology (28.2% vs. 4.8%, p.0.001; OR=7.8; CI 95%: 2.13–28.51; p.0.01). Moreover, in comparison to the students of technology, the students of arts were more likely to: 1) report mood patterns of intermittent ‘highs’ and ‘lows’ (49.1% vs. 15.9%, p.0.0001; OR=5.11; CI 95%: 2.18–11.99; p.0.001); 2) seek for psychiatric or psychological support (12.3% vs. 1.5%; p.0.05; OR=5.2; CI 95%: 1.79–15.21; p.0.01); 3) have a history of utilisation of psychotropic medications (31% vs. 7.9%, p.0.001; OR = 8.7; CI 95%: 1.03–72.9; p.0.05). They were also more likely to use psychoactive substances (other than alcohol).
Conclusions. The considerable prevalence of the bipolarity features (as measured by the MDQ), combined with higher prevalence of intermittent periods of elevated or depressed mood, higher likelihood of seeking for psychiatric or psychological treatment, and higher prevalence of using psychoactive medications/substances in the cohort of the students of arts indicate a significant association between artistic talents and creativity, and the bipolar spectrum disorders.
Słowa klucze: kreatywność, spektrum zaburzeń dwubiegunowych, choroba afektywna dwubiegunowa
Key words: creativity, bipolar spectrum, bipolar disorder


Psychiatr. Pol. 2013; 47(5): 799–810

Aleksandra Kroemeke
Dynamika objawów depresji po zawale serca – znaczenie zmian w poziomie nadziei
ENGLISH FULLTEXT: Dynamics of depression symptoms after myocardial infarction – the importance of changes in hope
Streszczenie
Cel. Określenie dynamiki objawów depresji u pacjentów po zawale serca w okresie sześciu miesięcy – z uwzględnieniem, czy zmiany w strategiach radzenia sobie są mediatorem pomiędzy zmianą oceny choroby a zmianą w liczbie objawów depresji oraz czy poziom nadziei moderuje te zależności.  
Metoda. Ocenę poznawczą (Zagrożenie/krzywda, Wyzwanie), nadzieję, strategie zaradcze (zorientowane na problem, emocje i unikanie) oraz objawy depresji oceniano w grupie 173 chorych kilka dni po zawale serca, a następnie sześć miesięcy później.
Wyniki. Strategie zorientowane na emocje częściowo pośredniczyły w relacji zmian oceny Zagrożenie/krzywda i objawów depresji (efekt bezpośredni i pośredni dodatnie). Efekt zmiany oceny Wyzwanie na zmianę w liczbie objawów depresji był jedynie bezpośredni i ujemny. Moderatorem testowanych relacji były zmiany w poziomie nadziei: bezpośrednie związki pomiędzy ocenami poznawczymi a objawami depresji były istotne tylko u osób, u których nadzieja obniżyła się lub nie uległa zmianie w czasie.
Wnioski. Związki pomiędzy dynamiką oceny zawału a objawami depresji były bardziej bezpośrednie i zależne od zmian w poziomie nadziei.
Summary
Aim: The mechanism of dynamics of depression symptoms after myocardial infarction (MI) during six months was examined with reference to (a) whether the changes in coping strategies mediate the effect of changes in cognitive appraisal on changes in the level of depression, and (b) whether this mediation is moderated by the changes in hope.
Methods: Cognitive appraisal (threat/harm, challenge), hope, coping strategies (problem-, emotion- and avoidance-focused) and depression were assessed two times among 173 cardiac patients: a few days after first MI and then six months later.
Results: Only emotion-focused coping partly mediated the relationship between changes in threat/harm appraisal and changes in depression (both direct and indirect effects were positive). The effect of changes in challenge appraisal on depression was only direct and negative. Both direct effects were moderated by the level of changes in hope: the associations between changes in appraisal and depression were significant only when hope do not change or decreased in time.
Conclusions: Associations between dynamics of appraisal and depression during six months after MI were more direct and depended on changes in hope.
Słowa klucze: radzenie sobie, depresja, nadzieja
Key words: coping, depression, hope


Psychiatr. Pol. 2013; 47(5): 811–826

Bartosz Puchalski, Filip Szymański, Robert Kowalik, Krzysztof Jerzy Filipiak
Dysfunkcje seksualne u mężczyzn w ciągu pierwszych 9 miesięcy po przebytym zawale serca
ENGLISH FULLTEXT: Sexual dysfunction in men in the first 9 months after myocardial infarction
Streszczenie
Cel. Ocena częstości występowania dysfunkcji seksualnych u mężczyzn po zawale serca (MI).
Metoda. 62 mężczyzn poddano ocenie zaburzeń funkcji seksualnych za pomocą kwestionariusza IIEF-15 po 3 i 9 miesiącach od MI.
Wyniki. Zaburzenia erekcji (ED), upośledzone osiąganie orgazmu, obniżone pożądanie płciowe, obniżona satysfakcja ze stosunku płciowego, obniżone zadowolenie z życia seksualnego wystąpiły odpowiednio u: 61,3%, 24,2%, 62,9%, 71%, 54,8% badanych po 3 miesiącach od MI, natomiast po 9 miesiącach u: 51,6%, 17,7%, 58,1%, 77,4%, 59,7%. Mężczyźni z ED mieli wyższe osoczowe stężenie białka C-reaktywnego CRP (5,8 vs 3,8; p=0,04) i kreatyniny (1 vs 0,9; p = 0,04) w okresie okołozawałowym, wyższe stężenie BNP (47,4 vs 24,6; p = 0,04) oceniane po 3 miesiącach od MI w porównaniu z mężczyznami bez ED. Mężczyźni ci mieli wyższe stężenie testosteronu w porównaniu z mężczyznami bez ED (12,6 vs 10,6; p = 0,03). Mężczyźni z obniżonym pożądaniem płciowym mieli mniejsze stężenie DHEAs (siarczan dehydroepiandrosteronu) w okresie okołozawałowym w porównaniu z mężczyznami z prawidłowym pożądaniem płciowym (191,1 vs 224,3; p = 0,044). Mężczyźni z ED po 9 miesiącach od MI mieli wyższe osoczowe stężenie CRP w okresie okołozawałowym (7,5 vs 4,6; p = 0,0371). Mężczyźni z upośledzoną zdolnością do osiągania orgazmu mieli niższą frakcję wyrzutową lewej komory (EF) w okresie okołozawałowym (0,4 vs 0,5; p = 0,0318).
Wnioski. 1. Mężczyźni z ED po MI mają wyższe osoczowe stężenie CRP i kreatyniny w okresie okołozawałowym. 2. DHEAs jest czynnikiem wpływającym na stopień pożądania płciowego oraz na zdolność erekcji po MI. 3. BNP jest czynnikiem wpływającym na zdolność do osiągania erekcji. 4. EF jest czynnikiem wpływającym na zdolność do osiągania orgazmu u pacjentów po MI.
Summary
Objectives. The aim of the study is to assess the frequency of sexual dysfunction in men after myocardial infarction (MI).
Methods. 62 men were asked to fill IIEF 15 to assess sexual dysfunction 3 and 9 months after MI.
Results. Erectile dysfunction (ED), orgasmic dysfunction, decreased sexual desire, decreased intercourse satisfaction, decreased overall satisfaction were recognized respectively by: 61.3%, 24.2%, 62.9%, 71%, 54.8% of men 3 months after MI, and 51.6%, 17.7%, 58.1%, 77.4%, 59.7% of men 9 months after MI. Men with ED had higher serum CRP (5.8 vs. 3.8;
p=0.04) and creatinine (1 vs. 0.9; p=0,04) levels in the peri-infarction period and higher serum BNP (47.4 vs. 24.6; p=0.04) measured 3 months after MI than men without ED. They had also higher serum testosterone levels than men without ED (12.6 vs. 10.6; p=0.03). Men with decreased sexual desire had significantly lower serum DHEAs (dehydroepiandrosterone sulfate) levels in the peri-infarction period than men with normal sexual desire (191.1 vs. 224.3; p=0.044). Men with ED 9 months after MI had higher serum CRP levels in the peri-infarction period (7.5 vs. 4.6; p=0.0371). Men with orgasmic dysfunction had lower left ventricular ejection fraction (EF) measured in the peri-infarction period (0.4 vs. 0.5; p=0.0318).
Conclusions. 1.Men with ED have higher serum CRP and creatinine levels in the peri-infarction period. 2. DHEAs level has an influence on sexual desire and on erectile function after MI. 3.BNP level in post-MI patients affects erectile function. 4.EF has an impact on orgasmic function.
Słowa klucze: zawał serca, dysfunkcje seksualne
Key words: myocardial infarction, sexual dysfunction


Psychiatr. Pol. 2013; 47(5): 827–851

Jerzy A. Sobański, Katarzyna Klasa, Krzysztof Rutkowski,
Edyta Dembińska, Łukasz Müldner-Nieckowski, Katarzyna Cyranka
Zapamiętane postawy rodziców pacjenta a obraz zaburzeń nerwicowych – objawy związane i niezwiązane z seksualnością
ENGLISH FULLTEXT: Parental attitudes recollected by patients and neurotic disorders picture – sexuality-related and sexuality-unrelated symptoms
Streszczenie
Cel. Ocena ryzyka związanego z nieoptymalnymi cechami obrazu rodziców we wspomnieniach pacjenta z okresu dzieciństwa i adolescencji dotyczącego objawów z zakresu seksualności oraz innych obszarów zaburzeń nerwicowych.
Metoda. Współwystępowanie wspomnień dotyczących postaw rodziców pacjenta oraz aktualnie obecnych objawów analizowano na podstawie kwestionariuszy KO„0” oraz Ankiet Życiorysowych wypełnianych przed leczeniem na dziennym oddziale leczenia nerwic.
Wyniki. W wywiadach kwestionariuszowych uzyskanych od grupy 2 582 kobiet i 1 347 mężczyzn leczonych w latach 1980-–2002 stwierdzono znaczną częstość wspomnień o niekorzystnych postawach rodziców: poczucie bycia niekochanym/ą bezwarunkowo, obojętność rodzica lub odrzucanie. Analizy regresji wykazały istotne statystycznie powiązania między analizowanymi postawami rodziców a objawami, np. niechęć mężczyzn do kontaktów seksualnych w wieku dorosłym współwystępowała (OR = 3,41) z oceną postawy matki jako wrogiej wobec nich w okresie dzieciństwa; to samo powiązanie u kobiet było słabsze (OR = 1,64) choć nadal istotne. Także nieobecność matki w dzieciństwie wiązała się z większym ryzykiem zakłóceń przebiegu stosunku (zaburzeniami erekcji lub bólem) u kobiet (OR=2,43) i mężczyzn (OR=3,29). Inne analizowane objawy – „nieseksualne” również, choć słabiej i rzadziej, wiązały się z nieoptymalnymi obrazami rodzica, np. pesymizm u kobiet z postrzeganiem matki jako wrogiej (OR = 1,97). Wyższe globalne nasilenie objawów wiązało się z nieoptymalnymi postawami rodziców.
Wnioski. Rodzaj zapamiętanych przez pacjentów postaw rodziców wiąże się z częstszym występowaniem przede wszystkim objawów z zakresu seksualności, jak i innych wybranych objawów zaburzeń nerwicowych, jak również wyższym globalnym nasileniem dolegliwości. Uzyskane wyniki wskazują na znaczenie obciążających okoliczności życiowych w kształtowaniu obrazu psychopatologicznego i zachęcają do dalszych badań bardziej szczegółowych aspektów relacji z rodzicami.
Summary
Objectives. To evaluate the risks associated with non-optimal characteristics of the picture of parents in the patient’s memories, concerning the sexuality-related symptoms and other areas of neurotic disorders.
Methods. Coexistence of memories of parental attitudes and the current symptoms were analyzed on the basis of KO”0” Checklist and Life Inventory completed prior to treatment in the day hospital for neurotic disorders.
Results. In questionnaires, obtained from 2582 females and 1347 males between 1980-2002, there was a significant incidence of memories of adverse parental attitudes, the feeling of not being loved, the parent indifference, rejection. Regression analysis showed a significant relationship between the parental attitudes and symptoms, for instance reluctance of men to sexual contacts coexisted (OR=3.41) with hostile mother’s attitude, the same association in women was weaker (OR=1.64) but still significant. Also, the absence of mother in childhood was associated with a risk of disruptions in the conduct of intercourse (erectile dysfunction or pain) in women (OR=2.43) and men (OR=3.29). Other analyzed symptoms, also sexuality-unrelated, though weaker and less frequently, were associated with non-optimal pictures of parents, e.g. pessimism in women with the hostile mother (OR=1.97). Higher global severity of symptoms was associated with non-optimal parental attitudes.
Conclusions. The type of recollected attitudes of parents was associated with a higher incidence of symptoms, primarily in the field of sexuality, and with other selected symptoms, as well as with higher global symptom level. The results indicate importance of life circumstances in the development of psychopathology and encourage to further research.
Słowa klucze: objawy zaburzeń nerwicowych, postawy rodziców pacjenta, problemy seksualne
Key words: symptoms of neurotic disorders , parental attitudes, sexual problems


Psychiatr. Pol. 2013; 47(5): 853–864

Zbigniew Wajda
Percepcja relacji między rodzicami oraz wzory przywiązania a nasilenie objawów psychopatologicznych u dziewcząt w późnej adolescencji
ENGLISH FULLTEXT: The perception of the relationship between parents, patterns of attachment and psychopathological symptoms in girls in late adolescence
Streszczenie
Cel. Artykuł prezentuje badania percepcji relacji pomiędzy rodzicami, a także wzorów przywiązania między adolescentami i rodzicami oraz wpływ tych czynników na nasilenie objawów psychopatologicznych u adolescentek.
Metoda. Badaniu zostało poddanych 75 dziewcząt w wieku od 17 do 19 lat, które wypełniały następujące narzędzia badawcze: Parental Bonding Instrument (PBI), Youth Self Report Form (YSR) oraz prostą ankietę własnego autorstwa zawierającą dodatkowe pytania.
Wyniki. Dziewczęta postrzegające związek swoich rodziców jako udany prezentowały mniej objawów psychopatologicznych i zachowań problemowych w porównaniu z rówieśniczkami oceniającymi negatywnie związek swoich rodziców. Opieka ze strony matki była predyktorem niższego poziomu wycofania oraz lęku i depresji. Opieka ze strony ojca była predyktorem niższego poziomu skarg somatycznych i zaburzeń myślenia. Kontrola ze strony matki była predyktorem wyższego poziomu zaburzeń uwagi i zachowań agresywnych. Kontrola ze strony ojca była predyktorem większego nasilenia problemów społecznych.
Wnioski. Można stwierdzić, że otrzymane wyniki są zgodne z dotychczasowymi doniesieniami w tym zakresie. Percepcja wymiarów funkcjonowania rodziny, takich jak relacje między rodzicami czy wzory przywiązania między adolescentami a ich rodzicami, ma istotny wpływ na nasilenie objawów psychopatologicznych, takich jak zaburzenia internalizacyjne i eksternalizacyjne, wycofanie, lęk i depresja, problemy społeczne, zaburzenia myślenia i uwagi oraz zachowania agresywne.
Summary
Aim. The paper presents a study concerning perception of relationship between parents, attachment patterns between adolescents and parents and their influence on intensity of psychopathology symptoms in nonclinical adolescent women.
Method. The study examined 75 nonclinical women in late adolescent (17-19 years old). Participants completed Parental Bonding Instrument, Youth Self Report Form and simple survey containing additional questions.
Results. The study revealed that the girls in late adolescence who perceived parents relationship as not good presented more psychopathology symptoms. The study also revealed that the adolescents who perceived their parents as less care and more controlled have more psychopathology symptoms. Maternal care was a predictor of lower levels of withdrawal,
anxiety and depression. Paternal care was a predictor of lower levels of somatic complaints and thought disorders. Maternal control was a predictor of higher levels of attention disorders and aggressive behavior. Paternal control was a predictor of greater severity of social problems.
Conclusions. The results are generally consistent with the data from literature. Perceived by adolescents family aspects such as parents quality relationship and attachment have significant influenced on the intensity of psychopathology symptoms: internalizing and externalizing symptoms, withdrawal, anxiety and depression, social problems, thought disorder, impaired concentration and aggressive behavior.
Słowa klucze: adolescencja, relacje między rodzicami, przywiązanie
Key words: adolescence, relationship between parents, attachment


Psychiatr. Pol. 2013; 47(5): 865–873

Bernadetta Janusz, Lucyna Drożdżowicz
Wpływ nieprzeżytej żałoby w rodzinie na funkcjonowanie i rozwój dziecka
ENGLISH FULLTEXT: The influence of unreconciled grief in the family on the functioning and development of a child
Streszczenie
Celem pracy jest przedstawienie wpływu nieprzeżytej żałoby w rodzinie na funkcjonowanie i rozwój dziecka. Opracowanie oparte jest na przykładach pracy klinicznej z obszaru terapii rodzin. Ukazują one rozwojowe problemy dzieci, których opiekunowie nie poradzili sobie ze śmiercią i żałobą. Artykuł pokazuje również możliwe sposoby interwencji terapeutycznych w rodzinach, w których pozostawanie dziecka w relacji z pogrążonymi w nieprzeżytej żałobie bliskimi skutkuje określonymi formami psychopatologii.  
Summary
The aim of the work is to present the influence of unreconciled grief in a family for functioning and growth of a child. The paper is based on some examples of clinical work from the field of family therapy, where developmental problems of children followed their carer’s inability to cope with death and bereavement. Presented cases from family therapy serve as
examples of possible therapeutic interventions in such situations. They show examples of developmental disturbances and psychopathology of the child who stays in relationship with deeply bereaved intimates.
Słowa klucze: nieprzeżyta żałoba, rozwój dziecka, opis przypadku
Key words: unreconciled grief, development of a child, case study


Psychiatr. Pol. 2013; 47(5): 875–885

Maja Kasprzak, Andrzej Kiejna
Badania nad rolą wydarzeń życiowych w zaburzeniu afektywnym dwubiegunowym
Research on the role of life events in bipolar disorder
Streszczenie
Przedmiotem niniejszego przeglądu badań jest analiza najnowszych prac dotyczących roli wydarzeń życiowych w zaburzeniu afektywnym dwubiegunowym. Opis istotnych z tej perspektywy doświadczeń pacjentów oraz mechanizmów ich oddziaływania jest ważny w kontekście diagnostyki, leczenia i profilaktyki, a także planowania dalszych niezbędnych badań. Definicje wydarzeń życiowych różnią się w zależności od koncepcji teoretycznych. Jednak same badania w obszarze zaburzeń dwubiegunowych można pogrupować według kryterium związku czasowego między wystąpieniem wydarzenia i zaburzenia. Rolę w zaburzeniu afektywnym dwubiegunowym mogą więc odgrywać: często zgłaszana przez pacjentów przemoc doznawana w okresie wczesnodziecięcym, doświadczenie wczesnej utraty (śmierci) członka najbliższej rodziny, ale i bieżące stresujące wydarzenia. Spośród tych ostatnich na przykład doświadczenia pozytywne w kontekście osiągnięć zawodowych mogą mieć największy wpływ na reakcje w postaci symptomów maniakalnych, a negatywne – w postaci depresyjnych. Inną kategorię stanowią tzw. wydarzenia zależne – wynikające z psychopatologii pacjenta. Zależności między wydarzeniami życiowymi a psychopatologią mogą być wyjaśnione przez koncepcję kindlingu, „obron maniakalnych” czy model stres-diateza. Rola wydarzeń życiowych wydaje się być modyfikowana przez pośredniczący wpływ osobowości czy temperamentu oraz stylów radzenia sobie ze stresem. Takich badań jednak wciąż jest niewiele. Wyniki sugerują, że istotna jest zgodność rodzaju wydarzenia ze stylem osobowości. Konieczna jest jej integracja z obszarem badań dotyczącym predyspozycji genetycznych i związku podłoża neurobiologicznego z reakcją na wydarzenia życiowe (na przykład metylotransferazy katecholowej (COMT) czy genotypu BDNFVal66Met). Planowanie dalszych badań wymaga rozważenia trudności metodologicznych. Dotyczą one głównie samych planów i modeli badawczych umożliwiających integrację wiedzy z różnych dziedzin i narzędzi pomiaru.
Summary
This review focuses on latest research regarding the role of life events in bipolar disorder. Description of important patients experiences and mechanisms, according to which they operate, is the key issue in diagnostics, therapy, prevention and planning of further studies. Definitions of life events differ depending on theoretical conceptions. At the same time they can be divided on the basis of time relation between the occurrence of event and disorder. Events that can play important role in bipolar disorders are the following: early childhood traumas, early loss of important family member and current stressful events. Taking the latter into account, positive experiences connected with performances can affect manic symptoms,
and negative events – depressive ones. The other group of important life events in this context consists of life events that are dependent on the patients’ psychopathology. Hypotheses of kindling, “manic denial” or stress-diathesis model can explain mechanisms of these relations. The role of life events is probably modified by personality, temperament and coping
mechanisms. Congruency of life events with personality styles is being underlined. There is a substantial lack of research in this field. Their integration with knowledge of genetic vulnerability and connection with neurobiological base with life events’ reactions (e.g. catechol-o-methyl transferase, BDNFVal66Met genotype) is needed. Further research require consideration of methodological issues, like research plans and models (that will make integration of knowledge from different studies fields possible) or specific diagnostic methods.
Słowa klucze: wydarzenia życiowe, zaburzenie afektywne dwubiegunowe, stres
Key words: life events, bipolar disorder, stress


Psychiatr. Pol. 2013; 47(5): 887–896

Sabina Hacia, Lena Cichoń, Marta Nowak, Anna Fuchs, Przemysława Jarosz-Chobot, Małgorzata Janas-Kozik
Zachowania autoagresywne u pacjentek chorujących na cukrzycę typu 1 leczonych na oddziale klinicznym psychiatrii i psychoterapii wieku rozwojowego – opis przypadków
ENGLISH FULLTEXT: Autoaggressive behaviour with patients suffering from type 1 diabetes treated at the Clinic for Psychiatry and Psychotherapy Developmental Age – description of cases
Streszczenie
Wstęp. Cukrzyca jest chorobą metaboliczną charakteryzującą się hiperglikemią wynikającą z defektu wydzielania lub działania insuliny.
Cel. Celem pracy było przedstawienie dwóch przypadków pacjentek chorujących na cukrzycę typu 1 hospitalizowanych na Oddziale Klinicznym Psychiatrii i Psychoterapii Wieku Rozwojowego (OKPiPWR) Centrum Pediatrii w Sosnowcu, u których obserwowano zachowania autoagresywne.
Metoda. Analiza przypadków klinicznych, dokumentacji medycznej i literatury.
Wyniki. Opisane pacjentki –  chorujące na cukrzycę typu 1 – z powodu zaburzeń psychicznych wymagały leczenia na oddziale psychiatrycznym. W trakcie hospitalizacji zaobserwowano u nich występowanie różnych zachowań autoagresywnych – chore celowo niewłaściwie dawkowały sobie insulinę, stosowały nieodpowiednią dietę, a także samookaleczały się.
Wnioski. Opisywane pacjentki poprzez własną chorobę (cukrzycę typu 1) w sposób autodestrukcyjny radziły sobie z negatywnymi emocjami. Zachowania autoagresywne były u nich sposobami radzenia sobie ze stresem, redukcji napięcia wewnętrznego oraz komunikowania innym przeżywanych problemów. Poprzez autoagresję pacjentki wyrażały złość, poczucie winy, wstyd, osamotnienie, pustkę wewnętrzną, brak pewności siebie czy upokorzenie. Okres adolescencji oraz obecność choroby przewlekłej to czynniki, które mogły intensyfikować opisywane trudności.
Summary
Aim. The aim of this study was to observe autoagressive behaviour with patients suffering from type 1 diabetes hospitalized in The Child Psychiatry Department of The Paediatric Centre in Sosnowiec.
Method. Analysis of clinical cases, medical documentation and literature.
Results. Patients suffered from type 1 diabetes. On account of mental disorders they required treatment in a psychiatric ward. In the course of their hospitalization the appearance of various autoagressive behaviour were observed– the sick deliberately gave a dose of insulin improperly, apply an inadequate diet, and also self-mutilated themselves.
Conclusions. Described patients by their own illness (type 1 diabetes) in a self-destructive way coped with negative emotions. Autoagressive behaviour were their way of coping with stress, communicating experienced problems to others, they also helped in reducing inner tension. Through autoagression patients express anger, guilt, shame, loneliness, inner emptiness, a lack of confidence or humiliation. The period of adolescence, female gender and the presence of chronic disease are the factors that could intensify the difficulties described.
Słowa klucze: cukrzyca typu 1, autoagresja, diabulimia
Key words: type 1 diabetes, autoagression, diabulimia


Psychiatr. Pol. 2013; 47(5): 897–907

Małgorzata Stachowicz, Małgorzata Janas-Kozik, Magdalena Olszanecka-Glinianowicz, Jerzy Chudek
Rola leptyny w zaburzeniach odżywiania się – współczesne poglądy
ENGLISH FULLTEXT: Role of leptin in eating disorders – current concept
Streszczenie
Zaburzenia odżywiania się stanowią dynamicznie zmieniającą się grupę chorób, w której tylko nieliczne doczekały się ustalenia ogólnie obowiązujących kryteriów diagnostycznych, np. jadłowstręt psychiczny czy bulimia. Wielu objawów z kręgu zaburzeń odżywiania się nie można zakwalifikować do żadnej ze znanych jednostek chorobowych w tej grupie zaburzeń, a liczba i różnorodność objawów związanych z odżywianiem się systematycznie się zwiększa. Utrudnia to pracę klinicystów oraz psychoterapeutów i stwarza problemy w komunikacji między specjalistami. Stanowi również wyzwanie dla naukowców do tworzenia nowych podziałów opartych na znanych i domniemanych patomechanizmach uczestniczących w zaburzeniach regulacji poboru pokarmu.
Summary
Eating disorders constitute a dynamically developing group of diseases, in which only some have well-established diagnostic criteria, e.g. anorexia nervosa or bulimia nervosa. Many symptoms of eating disorders are hard to be qualified to any known disorder from that group, and quantity and diversity of symptoms connected to eating grow systematically. It makes the work of clinicians and psychotherapists more difficult, as well as hampers communication between specialists. It is also a challenge for scientists to create new qualifications based on known and theoretical pathomechanisms connected to disruptions in food intake regulation.
Słowa klucze: zaburzenia odżywiania się, leptyna, sytość, głód, jadłowstręt psychiczny, bulimia, otyłość
Key words: eating disorders, leptin, satiety, hunger, anorexia nervosa, bulimia nervosa, obesity


Psychiatr. Pol. 2013; 47(5): 909–920

Ewelina Dziurkowska, Marek Wesołowski
Techniki ekstrakcyjne w analizie wenlafaksyny i jej metabolitów w materiale biologicznym
ENGLISH FULLTEXT: Extraction techniques for analysis of venlafaxine and its metabolites in biological matrices
Streszczenie
Wenlafaksyna (VEN), wprowadzona do lecznictwa w latach 90., jest jednym z częściej stosowanych leków przeciwdepresyjnych. Wskazane jest monitorowanie jej poziomu w organizmie, w szczególności w przypadku, gdy pacjent cierpi na inne schorzenia, a przyjmowane leki mogą wykazywać interakcje z VEN. Najpopularniejszym materiałem diagnostycznym wykorzystywanym w tym celu jest krew. Niniejsza praca przedstawia przegląd aktualnego piśmiennictwa o metodach ekstrakcji VEN z krwi i innych materiałów diagnostycznych pochodzenia ludzkiego, m.in. ze śliny i moczu, a także z tkanek zwierzęcych. Przybliżono klasyczne sposoby ekstrakcji VEN, jak ekstrakcja ciecz-ciecz i ciecz-ciało stałe. Uwzględniono również najnowocześniejsze techniki ekstrakcji, takie jak mikroekstrakcja do fazy ciekłej i ekstrakcja micelarna w punkcie zmętnienia. Cytowane piśmiennictwo wskazuje, iż najlepszy odzysk VEN i jej głównego metabolitu, O-demetylowenlafaksyny, uzyskano stosując klasyczną ekstrakcję ciecz-ciecz. Nowe, zmodyfikowane metody ekstrakcji, mimo iż pozwalają na obniżenie kosztów analizy poprzez ograniczenie zużycia rozpuszczalników ekstrakcyjnych, a także znaczne zmniejszenie objętości materiału do badań, nie odznaczają się tak dobrym odzyskiem analitów, jaki otrzymano stosując klasyczne metody ekstrakcji.
Summary
Venlafaxine (VEN), which was introduced into therapy in 1990s is one of the most often used antidepressants. The monitoring of its concentration in the organism is recommended, particularly in the case when a patient suffers of others illnesses and is treated with different drugs, which can interfere with VEN. The most popular diagnostic material for the determination of VEN level is blood. The present study is the review of actual reports on the methods of extraction of VEN and its metabolite from blood and other human diagnostic materials, like saliva and urine, and also from animals tissues. The paper shows the classic extraction methods, such as liquid-liquid extraction and solid-phase extraction. It also contains the modifications of these methods such as liquid-phase microextraction and cloud point extraction. According to the literature it can be stated that the best recovery of VEN and its main metabolite, O-demethylvenlafaxine, was obtained when the liquid-liquid extraction was used. The new, modified methods of extraction, are cost-effective, owing to the reduced use of solvents and also smaller volume of diagnostic material, but the results of the analysis, especially the
recovery of the analytes, were lower than those obtained by classic methods of extraction.
Słowa klucze: wenlafaksyna, O-demetylowenlafaksyna, SPE, LLE, krew, ślina, mocz
Key words: venlafaxine, O-demethylvenlafaxine, SPE, LLE, blood, saliva, urine


Psychiatr. Pol. 2013; 47(5): 921–931

Łukasz Okruszek, Aleksandra Rutkowska
Zaburzenia planowania u mężczyzn chorych na schizofrenię lub z ogniskowymi uszkodzeniami płatów czołowych
ENGLISH FULLTEXT: Planing disorders in men with schizophrenia and in men with localized frontal lobe lesions
Streszczenie
Cel. Zaburzenia planowania u pacjentów z uszkodzeniami płatów czołowych opisywane były wielokrotnie w ciągu ostatnich dziesięcioleci. Istnieją również istotne przesłanki, by uważać, iż nieprawidłowości w funkcjonowaniu płatów czołowych stanowią istotny czynnik w etiopatogenezie schizofrenii. Celem niniejszego badania było porównanie poziomu zdolności planowania u mężczyzn chorych na schizofrenię, mężczyzn z ogniskowymi uszkodzeniami płatów czołowych oraz zdrowych mężczyzn.
Metoda. W badaniu udział wzięło łącznie 90 mężczyzn podzielonych na trzy grupy: mężczyzn chorych na schizofrenię (n = 30), mężczyzn z ogniskowymi uszkodzeniami płatów czołowych (n = 30) oraz zdrowych mężczyzn (n = 30), którzy stanowili grupę kontrolną. Zdolność planowania oceniana była przy użyciu próby klinicznej opartej na zasadach Testu Wieży Londyńskiej (TWL).  
Wyniki. Poszczególne wskaźniki TWL różnicowały mężczyzn chorych na schizofrenię od mężczyzn zdrowych (Liczba zadań rozwiązanych: p < 0,01; Liczba zadań poprawnych: p < 0,05; Czas działania: p < 0,001) oraz mężczyzn z uszkodzeniami płatów czołowych od mężczyzn zdrowych (Liczba zadań rozwiązanych: p < 0,001; Czas planowania: p < 0,05; Czas działania: p < 0,001). Jednocześnie nie zaobserwowano istotnych statystycznie różnic pomiędzy mężczyznami chorymi na schizofrenię i mężczyznami z uszkodzeniami płatów czołowych w zakresie któregokolwiek ze wskaźników TWL.
Wnioski. U mężczyzn z uszkodzeniami płatów czołowych oraz mężczyzn chorych na schizofrenię obserwować można podobny stopień obniżenia zdolności planowania oraz rozwiązywania problemów wymagających planowania. W obu grupach czas poświęcony na zaplanowanie działania wykorzystywany jest mniej efektywnie niż u mężczyzn zdrowych. Niniejsze badanie wskazuje, iż ocena pacjenta przy użyciu Testu Wieży Londyńskiej uwzględniać powinna nie tylko ilościowe wskaźniki wykonania testu, ale również jakościowy opis rodzaju podejmowanych przezeń działań.
Summary
Aim. Planning disorders have been observed in people with frontal lobe lesions for many decades. There’s also growing body of evidence of frontal dysfunction in people with schizophrenia. The aim of this study is to compare the planning abilities in men with schizophrenia, men with localized frontal lobe lesions and healthy men.
Method. A sample of 90 men participated in the study. They were divided into three groups: men with schizophrenia (n=30), men with localized frontal lobe lesions (n=30) and healthy men (n=30) as a control group. Planning abilities were assessed with a clinical trial based on Tower of London task.
Results. Significant differences in ToL measures were found between controls and men with schizophrenia (Trials solved: p<0.01; Trials solved perfectly: p<0.05; Execution time: p<0.001) and between controls and men with frontal lobe lesions (Trials solved: p<0.001; Thinking time: p<0.05; Execution time: p<0.001). No significant differences were found between schizophrenia and frontal lobe lesion groups.
Conclusions. Similar deficits in planning and solving problems, which require planning, may be observed in men with schizophrenia and men with frontal lobe lesions. In both groups time spent on thinking is less effective than in healthy men. Not only quantitative, but also qualitative assessment should be carried when examining patients’ performance on Tower of London task.
Słowa klucze: schizofrenia, płaty czołowe, planowanie
Key words: schizophrenia, frontal lobe, planning


Psychiatr. Pol. 2013; 47(5): 933–946

Małgorzata Libman-Sokołowska, Tadeusz Nasierowski
Rola nadziei w zmaganiach ze schizofrenią
ENGLISH FULLTEXT: The importance of hope in coping with schizophrenia
Streszczenie
Nadzieja stanowi  istotny wymiar funkcjonowania psychicznego człowieka, źródło siły w egzystencjalnych zmaganiach osób zdrowych i chorych. U pacjentów
z diagnozą schizofrenii nadzieja jest ściśle związana z subiektywnym poczuciem zdrowienia, dlatego jej wzmacnianie stanowi obiecujący cel interwencji terapeutycznych. Z drugiej strony różnorodność definicji nadziei i różnice metodologiczne pomiędzy poświęconymi jej nielicznymi badaniami naukowymi utrudniają wyciąganie wniosków, które pozwoliłyby na sformułowanie konkretnych wskazań terapeutycznych, dających się zastosować w praktyce klinicznej. Większość projektów badawczych poświęconych nadziei u osób chorych na schizofrenię koncentruje się na opisie mechanizmów wpływających na poczucie dobrostanu u chorych lub na określeniu zależności pomiędzy nasileniem nadziei a innymi zmiennymi. W niniejszej pracy zostały przedstawione koncepcje nadziei wraz z odpowiadającymi im narzędziami psychometrycznymi oraz wyniki badań dotyczących nadziei u osób z diagnozą schizofrenii, m.in. odnoszących się do związków nadziei z nasileniem objawów psychopatologicznych, procesem zdrowienia i dobrostanem pacjentów. Kontynuowanie badań nad tym zagadnieniem, a przede wszystkim usystematyzowanie dotychczas zgromadzonych danych może zaowocować korzystnymi dla pacjentów zmianami w procesie leczenia.
Summary
Hope is an important dimension of psychological functioning, the source of strength in existential challenges both in health and illness. It is already known that hope is connected with the subjective well-being in people suffering from schizophrenia. Therefore, increasing hope is a promising goal of therapeutic interventions. On the other hand, multiple definitions of hope and methodological differences in the approach to the subject do not lead to determining
therapeutic indications, useful in clinical practice. Most scientific projects about hope in people with schizophrenia concentrate on description of mechanisms influencing the patients welfare or determining the relationships between hope intensification and other factors. The paper reviews the concepts of hope and related psychometric techniques and presents the results of research on hope in people with schizophrenia. The presented studies are focused
mainly on relationships between hope and psychopathology, the recovery and well-being of the patients. Continuing the research in this topic and analysis of current data may contribute to beneficial changes in the treatment of schizophrenia
Słowa klucze: schizofrenia, nadzieja
Key words: schizophrenia, hope


Psychiatr. Pol. 2013; 47(5): 945–956

Dorota Parnowska, Anna Braniecka, Anna Radomska
Poczucie humoru w schizofrenii – zdolność do odbioru komizmu i możliwości jego wykorzystania w oddziaływaniach terapeutycznych
Sense of humour in schizophrenia – ability of humour reception and possibilities of its application in therapeutic interventions
Streszczenie
Dotychczasowe badania nad poczuciem humoru w schizofrenii koncentrują się wokół dwóch głównych obszarów, którymi są ocena zdolności pacjentów do odczytywania i doceniania komizmu oraz określenie możliwości wykorzystywania go w programach terapeutycznych nakierowanych na poprawę funkcjonowania chorych i zapobieganie nawrotom choroby. Większość płynących z nich wniosków wspiera pogląd o przydatności rozwijania i wzmacniania poczucia humoru w schizofrenii, podkreślając jego korzystny wpływ na jakość życia pacjentów, przede wszystkim w zakresie obniżania poziomu agresji, zmniejszania lęku, poprawy samopoczucia i ogólnej satysfakcji z życia oraz usprawniania funkcjonowania społecznego. Jednocześnie szereg wyników badań wskazuje na występowanie w schizofrenii osłabionej zdolności do odbioru komizmu, która może zmniejszać skuteczność wykorzystujących go oddziaływań terapeutycznych. Kolejne ograniczenie w tym zakresie może stanowić stwierdzany w doniesieniach empirycznych wzmożony lęk osób ze schizofrenią przed byciem wyśmianym. Wydaje się zatem, że kierowanie do tej grupy pacjentów humorystycznych interwencji terapeutycznych wymaga szczególnie starannego ich zaplanowania, uwzględniającego jej poznawcze i afektywne ograniczenia w odbiorze komizmu, a także nasilone obawy przed staniem się obiektem złośliwych żartów otoczenia.
Summary
The existing research on sense of humour in schizophrenia is focused on two main areas, mainly, assessment of patients’ abilities to understand and appreciate humour and denoting the possibilities of its application in therapeutic programs concentrating on the improvement of patients’ functionality and preventing illness relapses. The vast majority of the conclusions from the above mentioned research corroborate the opinion on the usefulness of developing and reinforcing sense of humour in schizophrenia, emphasizing its beneficial effect on the patients’ quality of life, above all, in terms of reducing aggression, anxiety and depression as well as improving general life satisfaction and social functioning. At the same time numerous research indicate low reception of humour in schizophrenia which can negatively influence
its effective usage in therapeutic interventions. Further constraint with regard to the therapy can constitute an intensified fear for being laughed at, which has been confirmed in numerous empirical reports. Therefore, it seems that addressing humorous therapeutic interventions to the above mentioned group of patients requires especially careful planning taking into consideration its cognitive and affective limitations in the perception of humour and intensified fear for being laughed at.
Słowa klucze: schizofrenia, poczucie humoru, psychoterapia
Key words: schizophrenia, sense of humor, psychotherapy


Omówienia książek i czasopism
Jerzy W. Aleksandrowicz
PSYCHOTERAPIA I PORADNICTWO. Pod redakcją Colina Felthama i Iana Hortona
Redakcja wydania polskiego: Katarzyna Stemplewska-Żakowicz i Hubert Suszek



REGULAMIN



ISSN 0033-2674 (PRINT)

ISSN 2391-5854 (ONLINE)


Inne strony PTP:
Other PTP websites:

www.psychiatria.org.pl
www.psychiatriapsychoterapia.pl

www.archivespp.pl
www.psychoterapiaptp.pl

Psychiatria Polska
INDEXED IN:
Thomson Reuters Master List
Science Citation Index Expanded
Journal Citation Reports
(Impact Factor 0,884)

Medline/Index Medicus
MNiSW (15 pkt)
Scopus/SCImago
EMBASE/Excerpta Medica
PsycINFO, EBSCO, DOAJ
Index Copernicus (18.59)
Erih Plus, Cochrane Library
CrossRef/DOI

Psychiatria Polska
is an open access journal


We recommend:
Pharmacological Reports



+48  518-330-994
kontakt z Biurem KRW PTP